Τα Στενά του Ορμούζ έχουν ξανανοίξει για τα περισσότερα τάνκερ, όμως η ναυτιλία απέχει πολύ από την κανονικότητα. Η έξοδος των εγκλωβισμένων πλοίων δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη πλοιοκτητών, ασφαλιστών και αγορών ενέργειας.
Τα Στενά του Ορμούζ έχουν ξανανοίξει για τα περισσότερα τάνκερ, όμως η ναυτιλία απέχει πολύ από την κανονικότητα. Παρά την αποσυμφόρηση στον Περσικό Κόλπο, η νέα έξαρση επιθέσεων σε εμπορικά πλοία κρατά ψηλά το ρίσκο και παγώνει τις αποφάσεις για νέες διελεύσεις.
Στενά του Ορμούζ: τι άλλαξε μετά την εκεχειρία;
Από τα 109 μεγάλα μη ιρανικά δεξαμενόπλοια που είχαν εγκλωβιστεί μετά το κλείσιμο του περάσματος, μόλις ένα παραμένει σήμερα στον Κόλπο με φορτίο. Τουλάχιστον 50 τάνκερ κατάφεραν να απεγκλωβιστούν μετά την προσωρινή εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν, αξιοποιώντας το περιορισμένο «παράθυρο» ασφαλούς διέλευσης.
Η σταδιακή έξοδος των πλοίων είχε αρχίσει να ερμηνεύεται ως σήμα ομαλοποίησης, με τις αγορές να παρακολουθούν στενά τον ρυθμό με τον οποίο το πετρέλαιο θα έφτανε σε οικονομίες με ελλείψεις. Όμως η εικόνα ανατράπηκε: νέα χτυπήματα σε εμπορικά πλοία οδήγησαν σε σχεδόν πλήρη παύση της κίνησης, με ελάχιστα τάνκερ να περνούν ημερησίως από το κρίσιμο πέρασμα.
Η αόρατη ουρά: φόβος, ασφάλιση και ναύλοι
Το γεγονός ότι τα περισσότερα εγκλωβισμένα πλοία έφυγαν δεν αντιμετωπίζει τον βασικό πονοκέφαλο της αγοράς: την απροθυμία να σταλούν νέα τάνκερ στην περιοχή. Κάθε ταξίδι στον Περσικό Κόλπο σημαίνει δύο διελεύσεις από τον Ορμούζ, διπλασιάζοντας την έκθεση σε μια ζώνη όπου η ασφάλεια παραμένει αβέβαιη.
Ορισμένοι πλοιοκτήτες με υψηλότερη ανοχή στον κίνδυνο συνεχίζουν, εξασφαλίζοντας αυξημένους ναύλους λόγω περιορισμένης προσφοράς πλοίων. Για τους περισσότερους, όμως, η «εξίσωση» δεν βγαίνει, καθώς προστίθεται και το βάρος της ασφάλισης πολεμικού κινδύνου. Ασφαλιστές συστήνουν παύση ή επανεξέταση ταξιδιών μέσω Ορμούζ, ενώ η επίθεση στο LNG «Al Rekayyat» ανέδειξε πόσο ευάλωτα είναι τα πλοία υψηλής αξίας σε ακόμη και περιορισμένα πλήγματα.
Η ψευδαίσθηση της κανονικότητας και το πραγματικό ρίσκο για το πετρέλαιο
Μετά την ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, η αύξηση των διελεύσεων με ενεργοποιημένα σήματα AIS δημιούργησε την εντύπωση ότι η εμπιστοσύνη επιστρέφει. Η νέα κλιμάκωση όμως έδειξε πόσο εύθραυστη ήταν αυτή η ανάκαμψη και γιατί πολλοί πλοιοκτήτες δεν υιοθετούν το αφήγημα της «επιστροφής στην κανονικότητα».
Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά του Ορμούζ διακινούσαν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, με 125 έως 140 περάσματα ημερησίως. Τις τελευταίες εβδομάδες, η κίνηση είχε ανακάμψει περίπου στα 40 πλοία την ημέρα, επίπεδο πολύ χαμηλότερο από τα προπολεμικά δεδομένα. Στην πράξη, ο Ορμούζ είναι «ανοικτός στα χαρτιά», αλλά λειτουργεί υπό καθεστώς περιορισμένης ροής, υψηλότερων ασφαλίστρων και παρατεταμένου φόβου για νέες επιθέσεις.
SBC Red Line
Η κρίσιμη λεπτομέρεια που υποτιμάται είναι ότι το ρίσκο δεν μετριέται πλέον στον αριθμό των εγκλωβισμένων πλοίων, αλλά στην προθυμία των πλοιοκτητών να επιστρέψουν στα Στενά του Ορμούζ. Η αγορά βλέπει έναν διάδρομο που τυπικά λειτουργεί, αλλά πρακτικά επιβαρύνεται με ένα μόνιμο «ασφάλιστρο φόβου».
Για τις ναυτιλιακές και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, αυτό σημαίνει ασταθές κόστος, δυσκολία στον προγραμματισμό και διαρκή διαπραγμάτευση με ασφαλιστές και ναυλωτές. Ακόμη κι αν δεν επιβληθεί ποτέ επίσημο «διόδιο» στον Ορμούζ, το άτυπο κόστος διέλευσης ήδη λειτουργεί σαν πρόσθετος φόρος στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η αγορά πετρελαίου μπαίνει σε φάση νέου τύπου αστάθειας: όχι απότομες εκρήξεις τιμών λόγω πλήρους αποκλεισμού, αλλά παρατεταμένη περίοδος χαμηλότερης ροής, ακριβότερης ασφάλισης και επιλεκτικής χρήσης της διαδρομής. Το επόμενο στοίχημα θα είναι ποιος θα αντέξει περισσότερο αυτό το «μαραθώνιο ρίσκου»: οι παραγωγοί, οι πλοιοκτήτες ή οι καταναλωτές.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν προειδοποιεί ότι οι αμερικανικές επιθέσεις απειλούν τα Στενά Ορμούζ
Ιράν: Τα Στενά του Ορμούζ ως όπλο σε ενεργειακό πόλεμο
#ΣτενάτουΟρμούζ #ΠερσικόςΚόλπος #ναυτιλία #τάνκερ #πετρέλαιο #αγορέςενέργειας #ασφάλισηπολεμικούκινδύνου #ναύλοι #ΗΠΑ #Ιράν #LNG #παγκόσμιοεμπόριο #γεωπολιτικόςκίνδυνος #ναυτιλιακέςεταιρείες
