Η ενεργειακή ασφάλεια βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής, με την Κομισιόν να αναζητά μίγμα πολιτικών που μειώνει την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα. Στο τραπέζι βρίσκονται περισσότερες ΑΠΕ, αποθήκευση και ενισχυμένος ρόλος της πυρηνικής ενέργειας μέχρι το 2040.
Η ενεργειακή ασφάλεια βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής, με τις Βρυξέλλες να δοκιμάζουν σενάρια που μειώνουν δραστικά την εξάρτηση από το φυσικό αέριο και άλλους εισαγόμενους πόρους. Ο στόχος είναι ένα μίγμα που περιορίζει την έκθεση σε γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς, χωρίς να εκτινάσσει το ενεργειακό κόστος για βιομηχανία και νοικοκυριά.
Πώς αναδιαμορφώνεται η ενεργειακή ασφάλεια στην ΕΕ;
Στον πυρήνα των σεναρίων της Κομισιόν βρίσκεται η στροφή σε εγχώριους ενεργειακούς πόρους, με αιχμή τις ΑΠΕ και την αποθήκευση, και μεσοπρόθεσμα την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας. Η απαλλαγή από το φυσικό αέριο δεν αφορά μόνο τις ρωσικές ροές που τερματίζονται το φθινόπωρο του 2027, αλλά συνολικά έναν πόρο που θεωρείται πλέον διαρθρωτικά επισφαλής.
Η πρόσφατη εμπειρία με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τις κρίσεις εφοδιασμού ανέδειξε το μέγεθος του κινδύνου, με τις τιμές αερίου στην ΕΕ να αυξάνονται πάνω από 60% στην πρώτη φάση της αναταραχής. Οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ και οι ζημιές σε εγκαταστάσεις σε Ιράν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ ενίσχυσαν την πεποίθηση ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται σε εισαγόμενα καύσιμα.
Ποιος ρόλος για ΑΠΕ, αποθήκευση και πυρηνικά;
Τα υπηρεσιακά μοντέλα της Επιτροπής συγκλίνουν σε ένα σενάριο «περισσότερες ΑΠΕ και αποθήκευση τώρα, περισσότερα πυρηνικά μετά το 2040». Στις ΑΠΕ η έμφαση μετατοπίζεται στα φωτοβολταϊκά σε όλο το φάσμα εφαρμογών, ενώ η αιολική ενέργεια υπολογίζεται κυρίως μέσω θαλάσσιων αιολικών, με τα χερσαία αιολικά να έχουν σαφώς μικρότερο βάρος.
Η αποθήκευση προβάλλει ως το βασικό εργαλείο για να περιοριστεί η ανάγκη λειτουργίας συμβατικών μονάδων στο ενεργειακό μίγμα, άρα και η έκθεση σε καύσιμα με αβέβαιο κόστος. Παράλληλα, η πυρηνική ενέργεια επανέρχεται δυναμικά στα μακροπρόθεσμα σενάρια, με τις χώρες που ήδη διαθέτουν πυρηνικό χαρτοφυλάκιο να σχεδιάζουν επέκταση και όχι απόσυρση.
Πώς επηρεάζει η νέα στρατηγική την αγορά και τη βιομηχανία;
Η Γαλλία εγκαταλείπει τον στόχο μείωσης της πυρηνικής παραγωγής στο 50% και μιλά πλέον για «μεγιστοποίηση» σε μακροχρόνιο ορίζοντα, ενώ Βέλγιο, Ολλανδία, Ισπανία και Πολωνία προχωρούν σε συνέχιση, ανανέωση ή έναρξη πυρηνικών προγραμμάτων. Καμία χώρα με υφιστάμενα πυρηνικά δεν εμφανίζει διάθεση πλήρους αποχώρησης, με τις ανατολικές οικονομίες να σκοντάφτουν κυρίως στη χρηματοδότηση των έργων.
Εξαίρεση παραμένει η Γερμανία, η οποία έχει ήδη κλείσει τους αντιδραστήρες της και δύσκολα μπορεί να ανατρέψει τετελεσμένα, παρά τη δημόσια συζήτηση και την παραδοχή «λάθος εκτιμήσεων» από τον Καγκελάριο. Παράλληλα, σημαντικό τμήμα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας πιέζει για «χαλιναγώγηση» των πράσινων και κλιματικών δεσμεύσεων, ώστε να περιοριστεί το ανταγωνιστικό μειονέκτημα έναντι τρίτων χωρών.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον τελικό καταναλωτή, η επιτάχυνση των ΑΠΕ και της αποθήκευσης στοχεύει σε σταθερότερες τιμές ρεύματος και μικρότερη έκθεση σε εξωγενείς κρίσεις, αλλά απαιτεί μεγάλες επενδύσεις που θα περάσουν εν μέρει μέσω ρυθμιζόμενων χρεώσεων. Η μελλοντική ενίσχυση της πυρηνικής ενέργειας σε ορισμένες χώρες μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθεροποίησης χονδρικών τιμών, επηρεάζοντας εμμέσως και τα τιμολόγια στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Σχόλιο 
: Το πραγματικό «κλειδί» θα είναι τι θα θεωρηθεί επιλέξιμο στην ευρωπαϊκή ταξινομία για χρηματοδότηση και πώς θα διαμορφωθεί ο αναθεωρημένος μηχανισμός εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στις 17 Ιουλίου. Αν η ΕΕ ισορροπήσει μεταξύ επενδυτικής ασφάλειας και ρεαλιστικών κλιματικών στόχων, οι λογαριασμοί ρεύματος μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα· αν όχι, ο κίνδυνος νέων διακυμάνσεων στις τιμές παραμένει υψηλός.
Διαβάστε επίσης:
Ελλάδα καταγράφει αξία φωτοβολταϊκών 43 €/MWh σε ένα έτος
Νότια Κορέα συζητά και ανακοινώνει κβανική συνεργασία με ΕΕ
#ΕυρωπαϊκήΈνωση #ΑΠΕ #φυσικόαέριο #πυρηνικήενέργεια #ETS
