Η αγορά PPAs βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον των ΑΠΕ και των τιμών ρεύματος, με τον ΣΠΕΦ να απορρίπτει την τιτλοποίηση έργων του ΕΛΑΠΕ ως «προσάναμμα». Η τοποθέτηση Λουμάκη αναδεικνύει τις αντιθέσεις μεταξύ υπερδυναμικότητας ΑΠΕ, κρατικών συμβάσεων και στάσης των προμηθευτών.
Η αγορά PPAs αναδεικνύεται σε κρίσιμο πεδίο αντιπαράθεσης για το πώς θα απορροφηθεί η υπερδυναμικότητα των ΑΠΕ στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Πρόεδρος του ΣΠΕΦ Δρ. Στέλιος Λουμάκης απορρίπτει την ιδέα να χρησιμοποιηθούν έργα του ΕΛΑΠΕ του ΔΑΠΕΕΠ ως «προσάναμμα» για τα εταιρικά PPAs, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος για μια τέτοια κίνηση.
Γιατί η αγορά PPAs δεν ενεργοποιείται παρά την υπερπροσφορά;
Ο ΣΠΕΦ θέτει το ερώτημα πώς γίνεται, ενώ χιλιάδες MW πλήρως αδειοδοτημένων φωτοβολταϊκών αναζητούν συμβόλαια, οι Προμηθευτές να μην τα απορροφούν αλλά να ζητούν τιτλοποίηση εν λειτουργία έργων του ΕΛΑΠΕ. Σε μια αγορά όπου η παραγωγή από ΑΠΕ πλεονάζει, ο Λουμάκης εκτιμά ότι η ζήτηση θα έπρεπε να δεσμεύεται ανταγωνιστικά μέσω PPAs, εκτός αν προτιμά την απευθείας αγορά από τη χονδρική με μηδενικές ή αρνητικές τιμές.
Κατά τον ΣΠΕΦ, οι καθετοποιημένοι Προμηθευτές που κυριαρχούν στη λιανική δεν έχουν κίνητρο να συνάψουν PPAs με ανεξάρτητους παραγωγούς, αφού διαθέτουν δική τους παραγωγή και καρπώνονται ολόκληρη την αλυσίδα αξίας των πράσινων MWh. Επιπλέον, μια τιτλοποίηση έργων του ΕΛΑΠΕ ως πρόδρομων PPAs προς τους Προμηθευτές θα εξανέμιζε το εναπομείναν περιθώριο ζήτησης για την ανάπτυξη πραγματικής αγοράς PPAs. Ήδη, όπως σημειώνει, τα κρατικά PPAs των εν λειτουργία έργων ΑΠΕ υπερκαλύπτουν σε μεγάλα χρονικά διαστήματα την εγχώρια ζήτηση.
Πώς επηρεάζουν τα κρατικά PPAs και η υπερδυναμικότητα τα φωτοβολταϊκά;
Ο Λουμάκης εκτιμά ότι η Πολιτεία άργησε να αποσύρει την προσφορά κρατικών PPAs μέσω ΔΑΠΕΕΠ, γεγονός που συνέβαλε στο σημερινό πλεόνασμα φωτοβολταϊκών με συμβάσεις ΣΕΔΠ. Τα έργα αυτά υφίστανται συστηματικές περικοπές παραγωγής, με αποτέλεσμα οικονομικές ζημίες, αφού μεγάλο μέρος της ενέργειας μένει εκτός προγραμμάτων αγοράς.
«Τι να την κάνεις την Τιμή Αναφοράς όταν δεν υπάρχει επαρκής ζήτηση για να καταναλωθεί το προϊόν σου», σχολιάζει χαρακτηριστικά. Προειδοποιεί ότι τυχόν επαναπροκήρυξη κρατικών PPAs για νέα φωτοβολταϊκά, με ή χωρίς μπαταρίες behind the meter, πριν αυξηθεί ουσιαστικά η ελεύθερη ζήτηση, θα επιδεινώσει τα αδιέξοδα. Η υπερδυναμικότητα, όπως υποστηρίζει, ήδη πιέζει το σύστημα και οδηγεί σε αρνητικές τιμές, με άμεσο αντίκτυπο στα έσοδα των παραγωγών.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Ο ΣΠΕΦ θεωρεί κυνικό η Πολιτεία να προσφέρει σε νέα φωτοβολταϊκά, ακόμη και σε οικιακό net-billing, οποιαδήποτε τιμή πέραν της χονδρικής για το εγχεόμενο ρεύμα, όταν χιλιάδες υφιστάμενοι σταθμοί ΑΠΕ ήδη ζημιώνονται. Για τον καταναλωτή, αυτό σημαίνει ότι η περαιτέρω επιδότηση νέων έργων χωρίς αύξηση της ζήτησης μπορεί να ενισχύσει τις στρεβλώσεις, αντί να σταθεροποιήσει τις τιμές λιανικής.
Κατά τον Λουμάκη, η απευθείας συμμετοχή στην αγορά και οι αρνητικές τιμές λειτουργούν πλέον ως το μοναδικό «φρένο» απέναντι στον κίνδυνο κατάρρευσης της αγοράς. Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, μια πιο ισορροπημένη αγορά PPAs, χωρίς τεχνητή ενίσχυση μέσω ΕΛΑΠΕ, θα μπορούσε να σημαίνει πιο διαφανή διαμόρφωση τιμών και σταδιακή σταθεροποίηση των λογαριασμών ρεύματος, εφόσον συνδυαστεί με πραγματική αύξηση της ζήτησης και ορθολογική χωροθέτηση νέων έργων.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση του ΣΠΕΦ φωτίζει μια κρίσιμη αντίφαση: η Ελλάδα έχει επενδύσει μαζικά σε ΑΠΕ, αλλά η δομή της αγοράς και η κυριαρχία καθετοποιημένων προμηθευτών εμποδίζουν την ανάπτυξη μιας ώριμης αγοράς PPAs που θα μετέφερε σταθερότητα και οφέλη στον τελικό καταναλωτή. Αν η Πολιτεία επιμείνει σε νέα κρατικά συμβόλαια χωρίς να ενισχύσει πρώτα την ελεύθερη ζήτηση, ο κίνδυνος είναι να δούμε περισσότερες περικοπές παραγωγής, πιέσεις σε υφιστάμενους παραγωγούς και μια αγορά που, παρά τις χαμηλές ή αρνητικές χονδρικές τιμές, δεν θα μεταφράζει πάντα αυτά τα οφέλη σε διαρκώς χαμηλότερους και προβλέψιμους λογαριασμούς ρεύματος.






