Ο μηδενικός ΦΠΑ στο ρεύμα γίνεται η κεντρική κοινωνική παρέμβαση της νέας βρετανικής κυβέρνησης, με στόχο την άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών από το ενεργειακό κόστος. Η επιλογή να χρηματοδοτηθεί με ακύρωση του προγράμματος Digital ID ανοίγει συζήτηση για τις προτεραιότητες δημοσίων δαπανών στην Ευρώπη.
Ο μηδενικός ΦΠΑ στο ρεύμα από την 1η Οκτωβρίου αλλάζει ουσιαστικά το φορολογικό βάρος στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των βρετανικών νοικοκυριών. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στροφή προς πιο άμεσες, στοχευμένες παρεμβάσεις στο κόστος ζωής.
Πόσο ανακουφίζει τα νοικοκυριά ο μηδενικός ΦΠΑ στο ρεύμα;
Η μείωση του ΦΠΑ από 5% σε 0% εκτιμάται ότι θα μειώσει τον μέσο ετήσιο λογαριασμό ενός νοικοκυριού κατά περίπου 45 λίρες. Σε πραγματικούς όρους, πρόκειται για περιορισμένη αλλά άμεση ελάφρυνση σε μια περίοδο όπου οι τιμές ενέργειας παραμένουν αυξημένες σε σχέση με την προ πανδημίας εποχή.
Σε επίπεδο μακροοικονομίας, η κυβέρνηση εκτιμά ότι το μέτρο θα περιορίσει τον δείκτη τιμών καταναλωτή κατά περίπου 0,10 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό δίνει μικρό, αλλά υπαρκτό, περιθώριο στην Τράπεζα της Αγγλίας να αξιολογήσει πιο ήπια την πορεία του πληθωρισμού, χωρίς όμως να αλλάζει ριζικά τη νομισματική στρατηγική.
Ποιο είναι το δημοσιονομικό κόστος και τι σημαίνει η ακύρωση του Digital ID;
Ο δημοσιονομικός αντίκτυπος του μέτρου υπολογίζεται σε περίπου 850 εκατ. λίρες για το οικονομικό έτος 2026–2027. Η επιλογή να καλυφθεί το κόστος μέσω ακύρωσης του προγράμματος Digital ID ύψους 1,8 δισ. λιρών δείχνει σαφή ανακατανομή πόρων από ψηφιακές υποδομές προς άμεση κοινωνική στήριξη.
Η απόφαση αυτή έχει και θεσμική διάσταση, καθώς επιβραδύνει την πορεία ψηφιακής ταυτοποίησης του κράτους, η οποία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες θεωρείται εργαλείο για αποτελεσματικότερες δημόσιες υπηρεσίες και καλύτερη στόχευση επιδομάτων. Η Βρετανία επιλέγει, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, την πολιτική προτεραιότητα της άμεσης ελάφρυνσης έναντι της μακροπρόθεσμης διοικητικής μεταρρύθμισης.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Για την Ελλάδα, η βρετανική επιλογή μηδενικού ΦΠΑ στο ρεύμα επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα του μείγματος πολιτικής για το ενεργειακό κόστος: φορολογικές ελαφρύνσεις ή στοχευμένες επιδοτήσεις. Σε μια χώρα όπου ο ειδικός φόρος κατανάλωσης και οι έμμεσοι φόροι αποτελούν κρίσιμο έσοδο, η πλήρης κατάργηση ΦΠΑ στην ενέργεια θα είχε σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα.
Ωστόσο, η συζήτηση για ανακατανομή δαπανών –όπως κάνει η Βρετανία με το Digital ID– είναι ιδιαίτερα επίκαιρη για την ελληνική δημοσιονομική πολιτική, ειδικά ενόψει των νέων ευρωπαϊκών κανόνων και των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Η εμπειρία του Λονδίνου μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα για το πώς μια κυβέρνηση επιλέγει να μεταφέρει πόρους από μακροπρόθεσμα έργα σε βραχυπρόθεσμη στήριξη της αγοραστικής δύναμης.
Σχόλιο 
: Η κίνηση της βρετανικής κυβέρνησης δείχνει ότι, σε περιβάλλον επίμονου κόστους ζωής, οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα πιεστούν να επανεξετάσουν τη δομή των έμμεσων φόρων στην ενέργεια. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα μειωθούν συντελεστές, αλλά πώς θα χρηματοδοτηθεί οποιαδήποτε ελάφρυνση χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα και το επενδυτικό πρόγραμμα.
Διαβάστε επίσης:
Ηνωμένο Βασίλειο: Κατάργηση ΦΠΑ στο ρεύμα από την κυβέρνηση Μπέρναμ
Ασία: Μικτές αγορές με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή
#Ενέργεια #ΦΠΑ #Βρετανία #ΔημόσιαΟικονομικά #ΚόστοςΖωής
