Οι επιθέσεις στη Ερυθρά Θάλασσα επανέρχονται με νέο περιστατικό κατά φορτηγού πλοίου ανοιχτά της Υεμένης, σε απόσταση αναπνοής από έναν από τους βασικότερους ναυτιλιακούς διαδρόμους του πλανήτη. Η κλιμάκωση της έντασης αυξάνει εκ νέου το ρίσκο για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και το κόστος θαλάσσιων μεταφορών.
Οι επιθέσεις στη Ερυθρά Θάλασσα επαναφέρουν στο προσκήνιο την ευαλωτότητα των θαλάσσιων οδών, μετά το νέο επεισόδιο με φορτηγό πλοίο που δέχθηκε πυρά νοτιοδυτικά της Χοντέιντα στην Υεμένη. Το περιστατικό εντάσσεται σε ένα περιβάλλον επανεκκίνησης των επιθέσεων από ένοπλες ομάδες που συνδέονται με τον πόλεμο στη Γάζα και την ευρύτερη σύγκρουση με το Ιράν.
Πώς οι επιθέσεις στη Ερυθρά Θάλασσα αλλάζουν τον χάρτη των θαλάσσιων μεταφορών;
Η στοχοποίηση εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα ωθεί ολοένα και περισσότερους πλοιοκτήτες να αποφεύγουν τη διέλευση από το Σουέζ, επιλέγοντας την παράκαμψη της Αφρικής μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Η επιλογή αυτή αυξάνει σημαντικά τον χρόνο ταξιδιού και το καύσιμο, μεταφέροντας υψηλότερο κόστος σε ναύλα και τιμές τελικών προϊόντων.
Η επανενεργοποίηση των επιθέσεων από τους Χούθι, με την κάλυψη της Τεχεράνης, συμπίπτει με την κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν, μετατρέποντας τη θαλάσσια ζώνη από την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Κόλπο του Άντεν σε ενιαίο ρίσκο για την παγκόσμια ναυτιλία. Παράλληλα, η παρουσία Σομαλών πειρατών στην περιοχή προσθέτει ένα δεύτερο επίπεδο απειλής, δυσχεραίνοντας την ασφάλιση πλοίων και φορτίων.
Ποιο είναι το γεωπολιτικό διακύβευμα πίσω από τις επιθέσεις στη ναυτιλία;
Ο άξονας Ιράν–Χούθι αξιοποιεί την Ερυθρά Θάλασσα ως μοχλό πίεσης στη Δύση, στοχεύοντας στην αύξηση του κόστους και της αβεβαιότητας στο διεθνές εμπόριο, ειδικά όσο συνεχίζεται ο πόλεμος στη Γάζα και η αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον. Η στοχοποίηση πλοίων, ανεξαρτήτως σημαίας, λειτουργεί ως έμμεση επίθεση στις οικονομίες που εξαρτώνται από το εμπόριο μέσω Σουέζ.
Για τις μεγάλες ναυτιλιακές γραμμές, το διακύβευμα είναι διττό: από τη μία η προστασία πληρωμάτων και πλοίων, από την άλλη η διατήρηση της αξιοπιστίας των δρομολογίων σε ένα περιβάλλον όπου τα ασφαλιστικά ασφάλιστρα και οι ρήτρες κινδύνου αυξάνονται. Η ενισχυμένη παρουσία ναυτικών δυνάμεων των ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών στην περιοχή περιορίζει μεν ορισμένους κινδύνους, αλλά δεν εξαλείφει την ασύμμετρη απειλή από μικρά ταχύπλοα και πυραυλικά συστήματα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την ελληνική ναυτιλία, που κατέχει κορυφαίο μερίδιο στο παγκόσμιο στόλο ξηρού φορτίου και δεξαμενόπλοιων, η αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα σημαίνει υψηλότερα λειτουργικά κόστη, αλλά και δυνητικά αυξημένα έσοδα από ναύλα λόγω περιορισμένης προσφοράς χωρητικότητας σε ασφαλείς διαδρομές. Οι ελληνικές εταιρείες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην αξιοποίηση της ανόδου των ναύλων και στην αυστηροποίηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας, της ασφάλισης και της διαχείρισης κινδύνου.
Σχόλιο
: Η κλιμάκωση των επιθέσεων στη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα παγιώνεται ως δομικός γεωπολιτικός κίνδυνος και όχι ως παροδική διαταραχή, με άμεσο ενδιαφέρον για την ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα και τη χρηματοδότηση του κλάδου από το τραπεζικό σύστημα. Για την Ελλάδα, ως χώρα με υψηλή εξάρτηση από τις θαλάσσιες ροές εμπορίου και ισχυρή παρουσία στο διεθνές shipping, η εξέλιξη αυτή επιβάλλει στενή παρακολούθηση των ασφαλιστικών αγορών, των ναύλων και των ενεργειακών τιμών, καθώς και ενεργό διπλωματική συμμετοχή στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων.






