Οι τιμές καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα παρά τη λήξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας ερωτήματα σε οδηγούς και επιχειρήσεις. Πίσω από την εικόνα της σταθεροποίησης στο αργό πετρέλαιο κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα στη διεθνή αγορά διύλισης και στην ελληνική φορολογία.
Οι τιμές καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα παρά τη λήξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τους καταναλωτές να βλέπουν μικρή μόνο ανακούφιση στις αντλίες. Η εικόνα αυτή δεν εξηγείται από το Μπρεντ μόνο, αλλά από το πώς λειτουργεί η αγορά διύλισης, τα περιθώρια παραγωγής στην Ευρώπη και τη βαριά φορολογία στην Ελλάδα.
Γιατί οι τιμές καυσίμων δεν ακολουθούν το Μπρεντ;
Παρά τη λήξη των συγκρούσεων, η τιμή του Μπρεντ στις 6 Ιουλίου διαμορφώθηκε στα 71,99 δολάρια το βαρέλι, μόλις -0,7% χαμηλότερα από τις 27 Φεβρουαρίου. Την ίδια στιγμή, η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου κινήθηκε αρνητικά κατά 3,3%, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος εισαγωγής για την ευρωζώνη.
Καθοριστικό όμως είναι ότι η βενζίνη και το ντίζελ δεν τιμολογούνται με βάση το αργό, αλλά ως ξεχωριστά προϊόντα σε διεθνείς πλατφόρμες. Τα διυλιστήρια της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών, ακολουθούν τις τιμές Platts, όπου την περίοδο 27 Φεβρουαρίου – 6 Ιουλίου η βενζίνη αυξήθηκε 31,5% και το ντίζελ κίνησης 30,8%.
Πώς διαμορφώνονται οι τιμές από τα διυλιστήρια έως την αντλία;
Στην Ελλάδα, οι τιμές που πούλησαν τα διυλιστήρια βενζίνη και ντίζελ στις εταιρείες εμπορίας, συμπεριλαμβανομένων φόρων, τελών και προ ΦΠΑ, αυξήθηκαν 13,4% και 16,5% αντίστοιχα στο ίδιο διάστημα. Δηλαδή, οι αυξήσεις που μεταφέρθηκαν στην εγχώρια αγορά ήταν χαμηλότερες από τις αντίστοιχες μεταβολές στο Platts.
Στο τελευταίο στάδιο, στα πρατήρια της Αττικής, η αμόλυβδη αυξήθηκε κατά 11,1% φθάνοντας τα 1,928 € ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης ανέβηκε 12% στα 1,738 € ανά λίτρο. Οι αυξήσεις στην αντλία ήταν μικρότερες από εκείνες των διυλιστηρίων, δείχνοντας ότι η λιανική απορρόφησε μέρος της πίεσης.
Πώς επηρεάζουν γεωπολιτική και ενεργειακή μετάβαση την αγορά;
Η σημερινή εικόνα δεν μπορεί να αποκοπεί από το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο και την ενεργειακή μετάβαση στην Ευρώπη. Η ήπειρος έχει περιορίσει σημαντικά τη διυλιστική της δυναμικότητα, με κλεισίματα ή μετασχηματισμούς μονάδων, μειώνοντας τα περιθώρια αντίδρασης σε διεθνείς διαταραχές και αυξάνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές προϊόντων.
Παράλληλα, οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και η συνεχιζόμενη ρωσοουκρανική κρίση οδήγησαν σε αυξημένη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων και σε πλήγματα σε εγκαταστάσεις παραγωγής και διύλισης. Οι ζημιές αυτές περιορίζουν τη διαθέσιμη παραγωγή, δημιουργούν ελλείψεις σε ορισμένες αγορές και διατηρούν τις διεθνείς τιμές προϊόντων διύλισης σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και όταν το Μπρεντ αποκλιμακώνεται.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον Έλληνα οδηγό, το βασικό βάρος στην τελική τιμή προέρχεται από τη φορολογία: περίπου το 60% της τιμής της βενζίνης και πάνω από το 40% της τιμής του ντίζελ κίνησης είναι ειδικός φόρος κατανάλωσης, ΦΠΑ και λοιπές επιβαρύνσεις. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν μειώνονται οι διεθνείς τιμές, το περιθώριο μείωσης στην αντλία είναι περιορισμένο.
Επιπλέον, οι τιμές των διυλιστηρίων ακολουθούν τις μεταβολές του Platts με υστέρηση περίπου τεσσάρων ημερών, λόγω του τρόπου υπολογισμού του μέσου όρου. Έτσι, οι καταναλωτές βλέπουν καθυστερημένα και συχνά μερικώς τις διεθνείς μεταβολές, ενώ οι μειώσεις σπάνια περνούν αυτούσιες στους λογαριασμούς καυσίμων. Σχόλιο 
: Η ελληνική αγορά καυσίμων λειτουργεί μέσα σε ένα περιβάλλον περιορισμένης διεθνούς διυλιστικής δυναμικότητας και υψηλής φορολογίας, γεγονός που καθιστά απίθανη μια θεαματική πτώση τιμών χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις στη φορολογική πολιτική ή σημαντική βελτίωση της παγκόσμιας προσφοράς προϊόντων διύλισης.
Διαβάστε επίσης:
Η ADNOC εξαγοράζει το δίκτυο καυσίμων της Shell στη Ν. Αφρική
Ουκρανικά drones πλήττουν το διυλιστήριο Ομσκ και πιέζουν καύσιμα
#Καύσιμα #Πετρέλαιο #Βενζίνη #Ντίζελκίνησης #Διυλιστήρια
