Η πυρηνική ασφάλεια στην Ουκρανία παραμένει εύθραυστη, παρά την απουσία αναφορών για ζημιές σε πυρηνικούς σταθμούς τις τελευταίες ημέρες. Ο επικεφαλής του IAEA Ραφαέλ Γκρόσι καλεί σε «μέγιστη στρατιωτική αυτοσυγκράτηση» γύρω από πυρηνικές εγκαταστάσεις και υπενθυμίζει τις αρχές προστασίας σε καιρό πολέμου.
Η πυρηνική ασφάλεια στην Ουκρανία βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, καθώς ο IAEA αναφέρει ότι οι ομάδες του κατέγραψαν πρόσφατη στρατιωτική δραστηριότητα κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς χωρίς να διαπιστώσουν ζημιές στις εγκαταστάσεις. Παράλληλα, η υπηρεσία ενημερώθηκε από τη Ρωσία ότι μη επανδρωμένο αερόχημα έπληξε στις 5 Ιουλίου πύργο ψύξης υπό κατασκευή μονάδας στον σταθμό Κουρσκ-2.
Πόσο εύθραυστη είναι η πυρηνική ασφάλεια σε εμπόλεμη ζώνη;
Ο γενικός διευθυντής του IAEA Ραφαέλ Γκρόσι υπογράμμισε ότι τα περιστατικά αυτά αποδεικνύουν πόσο εύθραυστη παραμένει η πυρηνική ασφάλεια και προστασία κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τόνισε ότι η συνέχιση στρατιωτικών επιχειρήσεων κοντά σε μεγάλες πυρηνικές εγκαταστάσεις αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος, ακόμη και αν μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί υλικές βλάβες σε ουκρανικούς σταθμούς.
Ο Γκρόσι απηύθυνε εκ νέου έκκληση για «μέγιστη στρατιωτική αυτοσυγκράτηση» γύρω από πυρηνικές τοποθεσίες, επιδιώκοντας να διατηρηθούν σαφείς κόκκινες γραμμές σε μια σύγκρουση που έχει ήδη αγγίξει κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Η αναφορά στο πλήγμα σε πύργο ψύξης υπό κατασκευή στο Κουρσκ δείχνει ότι ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο εν λειτουργία αντιδραστήρες αλλά και έργα νέων μονάδων.
Ποιο θεσμικό πλαίσιο επικαλείται ο IAEA στον πόλεμο;
Ο επικεφαλής της υπηρεσίας υπενθύμισε τις «Επτά Απαραίτητες Πυλώνες» για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία σε ένοπλη σύγκρουση, ζητώντας τον πλήρη σεβασμό τους. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις «Πέντε Συγκεκριμένες Αρχές» για την προστασία του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια, που έχουν διαμορφωθεί ως ελάχιστο πλαίσιο αποτροπής σοβαρού συμβάντος.
Η αναφορά σε αυτές τις αρχές λειτουργεί ως υπενθύμιση προς τα εμπλεκόμενα μέρη ότι η χρήση ή η στοχοποίηση χώρων γύρω από πυρηνικές εγκαταστάσεις έχει ευρύτερες διεθνείς συνέπειες. Σε ένα περιβάλλον όπου η στρατιωτική λογική συχνά υπερισχύει της τεχνοκρατικής, ο IAEA επιχειρεί να διατηρήσει έναν κοινά αποδεκτό κανόνα συμπεριφοράς.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε ένδειξη επιδείνωσης της πυρηνικής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη διαρκούς παρακολούθησης των εξελίξεων και ετοιμότητας πολιτικής προστασίας. Η γεωγραφική εγγύτητα της χώρας σε ζώνες με πυρηνικές εγκαταστάσεις εκτός ΕΕ καθιστά κρίσιμη τη συνεργασία με θεσμούς όπως ο IAEA και η έγκαιρη πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα.
Σχόλιο 
: Η επίμονη προειδοποίηση του IAEA δείχνει ότι η πυρηνική διάσταση του πολέμου στην Ουκρανία παραμένει ανοιχτή, ακόμη και χωρίς θεαματικά περιστατικά. Για την Αθήνα, η ουσία δεν είναι μόνο η τεχνική ασφάλεια, αλλά και η ενίσχυση της διπλωματικής πίεσης υπέρ της αποστρατιωτικοποίησης των ζωνών γύρω από πυρηνικούς σταθμούς, ως τμήμα μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής σταθερότητας.
#IAEA #Ουκρανία #Ρωσία #ΡαφαέλΓκρόσι #πυρηνικήασφάλεια
