Η 13η σύνταξη επιστρέφει στο επίκεντρο της οικονομικής και πολιτικής συζήτησης ενόψει των ανακοινώσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ. Το οικονομικό επιτελείο ζυγίζει τρία διαφορετικά μοντέλα ενίσχυσης 2,5 εκατ. συνταξιούχων, με το δημοσιονομικό κόστος να κρίνει την τελική επιλογή.
Η 13η σύνταξη επιστρέφει στο επίκεντρο της οικονομικής και πολιτικής συζήτησης, καθώς η κυβέρνηση αναζητά το σχήμα με το οποίο θα ενισχύσει μόνιμα το εισόδημα των συνταξιούχων χωρίς να εκτροχιάσει τον προϋπολογισμό. Οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ στις αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται να κλειδώσουν το μείγμα παρεμβάσεων.
13η σύνταξη ή ενισχυμένο επίδομα – ποιο μοντέλο αντέχει ο προϋπολογισμός;
Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται τρία βασικά σενάρια: πλήρη επαναφορά της 13ης σύνταξης, καταβολή του 50% ή κλιμακωτό μοντέλο τύπου 2019. Κάθε επιλογή έχει διαφορετικό δημοσιονομικό αποτύπωμα και διαφορετική στόχευση ως προς τα εισοδηματικά στρώματα των 2,5 εκατ. δικαιούχων.
Η πλήρης πρόσθετη μηνιαία σύνταξη για όλους τους συνταξιούχους κοστολογείται περίπου στα 2,8 δισ. ευρώ ετησίως, ποσό που θα πρέπει να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό ή από ισοδύναμα μέτρα. Η λύση του 50% μειώνει το κόστος στα 1,4 δισ. ευρώ, καθιστώντας την παρέμβαση πιο διαχειρίσιμη, αλλά με μικρότερη ενίσχυση ανά δικαιούχο.
Το κλιμακωτό μοντέλο του 2019 και η «εθνική σύνταξη» ως δώρο
Το κλιμακωτό σχήμα που εφαρμόστηκε το 2019 επανέρχεται ως το πιο «φθηνό» σενάριο, με δαπάνη περί τα 800 εκατ. ευρώ. Προβλέπει 100% επιστροφή για κύριες συντάξεις έως 500 ευρώ, 70% για 500-600 ευρώ, 50% για 600-1.000 ευρώ και 30% για άνω των 1.000 ευρώ, εστιάζοντας περισσότερο στους χαμηλοσυνταξιούχους.
Παράλληλα, εξετάζεται η αύξηση του μόνιμου επιδόματος που θα δοθεί τον Νοέμβριο ώστε να φτάσει τα 446,87 ευρώ, όσο η εθνική σύνταξη. Αντί για τα 300 ευρώ που έχουν ήδη προαναγγελθεί για περίπου 2 εκατ. δικαιούχους, στο τραπέζι βρίσκεται ένα «Δώρο Χριστουγέννων» στο ύψος της εθνικής σύνταξης, με πρόσθετο κόστος γύρω στα 300 εκατ. ευρώ.
Απώλειες δεκαετίας, ακρίβεια και το σενάριο διπλής παρέμβασης
Οι συνταξιούχοι είδαν το εισόδημά τους να συρρικνώνεται δραστικά στη δεκαετία των μνημονίων και μέχρι σήμερα έχει αποκατασταθεί μόλις το 16,3% των απωλειών μέσω των αυξήσεων της περιόδου 2019-2026. Το ποσοστό αυτό υπολείπεται σημαντικά των αυξήσεων στον κατώτατο μισθό (39,4%) και στον μέσο μισθό (28,5%), σε ένα περιβάλλον ακρίβειας, υψηλού πληθωρισμού και ενεργειακής πίεσης.
Γι’ αυτό εξετάζεται και μια διορθωτική αύξηση των συντάξεων, συνδεδεμένη με την πορεία της οικονομίας και τον πληθωρισμό, ώστε να περιοριστεί η διάβρωση της αγοραστικής δύναμης. Στόχος είναι η περαιτέρω στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων, που βλέπουν τις ετήσιες αυξήσεις να «ροκανίζονται» από τις ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά.
Σταδιακή επαναφορά της 13ης σύνταξης και πολιτικός υπολογισμός
Στο τραπέζι βρίσκεται και ένα σενάριο διπλής φάσης, με αύξηση του επιδόματος τον Νοέμβριο του 2026 και επαναφορά της 13ης σύνταξης τον Νοέμβριο του 2027. Μια τέτοια σταδιακή προσέγγιση απλώνει το κόστος στον χρόνο και επιτρέπει στην κυβέρνηση να προσαρμόζει την πολιτική της ανάλογα με την ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Η παρέμβαση θεωρείται κρίσιμη πολιτικά, καθώς αφορά 2,5 εκατ. συνταξιούχους και πάνω από 1,5 εκατ. νοικοκυριά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δημοφιλία της κυβέρνησης. Ταυτόχρονα, η επιλογή ενός μόνιμου επιδόματος που ακολουθεί κάθε χρόνο την αύξηση της εθνικής σύνταξης δημιουργεί έναν δυναμικό μηχανισμό ενίσχυσης, συνδεδεμένο με την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
SBC Red Line
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο αν θα επιστρέψει η «13η σύνταξη», αλλά με ποιο εργαλείο η κυβέρνηση θα «κλειδώσει» τη σχέση της με ένα εκλογικά κρίσιμο ακροατήριο. Το δίλημμα ανάμεσα σε πολιτικό όφελος και δημοσιονομική πειθαρχία θα κριθεί στη λεπτομέρεια του μοντέλου που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ.
Για τις επιχειρήσεις, μια στοχευμένη ενίσχυση 2,5 εκατ. συνταξιούχων σημαίνει άμεση τόνωση της κατανάλωσης, κυρίως σε τρόφιμα, υγεία και λογαριασμούς. Αν όμως επιλεγεί το «βαρύ» σενάριο των 2,8 δισ. ευρώ χωρίς ισοδύναμα, ο κίνδυνος μελλοντικής πίεσης στη φορολογία παραμένει υπαρκτός.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η συζήτηση για τη 13η σύνταξη λειτουργεί ως τεστ ωριμότητας για τη δημοσιονομική στρατηγική της επόμενης τριετίας. Το στοίχημα είναι αν η Ελλάδα μπορεί να στηρίζει μόνιμα τους απόμαχους της εργασίας, χωρίς να υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα και τις επενδυτικές της προοπτικές.
Διαβάστε επίσης:
Μαρινάκης απορρίπτει την 13η σύνταξη ΠΑΣΟΚ ως ανεφάρμοστη
Νίκος Ανδρουλάκης ζητά αλλαγή σελίδας με ψήφο στο ΠΑΣΟΚ
#13ησύνταξη #συνταξιούχοι #ΔΕΘ #επιδόματα #εθνικήσύνταξη #δημοσιονομικόκόστος #οικονομικόεπιτελείο #συντάξεις #πληθωρισμός #ακρίβεια #ΚυριάκοςΜητσοτάκης #χαμηλοσυνταξιούχοι #κρατικόςπροϋπολογισμός #εισόδημασυνταξιούχων #οικονομικήπολιτική
