Το εμβόλιο χανταϊού παραμένει ακόμη σε φάση ανάπτυξης, ενώ ειδική θεραπεία δεν υπάρχει. Η πρόσφατη έξαρση κρουσμάτων έδειξε πόσο ευάλωτοι είμαστε όταν ο ιός ξεφύγει από τα γνωστά ενδημικά «όρια».
Το εμβόλιο χανταϊού παραμένει ακόμη σε φάση ανάπτυξης, ενώ ειδική αντιιική θεραπεία δεν υπάρχει σήμερα. Η πρόσφατη έξαρση κρουσμάτων που συνδέθηκε με το ερευνητικό κρουαζιερόπλοιο Hondius θύμισε ότι οι επιδημίες χανταϊού εμφανίζονται περιοδικά και ότι τα διαθέσιμα «όπλα» είναι ακόμη περιορισμένα.
Πού βρισκόμαστε σε θεραπείες και εμβόλιο χανταϊού;
Παρότι ο ΠΟΥ θεωρεί ότι το συγκεκριμένο ξέσπασμα έχει λήξει, οι ειδικοί προειδοποιούν πως ο κίνδυνος επανεμφάνισης παραμένει. Σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό αντιιικό φάρμακο για χανταϊούς. Γερμανοί ιολόγοι από το Πανεπιστήμιο Ντούισμπουργκ-Έσσεν εξηγούν ότι η έρευνα εστιάζει σε δύο στόχους: να μπλοκάρει την αντιγραφή του ιικού RNA και να εμποδίσει την είσοδο του ιού στα ανθρώπινα κύτταρα.
Ένας από τους πιο μελετημένους υποψήφιους είναι η φαβιπιραβίρη, αντιιικό που αναπτύχθηκε αρχικά για τη γρίπη. Εργαστηριακά και σε ζώα φαίνεται να αναστέλλει την αναπαραγωγή διαφόρων χανταϊών, όμως στον άνθρωπο η αποτελεσματικότητά της δεν έχει ακόμη αποδειχθεί. Επιπλέον, τα αντιιικά πρέπει να δίνονται πολύ νωρίς μετά τη μόλυνση, κάτι που στην πράξη είναι δύσκολο, γιατί τα συμπτώματα μοιάζουν αρχικά με απλή ίωση.
Γιατί οι νέες θεραπείες καθυστερούν;
Παράλληλα, ερευνητές δοκιμάζουν φάρμακα που δεν στοχεύουν τον ιό, αλλά τον τρόπο που αντιδρά ο οργανισμός. Αναστολείς κινασών, που επηρεάζουν την λειτουργία του ενδοθηλίου και τη διαπερατότητα των αγγείων, έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα. Όμως μπορεί να έχουν σοβαρές παρενέργειες, γι’ αυτό δεν μπορούν ακόμη να χρησιμοποιηθούν ρουτίνα σε ασθενείς.
Ενδιαφέρον προκαλεί και η ικατιμπάντη, φάρμακο για το κληρονομικό αγγειοοίδημα. Θεωρητικά μπορεί να βοηθήσει, επειδή μπλοκάρει τη βραδυκινίνη, ουσία που αυξάνει τη διαπερατότητα των αγγείων και συνδέεται με τις βαριές μορφές λοίμωξης από χανταϊούς. Έχουν αναφερθεί μεμονωμένα επιτυχημένα περιστατικά, αλλά λείπουν μεγάλες κλινικές μελέτες. Αντίθετα, τα κορτικοστεροειδή σε υψηλές δόσεις δεν έδειξαν σαφές όφελος σε μελέτη ασθενών με καρδιοπνευμονικό σύνδρομο από τον ιό Andes.
Εμβόλιο χανταϊού: πόσο κοντά είμαστε;
Στον τομέα της πρόληψης, τα εμβόλια βρίσκονται πιο μπροστά από τα φάρμακα. Στην Κίνα και τη Νότια Κορέα χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια αδρανοποιημένα εμβόλια κατά ορισμένων ασιατικών χανταϊών, όπως οι Hantaan και Seoul. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσο καλά προστατεύουν από άλλα στελέχη ή σε άλλες γεωγραφικές περιοχές.
Το πιο «φρέσκο» πεδίο είναι τα εμβόλια DNA. Πρώιμες κλινικές μελέτες (Φάση Ι) για εμβόλια κατά των ιών Andes, Hantaan και Puumala έδειξαν ότι είναι ασφαλή και προκαλούν ικανοποιητική ανοσολογική απόκριση. Όμως η απόσταση από τη Φάση Ι μέχρι ένα εμβόλιο που θα κυκλοφορήσει μαζικά είναι μεγάλη: χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες, παρακολούθηση για σπάνιες παρενέργειες και απόδειξη ότι πραγματικά μειώνουν τις σοβαρές λοιμώξεις.
Επιπλέον, η ιδέα ενός «καθολικού» εμβολίου που θα καλύπτει όλα τα είδη χανταϊών παραμένει προς το παρόν επιστημονικός στόχος. Ακόμη κι αν ένα τέτοιο εμβόλιο γίνει διαθέσιμο, η χρήση του θα εξαρτηθεί από τον κίνδυνο: σε χώρες με λίγα κρούσματα ο μαζικός εμβολιασμός δύσκολα θα δικαιολογείται, ενώ σε ενδημικές περιοχές ή για εργαζόμενους σε εργαστήρια τα οφέλη μπορεί να είναι σαφώς μεγαλύτερα.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για τον μέσο κάτοικο της Ελλάδας, ο χανταϊός σήμερα δεν είναι από τους πρώτους ιούς που πρέπει να τον ανησυχούν, σε αντίθεση με τη γρίπη ή τον κορωνοϊό. Δεν υπάρχει ακόμη διαθέσιμο εμβόλιο χανταϊού για το ευρύ κοινό, ούτε ειδική θεραπεία, άρα το βάρος πέφτει στην πρόληψη της έκθεσης σε τρωκτικά και τα περιττώματά τους, ειδικά σε εξοχικές περιοχές, αποθήκες και στάβλους.
Αν ταξιδεύετε ή εργάζεστε σε χώρες όπου ο χανταϊός είναι ενδημικός, είναι σημαντικό να ενημερώνεστε από το γιατρό εργασίας ή τον προσωπικό σας γιατρό για τα μέτρα προστασίας και τυχόν διαθέσιμα εμβόλια σε εκείνη τη χώρα. Για άτομα που δουλεύουν σε εργαστήρια με ιούς ή σε επαγγέλματα με συχνή έκθεση σε τρωκτικά, η εξέλιξη της έρευνας μπορεί τα επόμενα χρόνια να οδηγήσει σε στοχευμένο εμβολιασμό.
Μέχρι τότε, οι βασικοί κανόνες υγιεινής παραμένουν η πρώτη γραμμή άμυνας: γάντια και μάσκα όταν καθαρίζονται παλιές αποθήκες με περιττώματα τρωκτικών, καλός αερισμός χώρων, και άμεση ιατρική αξιολόγηση σε περίπτωση υψηλού πυρετού και αναπνευστικών συμπτωμάτων μετά από τέτοια έκθεση.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα, με περιορισμένη εμπειρία σε χανταϊούς, έχει την ευκαιρία να θωρακιστεί προληπτικά: επιτήρηση σε τρωκτικά και ανθρώπους, εκπαίδευση γιατρών της περιφέρειας να αναγνωρίζουν ύποπτα περιστατικά και ένταξη του κινδύνου σε οδηγίες για εργαζόμενους υπαίθρου. Αν το ΕΣΥ κινηθεί έγκαιρα σε αυτά τα «ήσυχα» χρόνια, θα αποφύγει αιφνιδιασμό από μια μελλοντική εστία.
Πηγή: iatronet.gr
#ιός #εμβόλιο #λοιμώξεις #δημόσιαυγεία #επιδημίες
