Η καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με πρώιμο ορμονοεξαρτώμενο καρκίνο μαστού μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής, ειδικά κάτω των 35 ετών. Νέα 15ετή δεδομένα δείχνουν ότι ο συνδυασμός της με εξεμεστάνη προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος, χωρίς αύξηση άλλων αιτιών θανάτου.
Η καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με πρώιμο ορμονοεξαρτώμενο καρκίνο μαστού μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής, ειδικά στις πολύ νεαρές ασθενείς. Τα τελικά 15ετή δεδομένα από δύο μεγάλες διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι ο συνδυασμός καταστολής ωοθηκών με το φάρμακο εξεμεστάνη προσφέρει το μεγαλύτερο προστατευτικό αποτέλεσμα.
Τι δείχνουν τα 15ετή δεδομένα για την καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας;
Οι μελέτες SOFT και TEXT παρακολούθησαν πάνω από 5.700 προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με HR-θετικό, HER2-αρνητικό πρώιμο καρκίνο μαστού, για διάμεσο διάστημα 15 ετών. Συγκρίθηκαν τρία σχήματα: μόνο ταμοξιφαίνη, ταμοξιφαίνη με καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας και εξεμεστάνη με καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας, όλα για πέντε χρόνια.
Η καταστολή των ωοθηκών έγινε με ενέσιμα ανάλογα GnRH, χειρουργική αφαίρεση ωοθηκών ή ακτινοθεραπεία στις ωοθήκες. Η εντατικοποίηση της ενδοκρινικής θεραπείας βελτίωσε σημαντικά το διάστημα χωρίς καρκίνο μαστού, το διάστημα χωρίς απομακρυσμένες μεταστάσεις και τη συνολική επιβίωση χωρίς νόσο, επιβεβαιώνοντας ότι η στρατηγική αυτή προστατεύει από μακρινές υποτροπές.
Ποιες γυναίκες κερδίζουν πραγματικά και ποιες όχι;
Συνολικά, η εντατικοποίηση της ενδοκρινικής θεραπείας δεν αύξησε στατιστικά σημαντικά τη συνολική επιβίωση σε όλες τις ασθενείς μαζί. Αυτό σημαίνει ότι η ίδια αγωγή δεν ταιριάζει σε όλες και η απόφαση πρέπει να προσαρμόζεται στον ατομικό κίνδυνο υποτροπής της κάθε γυναίκας.
Το μεγαλύτερο όφελος φάνηκε σε γυναίκες κάτω των 35 ετών, όπου ο συνδυασμός εξεμεστάνης και καταστολής ωοθηκικής λειτουργίας βελτίωσε αισθητά τη 15ετή συνολική επιβίωση. Ιδιαίτερα θετικά ήταν τα αποτελέσματα και σε ασθενείς με επιθετικούς (grade 3) HER2-αρνητικούς όγκους και σε όσες είχαν ήδη λάβει επικουρική χημειοθεραπεία, δείχνοντας ότι οι πιο επιθετικές μορφές της νόσου κερδίζουν περισσότερα.
Αντίθετα, σε γυναίκες χαμηλότερου κινδύνου – ειδικά εκείνες που δεν χρειάστηκαν χημειοθεραπεία – τα ποσοστά απομακρυσμένης υποτροπής και επιβίωσης ήταν ήδη πολύ καλά, ανεξάρτητα από το αν έγινε καταστολή ωοθηκών ή όχι. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η περιττή εντατικοποίηση μπορεί να σημαίνει περισσότερες παρενέργειες χωρίς ουσιαστικό επιπλέον όφελος.
Σημαντικό είναι επίσης ότι η πενταετής καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας δεν αύξησε τους θανάτους από άλλες αιτίες εκτός καρκίνου μαστού. Αυτό ενισχύει την εμπιστοσύνη των γιατρών στη μακροχρόνια ασφάλεια της μεθόδου, όταν εφαρμόζεται σε γυναίκες που πραγματικά τη χρειάζονται.
Παρά τα οφέλη, οι ερευνητές τονίζουν ότι ακόμη και στις πολύ νεαρές ασθενείς παρατηρήθηκαν υποτροπές παρά τον συνδυασμό εξεμεστάνης και καταστολής ωοθηκών. Γι’ αυτό εξετάζονται στρατηγικές όπως καλύτερη συμμόρφωση στην ενδοκρινική αγωγή, παράταση της διάρκειάς της, προσθήκη αναστολέων CDK4/6 σε επιλεγμένες ασθενείς, καθώς και χρήση γενετικών εξετάσεων και σύγχρονων απεικονιστικών μεθόδων για πιο ακριβή εκτίμηση κινδύνου.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Αν είστε προεμμηνοπαυσιακή γυναίκα με HR-θετικό, HER2-αρνητικό πρώιμο καρκίνο μαστού, η καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας μπορεί να είναι κρίσιμο κομμάτι της θεραπείας σας – αλλά όχι για όλες στον ίδιο βαθμό. Αν είστε κάτω των 35 ετών, έχετε επιθετικό όγκο ή έχετε κάνει ήδη χημειοθεραπεία, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι πιθανόν να κερδίζετε σημαντικά από τον συνδυασμό εξεμεστάνης και καταστολής ωοθηκών.
Αν όμως ο όγκος σας είναι χαμηλού κινδύνου και δεν χρειαστήκατε χημειοθεραπεία, η απλή ορμονοθεραπεία με ταμοξιφαίνη μπορεί να είναι επαρκής, αποφεύγοντας τις πρόσθετες παρενέργειες της καταστολής ωοθηκών. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να συζητήσετε με τον ογκολόγο σας τα προσωπικά σας χαρακτηριστικά (ηλικία, τύπος όγκου, προηγούμενη θεραπεία, επιθυμία για τεκνοποίηση) και να ζητήσετε να σας εξηγήσει με απλά λόγια το αναμενόμενο όφελος και το κόστος κάθε επιλογής.
Για τις Ελληνίδες ασθενείς, τα δεδομένα αυτά δίνουν ισχυρή επιστημονική βάση ώστε τα ογκολογικά συμβούλια στα δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία να εφαρμόζουν πιο εξατομικευμένα σχήματα, με στόχο το μέγιστο όφελος και την ελάχιστη επιβάρυνση.
Σχόλιο 
: Τα ώριμα αυτά δεδομένα δίνουν στα ελληνικά ογκολογικά κέντρα ένα σαφές πλαίσιο: οι πόροι και οι πιο βαριές θεραπείες της ενδοκρινικής αγωγής πρέπει να κατευθύνονται κυρίως στις νεότερες και υψηλού κινδύνου ασθενείς. Για το ΕΣΥ, αυτό σημαίνει ανάγκη για συστηματική ογκολογική συμβουλευτική, πρόσβαση σε εξειδικευμένους ογκολόγους μαστού και καλύτερη ενημέρωση των γυναικών, ώστε η καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας να χρησιμοποιείται στοχευμένα και όχι «οριζόντια» σε όλες.
Πηγή: iatronet.gr
#Καρκίνοςμαστού #Ορμονοθεραπεία #Καταστολήωοθηκών #Γυναικολογία #Ογκολογία
