Η εθνική πολιτική για το νερό παρουσιάζεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ως «δομική μεταρρύθμιση» που αλλάζει τον χάρτη της ύδρευσης. Το νομοσχέδιο επεκτείνει τον ρόλο ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, ενισχύει τη ρυθμιστική αρχή και επανακαθορίζει τη σχέση κράτους–δήμων στη διαχείριση του πιο κρίσιμου δημόσιου αγαθού.
Η εθνική πολιτική για το νερό τίθεται στο επίκεντρο ενός νομοσχεδίου που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει «μία από τις σημαντικότερες, αναγκαίες μεταρρυθμίσεις» για τη χώρα. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου περιγράφει μια συνολική αναδιάταξη του τρόπου με τον οποίο οργανώνεται, χρηματοδοτείται και ελέγχεται η ύδρευση, με αιχμή την επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ και την ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.
Πώς αλλάζει η εθνική πολιτική για το νερό με το νομοσχέδιο;
Ο υπουργός περιγράφει ένα σημερινό καθεστώς «735 διαφορετικών φορέων διαχείρισης» χωρίς ενιαίο σχεδιασμό, συντονισμό και τεχνική επάρκεια, το οποίο κρίνεται πλέον ανεπαρκές για τις ανάγκες της εποχής. Η κυβερνητική απάντηση είναι μια ολιστική αρχιτεκτονική σε τέσσερις πυλώνες: στήριξη δήμων με πάνω από 685 εκατ. € για έργα ύδρευσης–αποχέτευσης, διαμόρφωση ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής, δομική μεταρρύθμιση της διαχείρισης του νερού και αξιοποίηση ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας μέσω συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Κεντρική επιλογή είναι η «συνένωση δυνάμεων» ώστε να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας σε επενδύσεις, προσωπικό και τεχνογνωσία, με το επιχείρημα ότι οι μικρές δημοτικές επιχειρήσεις δεν μπορούν να σηκώσουν από μόνες τους το βάρος της λειψυδρίας, της κλιματικής αλλαγής και των απαιτούμενων έργων μεγάλης κλίμακας. Η κυβέρνηση συνδέει τη μεταρρύθμιση όχι μόνο με την επάρκεια και την ποιότητα του νερού, αλλά και με την κοινωνική συνοχή, την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών και το δικαίωμα των επόμενων γενεών σε ασφαλές και προσιτό νερό.
Πώς τοποθετείται η κυβέρνηση απέναντι σε φόβους ιδιωτικοποίησης;
Απαντώντας στην κριτική περί ιδιωτικοποίησης, ο υπουργός υποστηρίζει ότι «η πραγματικότητα είναι ακριβώς η αντίθετη» και ότι ενισχύονται οι δύο «αρχαιότερες εταιρείες κοινής ωφέλειας» με διασφαλισμένη την πλειοψηφία του Δημοσίου σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Διευκρινίζει ότι η ιδιοκτησία των δικτύων μπορεί να παραμείνει στους δήμους, ενώ η διαχείριση θα περνά σε μεγαλύτερους οργανισμούς με εμπειρία και επάρκεια, μέσα από «διαφανή, θεσμικά κατοχυρωμένη» διαδικασία αποτίμησης περιουσιακών στοιχείων.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει και στον φόβο απώλειας τοπικότητας, υποστηρίζοντας ότι ο νέος σχεδιασμός «συνδυάζει την τοπικότητα με την τεχνογνωσία και την οικονομία κλίμακας». Οι δήμοι αναγνωρίζονται ως οι φορείς που γνωρίζουν τις ανάγκες των πολιτών και τα δίκτυα, ενώ οι μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις προσφέρουν εξειδικευμένο προσωπικό, εργαστήρια, δυνατότητα μελετών και πρόσβαση σε χρηματοδότηση, με τον υπουργό να τονίζει ότι έχουν προηγηθεί εκτεταμένες συναντήσεις και ενσωμάτωση παρατηρήσεων της αυτοδιοίκησης.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, η κυβερνητική αφήγηση μεταφράζεται σε υπόσχεση για λιγότερες διακοπές, μικρότερες απώλειες νερού και μεγαλύτερη ασφάλεια στην παροχή, μέσα από επενδύσεις σε πεπαλαιωμένα δίκτυα και καλύτερη οργάνωση. Η επιλογή που τίθεται είναι ανάμεσα σε ένα «κατακερματισμένο σύστημα που κοστίζει στον καταναλωτή και ευνοεί τα ιδιωτικά δίκτυα» και σε μια «σύγχρονη, ολοκληρωμένη εθνική πολιτική» που, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, ενισχύει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού και εξασφαλίζει πρόσβαση για όλους.
Παράλληλα, οι εννέα ενεργειακές διατάξεις που εντάσσονται στο ίδιο νομοσχέδιο υπόσχονται βελτίωση του πλαισίου για αποθήκευση και αυτοκατανάλωση ενέργειας, με στόχο την ενίσχυση της «ενεργειακής δημοκρατίας», κάτι που μπορεί να επηρεάσει μελλοντικά το κόστος ενέργειας για νοικοκυριά και τοπικές κοινότητες. Η αναβάθμιση του πολεοδομικού εργαλείου για εγκαταλελειμμένους οικισμούς, με αξιοποίηση υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος υπό αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανόνες, συνδέει την πολιτική για το νερό και την ενέργεια με την αναζωογόνηση της υπαίθρου και τη χωρική ισορροπία της ανάπτυξης.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση μετατρέπει το νερό σε πεδίο κεντρικής κρατικής οργάνωσης, με εργαλείο δύο μεγάλες δημόσιες εταιρείες και μια ενισχυμένη ρυθμιστική αρχή, μεταφέροντας ουσιαστική ισχύ από τις διάσπαρτες δημοτικές επιχειρήσεις σε λιγότερους, ισχυρότερους παίκτες. Το πραγματικό τεστ θα είναι αν η νέα αρχιτεκτονική θα λειτουργήσει ως θωράκιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού ή ως προθάλαμος για πιο σύνθετα, υβριδικά σχήματα διαχείρισης στο μέλλον, όπου η θεσμική εποπτεία θα κρίνει ποιος τελικά ωφελείται: ο πολίτης ή τα δίκτυα ισχύος γύρω από ένα στρατηγικό αγαθό.
Διαβάστε επίσης:
Κυβέρνηση επεκτείνει ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ και αλλάζει τη διαχείριση νερού
#ΣταύροςΠαπασταύρου #ΕΥΔΑΠ #ΕΥΑΘ #ΡυθμιστικήΑρχήΑποβλήτωνΕνέργειαςκαιΥδάτων #Βουλή
