Οι 72 δόσεις αναδεικνύονται σε κεντρικό εργαλείο του οικονομικού επιτελείου, αλλά η επιτυχία τους θα κριθεί από τη στάση των μεγαλοοφειλετών. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι μέχρι σήμερα στις ρυθμίσεις ανταποκρίνονται κυρίως όσοι έχουν μικρές και μεσαίες οφειλές, αφήνοντας το μεγαλύτερο βάρος εκτός εισπρακτικού πεδίου.
Οι 72 δόσεις είναι το νέο κεντρικό στοίχημα της φορολογικής διοίκησης, την ώρα που τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο παραμένουν κοντά στα 114,5 δισ. ευρώ και η πραγματική εισπραξιμότητα εκτιμάται περίπου στα 27 δισ. ευρώ. Η μετάθεση της δημοσιοποίησης των ονομάτων των μεγαλοοφειλετών έως τον Φεβρουάριο του 2027 λειτουργεί ως άτυπη «περίοδος χάριτος», αλλά δεν αλλάζει τη δομή του προβλήματος.
Περίπου 30.000 οφειλέτες με χρέη άνω των 150.000 ευρώ συνεχίζουν διαχρονικά να μένουν εκτός ρυθμίσεων, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών τους να μην μπαίνει ποτέ σε τροχιά είσπραξης. Αντίθετα, οι ρυθμίσεις ενεργοποιούνται κυρίως από φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις με μικρότερα, διαχειρίσιμα ποσά.
72 δόσεις: εργαλείο για όλους ή ακόμη ένα σχήμα για τους «μικρούς»;
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι η υψηλότερη συγκέντρωση ρυθμισμένων οφειλών εντοπίζεται στο εύρος από 500 έως 10.000 €, με ποσοστό 15,52%. Στις οφειλές από 2.000 έως 3.000 € το ποσοστό των ρυθμίσεων ανεβαίνει στο 18,16%, επιβεβαιώνοντας ότι όσοι έχουν σχετικά διαχειρίσιμα χρέη ανταποκρίνονται ευκολότερα σε σχήματα διακανονισμού.
Για τα φυσικά πρόσωπα, το υψηλότερο ποσοστό ρύθμισης εμφανίζεται επίσης μεταξύ 500 και 10.000 € (15,34%), ενώ στην κλίμακα 2.000-3.000 € φθάνει το 18,40%. Στα νομικά πρόσωπα η εικόνα μετατοπίζεται ψηλότερα: μεγαλύτερη συμμετοχή καταγράφεται στις οφειλές 10.000-100.000 €, με ποσοστό 21,66%, που φτάνει το 25% στην κατηγορία 10.000-20.000 €, καθώς η φορολογική ενημερότητα είναι κρίσιμη για τη λειτουργία μιας επιχείρησης.
Το όριο της εισπραξιμότητας και ο ρόλος της παλαιότητας των χρεών
Από τα 114,5 δισ. € ληξιπρόθεσμων, τα 35,25 δισ. € έχουν ήδη χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης, περιορίζοντας το «ενεργό» υπόλοιπο στα 79,25 δισ. €. Ωστόσο, σύμφωνα με τις αναλύσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, ρεαλιστικά μπορούν να ανακτηθούν περίπου 27 δισ. €, καθώς μεγάλο μέρος αφορά παλαιές οφειλές, προσαυξήσεις και πρόστιμα.
Η παλαιότητα είναι κρίσιμος παράγοντας: μετά την πενταετία η είσπραξη γίνεται ολοένα δυσκολότερη, ενώ πέραν της δεκαετίας οι πιθανότητες ανάκτησης περιορίζονται δραστικά. Γι’ αυτό η φορολογική διοίκηση στρέφει το βάρος της στις νεότερες οφειλές και στους μεγάλους οφειλέτες, όπου μπορεί να εφαρμόσει στοχευμένα ελεγκτικά και εισπρακτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης διεθνούς ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών με 24 χώρες.
Μεγαλοοφειλέτες, εξατομικευμένες ρυθμίσεις και οι προϋποθέσεις του νέου σχήματος
Στη ρύθμιση των 72 δόσεων μπορούν δυνητικά να ενταχθούν περίπου 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα και 284.000 επιχειρήσεις, με συνολικές οφειλές κοντά στα 95 δισ. €. Ωστόσο, η εισπρακτική απόδοση θα εξαρτηθεί από το αν θα μπουν στη ρύθμιση οφειλές που σήμερα παραμένουν εκτός κάθε σχήματος – κυρίως των μεγαλοοφειλετών, οι οποίοι ιστορικά δεν ανταποκρίνονται.
Μία από τις λύσεις που εξετάζονται ως κατεύθυνση πολιτικής είναι οι εξατομικευμένες ρυθμίσεις, προσαρμοσμένες στη φοροδοτική ικανότητα κάθε οφειλέτη, ώστε να δοθεί ρεαλιστική διέξοδος και σε περιπτώσεις μεγάλων χρεών. Προς το παρόν, στη νέα ρύθμιση έχουν υποβάλει αίτηση λίγο πάνω από 2.500 οφειλέτες, με ελάχιστη δόση τα 30 €, σταθερό επιτόκιο 5,84% που αντικαθιστά προσαυξήσεις, και αυστηρές προϋποθέσεις συμμόρφωσης: υποβολή όλων των δηλώσεων τελευταίας πενταετίας, απουσία αμετάκλητης καταδίκης για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία και τακτοποίηση λοιπών ληξιπρόθεσμων.
SBC Red Line
Η παράταση στη δημοσιοποίηση των ονομάτων μέχρι το 2027 είναι στην πράξη ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για τους μεγαλοοφειλέτες, χωρίς όμως καμία εγγύηση ότι θα το αξιοποιήσουν. Αν δεν αλλάξει η συμπεριφορά τους, η ρύθμιση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακόμη ένα εργαλείο που επιβραβεύει μόνο τους ήδη συνεπείς ή οριακά επιβαρυμένους.
Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρομεσαίες, οι 72 δόσεις και η σταθερότητα του επιτοκίου προσφέρουν πολύτιμη προβλεψιμότητα, αλλά συνοδεύονται από αυστηρό πλαίσιο συμμόρφωσης. Όσοι δεν διασφαλίσουν έγκαιρα φορολογική ενημερότητα θα βρεθούν αντιμέτωποι με αποκλεισμό από χρηματοδότηση, δημόσιους διαγωνισμούς και βασικές συναλλαγές.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι το ελληνικό Δημόσιο πρέπει να περάσει από τις οριζόντιες ρυθμίσεις σε ένα πιο «έξυπνο» μοντέλο διαχείρισης χρέους, που θα στοχεύει στους πραγματικά εισπράξιμους πόρους και στους στρατηγικούς κακοπληρωτές. Το επόμενο στοίχημα είναι αν η νέα ρύθμιση θα αποτελέσει γέφυρα προς αυτό το μοντέλο ή ακόμη έναν προσωρινό συμβιβασμό με το πρόβλημα.
#72δόσεις #μεγαλοοφειλέτες #ΑΑΔΕ #ληξιπρόθεσμαχρέη #φορολογικέςρυθμίσεις #φορολογικήενημερότητα #επιχειρήσεις #φυσικάπρόσωπα #υπουργείοΟικονομικών #ΓραφείοΠροϋπολογισμούΒουλής #οφειλέςπροςΔημόσιο #φορολογικήδιοίκηση #εισπραξιμότητα #προσαυξήσειςκαιπρόστιμα #διεθνήςανταλλαγήπληροφοριών
