Ο διάχυτος έλεγχος συνταγματικότητας τίθεται στο επίκεντρο της παρέμβασης του ειδικού αγορητή της «Νίκης» Γιώργου Ρούντα στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος. Με κριτική στη θεσμική ισορροπία, απορρίπτει την πρόταση για ενίσχυση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου και περιορισμό της λαϊκής συμμετοχής στη δικαιοσύνη.
Ο διάχυτος έλεγχος συνταγματικότητας τίθεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης για την αναθεώρηση του Συντάγματος, με τη «Νίκη» να συνδέει ευθέως τη στάση της με τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Ο ειδικός αγορητής του κόμματος Γιώργος Ρούντας υποστήριξε ότι όσο η κυβέρνηση ορίζει την ηγεσία των ανωτάτων δικαστηρίων, η συγκέντρωση του ελέγχου στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο θα γεννά υποψίες πολιτικής επιρροής.
Πώς συνδέεται ο διάχυτος έλεγχος συνταγματικότητας με το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο;
Η κυβερνητική πρόταση να αναλάβει το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο τον κεντρικό έλεγχο της συνταγματικότητας, με αποφάσεις δεσμευτικές για όλα τα δικαστήρια, αλλάζει ριζικά την υφιστάμενη ισορροπία. Ο Ρούντας αναγνώρισε ότι στόχος της Νέας Δημοκρατίας είναι η αποφυγή αντιφατικών ερμηνειών του Συντάγματος, αλλά προειδοποίησε ότι χωρίς αλλαγή στον τρόπο ανάδειξης της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων, θα αιωρείται η υποψία πολιτικής συγκάλυψης.
Η επιλογή της «Νίκης» να υπερασπιστεί τον διάχυτο έλεγχο συνταγματικότητας συνδέεται με μια ευρύτερη δυσπιστία απέναντι στη συγκέντρωση εξουσιών. Το κόμμα προβάλλει την ανάγκη πολλαπλών δικαστικών φίλτρων ως θεσμική εγγύηση απέναντι σε πιθανές κυβερνητικές παρεμβάσεις, ιδίως όταν η εκτελεστική εξουσία έχει λόγο στην κορυφή της Δικαιοσύνης.
Τι αλλάζει με τα άρθρα 97, 99 και 100 του Συντάγματος;
Στο άρθρο 97, η «Νίκη» αντιτίθεται στην κυβερνητική πρόταση κατάργησης της δυνατότητας εκδίκασης πολιτικών εγκλημάτων από μικτά ορκωτά δικαστήρια, θεωρώντας τη ρύθμιση ιστορική εγγύηση λαϊκής συμμετοχής. Ο Ρούντας υπογράμμισε ότι η παρουσία ενόρκων στα σοβαρά εγκλήματα εκφράζει το κοινό περί δικαίου αίσθημα και λειτουργεί ως ανάχωμα σε ενδεχόμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις.
Για το άρθρο 99, ο βουλευτής υπερασπίστηκε τον θεσμό του Δικαστηρίου Αγωγών Κακοδικίας, απορρίπτοντας τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Κατά την άποψή του, η κακοδικία πρέπει να παραμείνει σε ειδικό θεσμό που συνδυάζει προστασία των δικαστών από καταχρηστικές αγωγές και πραγματική λογοδοσία, ιδίως σε μια περίοδο που, όπως είπε, η εμπιστοσύνη των πολιτών στη δικαιοσύνη έχει υποχωρήσει σημαντικά.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Οι προτεινόμενες αλλαγές δεν αφορούν μόνο νομικές τεχνικότητες, αλλά τον τρόπο με τον οποίο ο πολίτης θα μπορεί να αμφισβητεί νόμους και να ελέγχει τη συμπεριφορά των δικαστών. Αν ο διάχυτος έλεγχος συνταγματικότητας περιοριστεί και ο έλεγχος συγκεντρωθεί στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, η πρόσβαση σε αποτελεσματική δικαστική προστασία θα εξαρτάται περισσότερο από έναν κεντρικό θεσμό, του οποίου η ηγεσία ορίζεται θεσμικά μέσω της κυβέρνησης.
Παράλληλα, η ενδεχόμενη αποδυνάμωση των μικτών ορκωτών δικαστηρίων σε πολιτικά εγκλήματα μειώνει τη θεσμοθετημένη συμμετοχή απλών πολιτών στη δικαστική κρίση για υποθέσεις με έντονο πολιτικό και κοινωνικό φορτίο. Η διατήρηση ή μη του Δικαστηρίου Αγωγών Κακοδικίας επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητα αποζημίωσης πολιτών που θεωρούν ότι υπέστησαν βλάβη από δόλο ή βαριά παράβαση δικαστή, άρα και το επίπεδο λογοδοσίας της ίδιας της Δικαιοσύνης.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση της «Νίκης» αναδεικνύει ότι η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι ουδέτερη τεχνική άσκηση, αλλά πεδίο σύγκρουσης για το ποιος θα έχει τον τελευταίο λόγο: τα πολλά δικαστήρια και οι ένορκοι ή ένα ενισχυμένο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο με ηγεσία που ορίζεται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Η ουσία της διαφωνίας φωτίζει το διαχρονικό έλλειμμα εμπιστοσύνης στους θεσμούς και θέτει εκ νέου το ερώτημα αν η πολιτική τάξη είναι διατεθειμένη να περιορίσει την επιρροή της στην κορυφή της Δικαιοσύνης.
#ΓιώργοςΡούντας #Νίκη #ΝέαΔημοκρατία #ΑνώτατοΕιδικόΔικαστήριο #Συνταγματικήαναθεώρηση
