Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο πρώτο εξάμηνο 2026 φτάνει τα 4,48 δισ. ευρώ, υπερδιπλάσιο του στόχου. Πίσω από τον εντυπωσιακό αριθμό κρύβονται ισχυρά φορολογικά έσοδα, συγκρατημένες δαπάνες αλλά και σημαντικοί ετεροχρονισμοί πληρωμών.
Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο πρώτο εξάμηνο 2026 φτάνει τα 4,48 δισ. ευρώ, υπερδιπλάσιο του στόχου των 1,95 δισ. ευρώ και σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το 2025. Την ίδια ώρα, το συνολικό ταμειακό έλλειμμα περιορίζεται στα 941 εκατ. ευρώ, πολύ χαμηλότερα από τα 3,1 δισ. ευρώ που είχαν προβλεφθεί.
Πόσο «καθαρό» είναι το πρωτογενές πλεόνασμα;
Πίσω από το πρωτογενές πλεόνασμα κρύβεται ένας σημαντικός βαθμός τεχνικής επίδρασης από ετεροχρονισμούς πληρωμών και έκτακτα έσοδα. Αν αφαιρεθούν περίπου 2,1 δισ. ευρώ από καθυστερημένες πληρωμές σε εξοπλιστικά, ΠΔΕ και φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του καζίνο στο Ελληνικό, η υπέρβαση έναντι στόχου περιορίζεται στα 159 εκατ. ευρώ.
Το υπουργείο Οικονομικών υπενθυμίζει ότι άλλο είναι το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους και άλλο σε δημοσιονομικούς όρους Γενικής Κυβέρνησης, όπου θα ενσωματωθούν αργότερα οι δαπάνες ΟΤΑ, ασφαλιστικών ταμείων και νομικών προσώπων. Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα δείχνει μεν δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά όχι «έκρηξη» πραγματικού πλεονάσματος.
Τι δείχνουν φορολογικά έσοδα και δαπάνες;
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού έφτασαν τα 35,995 δισ. ευρώ, 1,063 δισ. πάνω από τον στόχο, με τα φορολογικά έσοδα να διαμορφώνονται σε 33,919 δισ. ευρώ. Αν αφαιρεθούν τα 306 εκατ. ευρώ από τον ΦΠΑ της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και τα 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό, τα φορολογικά έσοδα ανέρχονται σε 33,478 δισ. ευρώ, δηλαδή 679 εκατ. ευρώ ή 2,1% πάνω από τον στόχο.
Στο σκέλος των δαπανών, ο κρατικός προϋπολογισμός δαπάνησε 36,936 δισ. ευρώ, 1,132 δισ. κάτω από τον στόχο, αλλά σχεδόν 2 δισ. περισσότερα από το 2025, με σαφή ενίσχυση σε υγεία, κοινωνικά επιδόματα και συγκοινωνίες. Οι επενδυτικές δαπάνες (ΠΔΕ) έφτασαν τα 5,796 δισ. ευρώ, ελαφρώς πάνω από τον στόχο και σημαντικά υψηλότερα από πέρυσι, δείχνοντας ότι η δημόσια επενδυτική μηχανή κινείται, έστω με μετατοπίσεις στο χρόνο.
Πώς επηρεάζουν το αποτέλεσμα οι παραχωρήσεις και το Ταμείο Ανάκαμψης;
Η εκτέλεση του προϋπολογισμού επηρεάζεται έντονα από μεγάλες συναλλαγές, όπως η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και η ροή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στον Ιανουάριο καταγράφηκε ποσό 306 εκατ. ευρώ ΦΠΑ επί του τιμήματος της Εγνατίας, το οποίο όμως επιστράφηκε και επανεμφανίστηκε ως έσοδο από «πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών», ενώ 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό εισπράχθηκαν νωρίτερα από το προβλεπόμενο.
Στο μέτωπο του Ταμείου Ανάκαμψης, έσοδα 884 εκατ. ευρώ που είχαν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο εισπράχθηκαν ήδη από τον Απρίλιο, με τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ να αναμένονται εντός του έτους. Έτσι, ο Ιούνιος εμφανίζει υστέρηση καθαρών εσόδων κατά 1,469 δισ. ευρώ έναντι στόχου, αν και τα έσοδα από φόρους τον συγκεκριμένο μήνα ήταν 9,4% υψηλότερα από τον στόχο, αντισταθμίζοντας μερικώς τις χαμηλότερες εισπράξεις ΠΔΕ.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Για την ελληνική οικονομία, το πρωτογενές πλεόνασμα αυτού του μεγέθους λειτουργεί ως ασπίδα αξιοπιστίας έναντι αγορών και θεσμών, περιορίζοντας τις πιέσεις για πρόσθετα μέτρα και στηρίζοντας τη σταθερότητα του κόστους δανεισμού. Ωστόσο, η επίτευξη του στόχου βασίζεται τόσο σε καλύτερα φορολογικά έσοδα όσο και σε αναβολές δαπανών, κάτι που σημαίνει ότι το δημοσιονομικό περιθώριο για μόνιμες μειώσεις φόρων ή αυξήσεις δαπανών παραμένει περιορισμένο.
Για τους φορολογούμενους και τις επιχειρήσεις, η αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 2,1% έναντι στόχου δείχνει ότι η πραγματική οικονομία κινείται, αλλά και ότι η φορολογική επιβάρυνση παραμένει υψηλή. Η ενίσχυση δαπανών σε υγεία, κοινωνικά επιδόματα, συγκοινωνίες και καύσιμα ανακουφίζει νοικοκυριά και κλάδους, αλλά εφόσον στηρίζεται σε συγκράτηση άλλων πληρωμών, η συνέχειά της θα εξαρτηθεί από τη διατηρησιμότητα της ανάπτυξης και της φορολογικής βάσης.
Σχόλιο 
: Η εικόνα του προϋπολογισμού στο εξάμηνο είναι θετική, αλλά περισσότερο «λογιστικά σφιγμένη» παρά άνετη. Για τον Έλληνα καταναλωτή σημαίνει ότι δεν διαφαίνεται άμεσος δημοσιονομικός χώρος για γενναίες μόνιμες ελαφρύνσεις, ενώ για τις επιχειρήσεις το μήνυμα είναι ότι το κράτος διατηρεί σταθερή εισπρακτική δυναμική και αυξάνει σταδιακά τις επενδυτικές δαπάνες, αλλά με έντονες διακυμάνσεις λόγω Ταμείου Ανάκαμψης και παραχωρήσεων.
#Προϋπολογισμός #πρωτογενέςπλεόνασμα #φορολογικάέσοδα #ΤαμείοΑνάκαμψης #ΔημόσιεςΔαπάνες
