Η κλιματική κρίση αποδεικνύεται ανθεκτική απέναντι στις διεθνείς δεσμεύσεις, καθώς οι παγκόσμιες εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται παρά τις διασκέψεις και τα συνθήματα. Η αντίφαση ανάμεσα στην επιστημονική προειδοποίηση και στις πολιτικές αποφάσεις διαμορφώνει ένα πλαίσιο παρατεταμένου ρίσκου για οικονομία, ενέργεια και κοινωνία.
Η κλιματική κρίση αποδεικνύεται ανθεκτική απέναντι στις διεθνείς δεσμεύσεις, καθώς οι παγκόσμιες εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται παρά τις διασκέψεις και τα συνθήματα. Το πρόσφατο κύμα καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη απλώς υπενθύμισε πόσο αποσπασματικά και καθυστερημένα αντιδρά το πολιτικό και οικονομικό σύστημα σε ένα φαινόμενο που εξελίσσεται σε μόνιμο παράγοντα κινδύνου για την πραγματική οικονομία.
Γιατί η κλιματική κρίση μένει ανεπηρέαστη από τις COP;
Από την πρώτη διάσκεψη για το κλίμα το 1995 έως την COP30, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αυξάνονται σταθερά, δείχνοντας ότι οι αποφάσεις παραμένουν κυρίως συμβολικές. Ο μηχανισμός λήψης αποφάσεων με «συναίνεση», όπου η αντίρρηση μίας μόνο χώρας αρκεί για να μπλοκάρει κάθε ουσιαστικό βήμα, έχει μετατρέψει τις COP σε διαδικασία χωρίς πραγματικά «δόντια».
Χαρακτηριστικό είναι ότι χρειάστηκαν 26 διασκέψεις ώστε να αναφερθούν ρητά τα ορυκτά καύσιμα, και τότε μόνο ο άνθρακας, ως πηγή εκπομπών CO2. Ακόμη και όταν μπήκαν στο τραπέζι όροι όπως «σταδιακή κατάργηση» και «σταδιακή μείωση», η τελική επιλογή ήταν η πιο αδύναμη εκδοχή, χωρίς δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα και χωρίς σαφές τελικό σημείο.
Πώς διαμορφώνεται το πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο της κλιματικής κρίσης;
Η COP28 κατέγραψε ιστορικά, σε επίπεδο αρχής, την ανάγκη «απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα» και «επίτευξης μηδενικών καθαρών εκπομπών», όμως η συνέχεια στην COP29 και την COP30 έδειξε πόσο εύκολα αδρανοποιούνται τέτοιες διατυπώσεις στην πράξη. Η αδυναμία συναίνεσης για την εφαρμογή της μετάβασης από πετρέλαιο, ορυκτό αέριο και άνθρακα αποκαλύπτει το βάρος των συμφερόντων που συνδέονται με το υφιστάμενο ενεργειακό μοντέλο.
Παράλληλα, ο χρονικός ορίζοντας για το «Net Zero» μετατίθεται από μεγάλους ρυπαντές πέρα από το 2050, ενώ ήδη συζητείται διεθνώς η «υπέρβαση της θερμοκρασίας», δηλαδή η αποδοχή ότι θα ξεπεραστούν τα όρια ασφαλείας πριν –ενδεχομένως– επανέλθει η θερμοκρασία. Η μετατόπιση από την πρόληψη στη διαχείριση της υπέρβασης σημαίνει μεγαλύτερη έκθεση σε κλιματικούς κινδύνους, με άμεσες συνέπειες σε υποδομές, γεωργία, ασφάλιση και δημόσια υγεία.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον πολίτη και τον μικρομεσαίο επαγγελματία, η κλιματική κρίση μεταφράζεται σε πιο ακραία και συχνά καιρικά φαινόμενα, που πιέζουν τα ενεργειακά συστήματα και ανεβάζουν το κόστος θέρμανσης και ψύξης. Καύσωνες, ξηρασίες και πλημμύρες αυξάνουν τη ζήτηση για ενέργεια σε περιόδους αιχμής, ενισχύοντας την αστάθεια των τιμών και το ρίσκο διακοπών ή περιορισμών στην παροχή.
Η συνέχιση πρακτικών όπως η καύση απαερίων, που σπαταλά αέριο αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων και προσθέτει έως 1,5% στις ετήσιες εκπομπές CO2, δείχνει ότι σημαντικοί ενεργειακοί πόροι δεν αξιοποιούνται για να μειώσουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν χωρίς πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα ή καθαρό μαγείρεμα, στοιχείο που υπογραμμίζει ότι η αγορά από μόνη της δεν κατευθύνει επενδύσεις εκεί όπου οι κοινωνικές ανάγκες είναι μεγαλύτερες.
Σχόλιο 
: Όσο η παγκόσμια κλιματική πολιτική παραμένει εγκλωβισμένη σε άτυπο «βέτο» συμφερόντων και σε λογική κέρδους βραχυπρόθεσμου ορίζοντα, ο κίνδυνος είναι οι καταναλωτές να πληρώνουν ολοένα υψηλότερους λογαριασμούς για μια ενέργεια πιο ασταθή και πιο εκτεθειμένη σε κλιματικά σοκ. Η ουσιαστική προστασία του εισοδήματος και της ασφάλειας εφοδιασμού προϋποθέτει στροφή σε λύσεις που βασίζονται στην επιστήμη και στη μείωση της σπατάλης, και όχι μόνο σε ό,τι αποφέρει άμεσο οικονομικό όφελος στις αγορές.
Διαβάστε επίσης:
Google και Amazon σκοντάφτουν στους κλιματικούς στόχους λόγω AI
Καύσωνες στην Ευρώπη αποκαλύπτουν τα κενά της ενεργειακής άμυνας
#Κλιματικήαλλαγή #Κλιματικήκρίση #Ορυκτάκαύσιμα #COP28 #ΟΗΕ
