Οι νέοι αμερικανικοί δασμοί σε δεκάδες εμπορικούς εταίρους ανεβάζουν ξανά το θερμόμετρο του παγκόσμιου εμπορίου. Η κίνηση της Ουάσινγκτον συνδέει πλέον ρητά το εμπόριο με την επιβολή κανόνων για την καταναγκαστική εργασία.
Οι νέοι αμερικανικοί δασμοί σε δεκάδες εμπορικούς εταίρους ανεβάζουν ξανά το θερμόμετρο του παγκόσμιου εμπορίου. Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επιβάλει οριζόντιες επιβαρύνσεις 10%-12,5% σε χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με αιτιολογία την ανεπαρκή καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας, σηματοδοτεί στροφή σε πιο «πολιτικοποιημένη» εμπορική πολιτική.
Πώς αλλάζει το πλαίσιο με τους νέους αμερικανικούς δασμούς;
Η Ουάσινγκτον μεταβαίνει από έναν προσωρινό, καθαρά δασμολογικό μηχανισμό σε ένα πιο μόνιμο εργαλείο, αξιοποιώντας το Άρθρο 301 του Trade Act του 1974. Αυτό της επιτρέπει να χαρακτηρίζει πρακτικές άλλων χωρών ως «αδικαιολόγητες» ή «διακριτικές» και να επιβάλλει αντίμετρα, μεταφέροντας ουσιαστικά στο πεδίο του εμπορίου ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εργασιακών προτύπων.
Οι περισσότεροι εταίροι, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας, της Ιαπωνίας, της Βραζιλίας και της Αυστραλίας, υπάγονται στον υψηλότερο συντελεστή 12,5%, ενώ χώρες με πιο ανεπτυγμένη νομοθεσία κατά της καταναγκαστικής εργασίας, όπως ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο, αντιμετωπίζουν δασμούς 10%. Εξαιρούνται προϊόντα που ήδη υπάγονται σε κλαδικούς δασμούς (όπως χάλυβας και αλουμίνιο), καθώς και οι ροές στο πλαίσιο της συμφωνίας USMCA με Καναδά και Μεξικό, περιορίζοντας μερικώς τον άμεσο αντίκτυπο στις βορειοαμερικανικές αλυσίδες αξίας.
Ποιες είναι οι πρώτες αντιδράσεις και ο γεωοικονομικός κίνδυνος;
Η Βραζιλία έκανε λόγο για «αυθαίρετη» και «αδικαιολόγητη» απόφαση, προαναγγέλλοντας ενεργοποίηση του εθνικού μηχανισμού αντιποίνων και προσφυγή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Η Αυστραλία, αν και παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ, εξέφρασε δημόσια απογοήτευση, υπογραμμίζοντας ότι η αύξηση των δασμών από 10% σε 12,5% δεν συνάδει με το επίπεδο διμερούς συνεργασίας, γεγονός που δείχνει ότι η Ουάσινγκτον είναι διατεθειμένη να συγκρουστεί ακόμη και με «φιλικές» οικονομίες.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ανοίξει ξεχωριστές έρευνες για 16 οικονομίες με αντικείμενο την «υπερβάλλουσα βιομηχανική ικανότητα», προϊδεάζοντας για νέο γύρο στοχευμένων δασμών σε κλάδους όπως τα μέταλλα, τα χημικά και πιθανώς οι τεχνολογικές αλυσίδες. Η συσσώρευση μέτρων και αντιμέτρων αυξάνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης σε ένα νέο, πιο διάχυτο εμπορικό πόλεμο, όπου η συμμόρφωση με εργασιακά και περιβαλλοντικά πρότυπα θα χρησιμοποιείται ως εργαλείο οικονομικής πίεσης.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, οι νέοι δασμοί εντείνουν την αβεβαιότητα στις εξαγωγικές αλυσίδες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως σε κλάδους με σημαντική έκθεση στην αμερικανική αγορά, όπως τα βιομηχανικά προϊόντα, τα τρόφιμα υψηλής προστιθέμενης αξίας και τα χημικά. Αν και τα ελληνικά προϊόντα δεν στοχοποιούνται μεμονωμένα, η οριζόντια επιβάρυνση των ευρωπαϊκών εξαγωγών μπορεί να συμπιέσει περιθώρια κέρδους, να αναδιατάξει τις ροές εμπορίου και να αυξήσει το κόστος συμμόρφωσης με πρότυπα ιχνηλασιμότητας εργασίας.
Σχόλιο 
: Η κίνηση των ΗΠΑ λειτουργεί ως προειδοποίηση για τις ελληνικές επιχειρήσεις που εξάγουν είτε απευθείας στην αμερικανική αγορά είτε έμμεσα μέσω ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας, ότι τα κριτήρια βιώσιμης και «καθαρής» παραγωγής παύουν να είναι απλώς ζήτημα εταιρικής υπευθυνότητας και μετατρέπονται σε σκληρό εμπορικό κριτήριο. Η Ελλάδα, ως μικρή ανοιχτή οικονομία με ισχυρή ναυτιλία και αυξανόμενη εξαγωγική βάση, έχει συμφέρον να ευθυγραμμίσει θεσμικά και επιχειρηματικά πρότυπα εργασίας και ESG με τα πιο αυστηρά διεθνή στάνταρ, ώστε να τοποθετηθεί ως αξιόπιστος εταίρος σε ένα πιο κατακερματισμένο εμπορικό περιβάλλον.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Βουτιά στη Wall Street υπό τον φόβο επίθεσης στο Ιράν
Ισραήλ: Ο Κατζ προειδοποιεί ότι ο στρατός είναι έτοιμος για όλα
#ΗΠΑ #δασμοί #παγκόσμιοεμπόριο #ΕυρωπαϊκήΈνωση #ελληνικέςεξαγωγές
