Ο Κάθετος Διάδρομος μπαίνει σε νέα φάση, καθώς οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου δρομολογούν την ένταξη Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας στο σχήμα. Η κίνηση αυτή αναδεικνύεται σε κρίσιμο βήμα για την ενεργειακή ασφάλεια των Δυτικών Βαλκανίων ενόψει της πιθανής οριστικής διακοπής του ρωσικού αερίου μετά το 2027.
Ο Κάθετος Διάδρομος μπαίνει σε νέα φάση, καθώς οι διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου δρομολογούν την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας στο υφιστάμενο σχήμα Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας-Μολδαβίας-Ουκρανίας. Η κίνηση αυτή διαμορφώνει ένα ευρύτερο περιφερειακό δίκτυο, με σαφή στόχευση την απεξάρτηση από τις ρωσικές ροές και τη θωράκιση της τροφοδοσίας στα Βαλκάνια.
Πώς εξελίσσεται ο Κάθετος Διάδρομος και ποιος ο ρόλος του;
Στην πρόσφατη συνάντηση των διαχειριστών στην Αθήνα, πέρα από τις χώρες που ήδη συμμετέχουν, στο τραπέζι βρέθηκαν και η Σλοβακία και η Ουγγαρία ως εν δυνάμει μέλη του εγχειρήματος. Παράλληλα, οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας και Βουλγαρίας προανήγγειλαν έγγραφο πολιτικής προς το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, που θα περιγράφει τις βασικές αρχές και στόχους για την εδραίωση του Διαδρόμου.
Το έγγραφο αναμένεται να παραμείνει σε επίπεδο γενικών κατευθύνσεων, αφήνοντας τις τεχνικές λεπτομέρειες στους διαχειριστές που ήδη προγραμματίζουν επόμενες συναντήσεις. Στόχος τους είναι να προσδιορίσουν με ακρίβεια τις αναβαθμίσεις που απαιτούνται ώστε Σερβία και Βόρεια Μακεδονία να ενταχθούν λειτουργικά στο σύστημα, μετατρέποντας τον Κάθετο Διάδρομο σε βασική ενεργειακή αρτηρία της περιοχής.
Γιατί είναι κρίσιμη η ένταξη Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας;
Αγοραστικοί παράγοντες χαρακτηρίζουν «μονόδρομο» την ένταξη των δύο χωρών, ειδικά αν από το φθινόπωρο του 2027 υπάρξει οριστική διακοπή του ρωσικού αερίου. Η Βόρεια Μακεδονία σήμερα εξαρτάται από διασυνδετήριο αγωγό με τη Βουλγαρία, ο οποίος ανήκει στη Gazprom και διαθέτει ελάχιστη ελεύθερη δυναμικότητα, αφήνοντας τη χώρα ουσιαστικά απομονωμένη από εναλλακτικές οδεύσεις.
Η εικόνα αναμένεται να αλλάξει με τον νέο αγωγό Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας, που βρίσκεται υπό κατασκευή και προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2027, ανοίγοντας δίοδο πρόσβασης σε νέες πηγές και ρευστοποιημένο φυσικό αέριο. Από τη Βόρεια Μακεδονία σχεδιάζεται και διασυνδετήριος αγωγός προς Σερβία, με επικρατέστερο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης προς τα τέλη του 2028, παρά τις πιο αισιόδοξες επίσημες αναφορές για το 2027.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η Σερβία σήμερα προμηθεύεται σχεδόν αποκλειστικά μέσω του TurkStream, με το τμήμα εντός της χώρας να ανήκει στη Gazprom και όλη τη δυναμικότητα δεσμευμένη, γεγονός που περιορίζει δραστικά τον ανταγωνισμό και τις εναλλακτικές. Ο μικρής δυναμικότητας αγωγός με τη Βουλγαρία δεν επαρκεί για να στηρίξει πλήρη υποκατάσταση των ρωσικών ποσοτήτων, κάτι που σε περίπτωση διακοπής θα μπορούσε να οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις τιμών και κινδύνους εφοδιασμού.
Η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου και η ένταξη των δύο χωρών δημιουργούν προϋποθέσεις για πρόσβαση σε περισσότερους προμηθευτές, κάτι που μεσοπρόθεσμα μπορεί να περιορίσει τις πιέσεις στους λογαριασμούς φυσικού αερίου και ρεύματος στην ευρύτερη περιοχή. Οι διαχειριστές συμφώνησαν στην κατάρτιση οδικού χάρτη τεχνικών αναβαθμίσεων και σχεδιάζουν την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης τον Σεπτέμβριο, κίνηση που θα λειτουργήσει ως σήμα σταθερότητας για επενδύσεις σε υποδομές και νέες συμβάσεις προμήθειας.
Σχόλιο 
: Η επιτάχυνση του Κάθετου Διαδρόμου μετατρέπει την Ελλάδα σε βασική πύλη αερίου προς τα Βαλκάνια, με έμμεσο όφελος για την εγχώρια αγορά μέσω μεγαλύτερων ροών και ισχυρότερης διαπραγματευτικής θέσης. Για τους καταναλωτές στα Δυτικά Βαλκάνια, η έγκαιρη ολοκλήρωση των αγωγών θα κρίνει αν η μετάβαση μετά το 2027 θα γίνει με ελεγχόμενες τιμές ή με νέα ενεργειακή πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Διαβάστε επίσης:
Ελλάδα: από καθαρός εισαγωγέας σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο
#ΚάθετοςΔιάδρομος #φυσικόαέριο #Σερβία #ΒόρειαΜακεδονία #Gazprom
