Οι τιμές βενζίνης δεν ακολουθούν πλέον μηχανικά την πορεία του αργού, καθώς το νέο σημείο συμφόρησης στην παγκόσμια αγορά είναι η διύλιση και όχι η εξόρυξη. Η ανισορροπία ανάμεσα στην προσφορά πετρελαίου και στη διαθέσιμη διυλιστική ικανότητα διαμορφώνει ένα πιο σύνθετο και επίμονα ακριβό περιβάλλον για τα καύσιμα.
Οι τιμές βενζίνης δεν ακολουθούν πλέον μηχανικά την πορεία του αργού, καθώς το νέο σημείο συμφόρησης στην παγκόσμια αγορά είναι η διύλιση και όχι η εξόρυξη. Καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου επιστρέφουν στην αγορά μετά τον πόλεμο με το Ιράν, η έλλειψη επαρκούς λειτουργικής διυλιστικής ικανότητας κρατά υψηλές τις τιμές των τελικών καυσίμων.
Πώς η κρίση διύλισης ανατρέπει τις τιμές βενζίνης;
Η παγκόσμια διύλιση επεξεργάζεται σήμερα 8,4 εκατ. βαρέλια λιγότερα την ημέρα σε σχέση με την προπολεμική περίοδο, δηλαδή περίπου 10% λιγότερα καύσιμα φτάνουν στην αγορά. Το αργό μπορεί να είναι διαθέσιμο, αλλά χωρίς επαρκή μετατροπή σε βενζίνη, ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών, η αγορά λειτουργεί με τεχνητή στενότητα στην προσφορά.
Η Μέση Ανατολή, με διυλιστική ικανότητα 11,7 εκατ. βαρελιών ημερησίως, έχει δει περίπου 30 διυλιστήρια να πλήττονται από τον πόλεμο, ενώ οι ακραίες θερμοκρασίες δυσχεραίνουν περαιτέρω τη λειτουργία τους. Την ίδια στιγμή, η Κίνα μειώνει τη διύλιση κατά περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, στρεφόμενη περισσότερο στον άνθρακα και στα ηλεκτρικά οχήματα, περιορίζοντας και τις εξαγωγές καυσίμων προς τη Νοτιοανατολική Ασία.
Ποιο είναι το νέο γεωπολιτικό και ενεργειακό σκηνικό;
Οι ροές από τα Στενά του Ορμούζ ανακάμπτουν μεν, αλλά απέχουν από την πλήρη αποκατάσταση, λόγω επανέναρξης επιθέσεων στη Μέση Ανατολή και της ανακοίνωσης ότι το μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν έχει τερματιστεί, με επαναφορά ναυτικού αποκλεισμού. Παρά τα εμπόδια, περίπου 200 εκατ. βαρέλια πέρασαν από τα Στενά τις τελευταίες εβδομάδες, προσθέτοντας περίπου 17 ημέρες πρόσθετης προσφοράς αργού.
Η παραγωγή στη Μέση Ανατολή έχει αυξηθεί κατά περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως από τον Μάιο, μεταφέροντας το πρόβλημα από τη φυσική διαθεσιμότητα πετρελαίου στη δυνατότητα διύλισης. Παράλληλα, η Ρωσία απαγορεύει τις εξαγωγές ντίζελ λόγω ζημιών από ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια, με συνέπεια ελλείψεις, ουρές και αυξήσεις έως 50% στις εγχώριες τιμές μέσα σε λίγες ημέρες.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Πριν από τις επιθέσεις, η Ρωσία εξήγαγε περίπου 800.000 βαρέλια ντίζελ ημερησίως, δηλαδή το 12% των παγκόσμιων αποστολών, και η απώλεια αυτής της ποσότητας αντιστοιχεί σε περίπου ένα πέμπτο της συνολικής μείωσης της παγκόσμιας διύλισης, ωθώντας τα συμβόλαια ντίζελ 20% υψηλότερα σε τρεις εβδομάδες. Οι ΗΠΑ, ως προμηθευτής «τελευταίας ανάγκης», αυξάνουν τις εξαγωγές καυσίμων προς Ευρώπη, Ασία και Αυστραλία, περιορίζοντας όμως τη δυνατότητα αποκλιμάκωσης των δικών τους τιμών.
Για την Ελλάδα, η ισχυρή διυλιστική βάση με τα τρία διυλιστήρια της «HELLENiQ ENERGY» (342.000 βαρέλια ημερησίως) και τη μονάδα της Motor Oil στην Κόρινθο (άνω των 200.000 βαρελιών ημερησίως) προσφέρει αυξημένη ασφάλεια εφοδιασμού σε σχέση με χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές έτοιμων καυσίμων. Ωστόσο, οι τελικές τιμές στην αντλία καθορίζονται από τη διεθνή τιμή των προϊόντων διύλισης, τους φόρους, τα τέλη και τα περιθώρια εμπορίας, άρα μια παρατεταμένη κρίση διύλισης μπορεί να κρατήσει ακριβή τη βενζίνη και το ντίζελ ακόμη και αν το Brent υποχωρεί.
Σχόλιο 
: Η νέα πραγματικότητα σημαίνει ότι ο Έλληνας οδηγός δεν μπορεί να προσδοκά αυτόματη ανακούφιση στους λογαριασμούς καυσίμων μόνο από την πτώση του αργού, καθώς ο κρίσιμος παράγοντας είναι πλέον η διεθνής διυλιστική ικανότητα και όχι η άντληση. Για επενδυτές και επιχειρήσεις, η ισχυρή εγχώρια διυλιστική βάση αποτελεί πλεονέκτημα σε όρους εφοδιασμού, αλλά δεν ακυρώνει την έκθεση της ελληνικής αγοράς στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών προϊόντων, που θα συνεχίσουν να επηρεάζουν μεταφορικό κόστος, τιμές αγαθών και συνολικό ενεργειακό λογαριασμό.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Μείωση αποθεμάτων πετρελαίου με διυλιστήρια σε οριακή λειτουργία
Πετρέλαιο πάνω από 1% καθώς κλιμακώνεται η κρίση ΗΠΑ–Ιράν
#Πετρέλαιο #Βενζίνη #Ντίζελ #ΜέσηΑνατολή #Ρωσία
