Η παγκόσμια φτώχεια παραμένει πεισματικά υψηλή, με έναν στους δέκα ανθρώπους να ζει σε ακραία ένδεια και πάνω από δύο δισεκατομμύρια να αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια. Παρά τις μερικές προόδους, η σύγκλιση κλιματικού κινδύνου, πολέμων και χρηματοδοτικού κενού απομακρύνει τον πλανήτη από τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης έως το 2030.
Η παγκόσμια φτώχεια παραμένει πεισματικά υψηλή, την ώρα που απομένουν λιγότερα από πέντε χρόνια για την ολοκλήρωση της Ατζέντας 2030 και των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης. Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει ακόμη σε ακραία φτώχεια, ενώ η επιδείνωση της κλιματικής κρίσης και η κλιμάκωση των συγκρούσεων απειλούν να παγιώσουν μια νέα γεωγραφία ανισοτήτων.
Γιατί η παγκόσμια φτώχεια δεν μειώνεται παρά την ανάπτυξη;
Η τελευταία δεκαετία συνδύασε ονομαστική οικονομική ανάπτυξη με μια σειρά από διαδοχικά σοκ που ακύρωσαν την αναδιανεμητική της επίδραση, από την πανδημία μέχρι τους περιφερειακούς πολέμους. Σήμερα, σχεδόν οι μισοί στόχοι της Ατζέντας 2030 κινούνται με υπερβολικά αργό ρυθμό, ενώ περίπου το 15% έχει υποχωρήσει κάτω από τα επίπεδα του 2015, με την ακραία φτώχεια να προβλέπεται γύρω στο 10% και το 2026.
Η αστική φτώχεια εντείνεται, καθώς περίπου ένας στους τέσσερις κατοίκους πόλεων ζει σε παραγκουπόλεις ή άτυπους οικισμούς, χωρίς επαρκείς υποδομές και βασικές υπηρεσίες. Την ίδια στιγμή, η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια μειώθηκε κατακόρυφα, με πτώση άνω του 20% σε ετήσια βάση, διευρύνοντας το χρηματοδοτικό κενό για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες σε περίπου 4 τρισ. δολάρια ετησίως.
Πώς συνδέονται κλιματική κρίση, συγκρούσεις και επισιτιστική ασφάλεια;
Η κλιματική αλλαγή λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κινδύνου, επιδεινώνοντας την παγκόσμια φτώχεια μέσω ακραίων καιρικών φαινομένων, απώλειας καλλιεργήσιμης γης και πίεσης στους υδάτινους πόρους. Τα έτη 2015-2025 καταγράφονται ως τα θερμότερα στην ιστορία, με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου να συνεχίζουν ανοδικά και τις θερμοκρασίες να προσεγγίζουν επικίνδυνα τα 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Το αποτέλεσμα είναι διπλή πίεση: ενώ οι θάνατοι από φυσικές καταστροφές έχουν μειωθεί, ο αριθμός των ανθρώπων που πλήττονται από καταστροφές έχει υπερδιπλασιαστεί, εγκλωβίζοντας ολόκληρες περιοχές σε κύκλους απωλειών, χρέους και ανθρωπιστικής εξάρτησης. Παράλληλα, οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική διαταράσσουν κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους για ενέργεια, λιπάσματα και τρόφιμα, με αποτέλεσμα η πείνα να παραμένει πάνω από τα επίπεδα του 2015 και περισσότερο από το 8% του παγκόσμιου πληθυσμού να βιώνει χρόνια υποσιτισμό.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η παγκόσμια φτώχεια και η επιδείνωση της κλιματικής κρίσης μεταφράζονται σε αυξημένους γεωοικονομικούς κινδύνους, από την αστάθεια στις τιμές τροφίμων και ενέργειας μέχρι την ενίσχυση μεταναστευτικών ροών από την Αφρική και την Ασία. Η εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα, λιπάσματα και καύσιμα καθιστά κρίσιμη τη σταθερότητα των θαλάσσιων διαδρόμων στη Μεσόγειο και τη Διώρυγα του Σουέζ, ενώ η κλιματική πίεση αυξάνει τις ανάγκες επενδύσεων σε ανθεκτικές υποδομές και διαχείριση υδάτων.
Σχόλιο 
: Η ελληνική οικονομική και αναπτυξιακή στρατηγική δεν μπορεί να αγνοήσει το νέο παγκόσμιο τοπίο, όπου η φτώχεια, η κλιματική αστάθεια και οι συγκρούσεις αλληλοτροφοδοτούνται. Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας, η ενεργός συμμετοχή σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την κλιματική χρηματοδότηση και η στοχευμένη αναπτυξιακή διπλωματία προς τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική αποτελούν πλέον όχι μόνο ηθική επιλογή, αλλά και σκληρό οικονομικό συμφέρον για την Ελλάδα.
#Φτώχεια #Κλιματικήαλλαγή #Βιώσιμηανάπτυξη #Παγκόσμιαοικονομία #Επισιτιστικήασφάλεια
