Οι εμπορικές κυρώσεις Ισπανίας επανέρχονται στο προσκήνιο μετά τις δηλώσεις του εμπορικού αντιπροσώπου των ΗΠΑ για στοχευμένο περιορισμό συναλλαγών. Η Ουάσιγκτον δείχνει ότι είναι διατεθειμένη να συνδέσει την αμυντική επιβάρυνση στο ΝΑΤΟ με διμερή εμπορικά μέτρα, ανοίγοντας νέο μέτωπο στις διατλαντικές σχέσεις.
Οι εμπορικές κυρώσεις Ισπανίας τίθενται πλέον ως πραγματικό ενδεχόμενο, μετά την επισήμανση ότι ο Λευκός Οίκος μπορεί νομικά να περιορίσει τις συναλλαγές με τη Μαδρίτη μέσω του International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Η συζήτηση δεν αφορά μόνο μια διμερή ένταση, αλλά την ευρύτερη σχέση ασφάλειας–εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης.
Πώς μπορούν να επιβληθούν εμπορικές κυρώσεις Ισπανίας από τις ΗΠΑ;
Το IEEPA δίνει στον εκάστοτε πρόεδρο των ΗΠΑ τη δυνατότητα να κηρύξει «εθνική έκτακτη ανάγκη» και να περιορίσει οικονομικές συναλλαγές με συγκεκριμένες χώρες, εταιρείες ή πρόσωπα. Η επισήμανση ότι η Ισπανία μπορεί να «απομονωθεί» από την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει την αμερικανική πρόθεση να χρησιμοποιήσει στοχευμένα εργαλεία αντί για οριζόντια μέτρα κατά της ΕΕ.
Η πολιτική αφετηρία της έντασης είναι η απαίτηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει η Ισπανία τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, πολύ πάνω από τον στόχο του 2% που έχει τεθεί συλλογικά. Η άρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ και ο χαρακτηρισμός των απειλών ως «business as usual» μετατρέπει μια διαπραγμάτευση εντός ΝΑΤΟ σε πιθανό εμπορικό μέτωπο.
Τι σημαίνει η σύνδεση άμυνας και εμπορίου για την Ευρώπη;
Η σύνδεση αμυντικών υποχρεώσεων με εμπορικές κυρώσεις δημιουργεί προηγούμενο που αφορά ολόκληρη την Ευρωζώνη. Αν η Ουάσιγκτον χρησιμοποιήσει το εμπόριο ως μοχλό για να πιέσει μεμονωμένα κράτη–μέλη, αποδυναμώνεται η συλλογική διαπραγματευτική ισχύς της ΕΕ και ενισχύονται οι ενδοευρωπαϊκές τριβές.
Παράλληλα, η στοχοποίηση μιας χώρας της Νότιας Ευρώπης με υψηλό δημόσιο χρέος και ευαισθησία στην επενδυτική εμπιστοσύνη μπορεί να λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά για τις αγορές ομολόγων. Η πιθανότητα εμπορικών περιορισμών, ακόμη και αν δεν υλοποιηθούν πλήρως, αυξάνει το πολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου σε ολόκληρη την περιφέρεια της Ευρωζώνης.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Για την Ελλάδα, ένα σενάριο εμπορικών κυρώσεων κατά της Ισπανίας θα αποτελούσε τεστ αντοχής για την ευρωπαϊκή συνοχή, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού και στην αντίληψη κινδύνου για τον ευρωπαϊκό Νότο. Η Αθήνα έχει συμφέρον να στηρίξει μια ενιαία ευρωπαϊκή στάση, ώστε να αποτραπεί η λογική των «διμερών πιέσεων» που θα μπορούσε αύριο να στραφεί και προς άλλες χώρες.
Σε επίπεδο πραγματικής οικονομίας, ενδεχόμενη επιβράδυνση της ισπανικής ανάπτυξης θα επηρέαζε την τουριστική και ναυτιλιακή ζήτηση, αλλά και τη ροή επενδυτικών κεφαλαίων σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Η ελληνική πλευρά οφείλει να παρακολουθεί στενά τη συζήτηση για τη χρήση του IEEPA, καθώς διαμορφώνει το νέο πλαίσιο στο οποίο θα λειτουργούν οι ευρωπαϊκές οικονομίες απέναντι στις αμερικανικές εμπορικές και γεωπολιτικές προτεραιότητες.
Σχόλιο
: Η υπόθεση Ισπανίας δείχνει ότι η επόμενη φάση της διατλαντικής σχέσης δεν θα κριθεί μόνο σε δασμούς και ελλείμματα, αλλά στη διασύνδεση ασφάλειας, άμυνας και εμπορίου. Για την Ελλάδα, που επιδιώκει σταθερό επενδυτικό περιβάλλον και πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών θεσμών και η αποφυγή διμερών ρήξεων με τις ΗΠΑ είναι κρίσιμος παράγοντας οικονομικής στρατηγικής.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Η Goldman κερδίζει διαχείριση 70 δισ. από Verizon και Lockheed
ΗΠΑ: Η Venture Global αυξάνει 69% τις χρεώσεις υγροποίησης LNG






