Η κριτική στο ΝΑΤΟ από τον Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται με ένταση στη δεύτερη ημέρα της συνόδου της Συμμαχίας στην Άγκυρα. Ο Αμερικανός πρόεδρος συνδύασε την αποδοκιμασία για το «άδικο» βάρος δαπανών με θερμό έπαινο προς τον Γενικό Γραμματέα Μαρκ Ρούτε.
Η κριτική στο ΝΑΤΟ από τον Ντόναλντ Τραμπ κυριάρχησε στην έναρξη της δεύτερης ημέρας της συνόδου στην Άγκυρα, με αιχμή το «άδικο» όπως το περιέγραψε βάρος που επωμίζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες στις αμυντικές δαπάνες. Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να προβάλει τον Μαρκ Ρούτε ως «μεγαλύτερο πλεονέκτημα» της Συμμαχίας, μιλώντας για μια Συμμαχία που «είναι τυχερή που τον έχει».
Πώς διαμορφώνει η κριτική στο ΝΑΤΟ τη στάση των ΗΠΑ;
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν «πολύ, πολύ περισσότερα» και ότι δαπανούν «δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια δολάρια» για την προστασία συμμάχων που, όπως υποστήριξε, «δεν είναι εκεί για εμάς». Η ρητορική αυτή επαναφέρει την πίεση προς τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες, υπό την έμμεση απειλή ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να επανεξετάσει τον τρόπο που στηρίζει τη Συμμαχία.
Παρά τη σκληρή γλώσσα, ο έπαινος προς τον Ρούτε ως «μεγαλύτερο πλεονέκτημα» του ΝΑΤΟ δείχνει ότι ο Τραμπ επιδιώκει να διαχωρίσει την κριτική του προς τη δομή χρηματοδότησης από την αξιολόγηση της πολιτικής ηγεσίας. Η αναφορά ότι τα μέλη είναι «τυχερά που τον έχουν» λειτουργεί ως σήμα στήριξης προς τον Γενικό Γραμματέα, ακόμη και όταν αμφισβητείται η κατανομή βαρών στο εσωτερικό της Συμμαχίας.
Ποιο θεσμικό μήνυμα στέλνουν οι αντικρουόμενες δηλώσεις;
Ο συνδυασμός επαίνου και κριτικής αποτυπώνει μια διπλή γραμμή: πολιτική νομιμοποίηση της ηγεσίας του ΝΑΤΟ, αλλά και συνεχή αμφισβήτηση του τρόπου λειτουργίας του θεσμού. Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει «πολύ θυμωμένος με το ΝΑΤΟ», θέτει στο προσκήνιο την ιδέα ότι η συμμαχική αλληλεγγύη είναι υπό όρους και εξαρτάται από αριθμούς και ποσοστά.
Για τους Ευρωπαίους συμμάχους, το μήνυμα είναι ότι η πολιτική σταθερότητα της Συμμαχίας δεν αρκεί χωρίς ανακατανομή ευθυνών, όπως την αντιλαμβάνεται η Ουάσιγκτον. Η ανάδειξη του Ρούτε σε κεντρικό «περιουσιακό στοιχείο» του ΝΑΤΟ μπορεί να εκληφθεί ως προσδοκία ότι ο Γενικός Γραμματέας θα αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, γεφυρώνοντας την αμερικανική απαίτηση για μεγαλύτερη συνεισφορά με τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για τη συνοχή της Συμμαχίας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η αναζωπύρωση της συζήτησης για το «δίκαιο» των αμυντικών βαρών στο ΝΑΤΟ συνδέεται άμεσα με τη θέση της ως μεθοριακού κράτους της Συμμαχίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα ήδη δαπανά υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ για άμυνα, γεγονός που την τοποθετεί στην πλευρά των χωρών που μπορούν να επισημάνουν ότι ανταποκρίνονται στις συμμαχικές υποχρεώσεις τους.
Σχόλιο
: Η ρητορική Τραμπ για «άδικο» βάρος δημιουργεί κλίμα διαπραγμάτευσης στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, όπου η Ελλάδα έχει συμφέρον να προβάλει τόσο τη συμβολή της στις δαπάνες όσο και τον ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας. Η στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στη Συμμαχία επηρεάζει άμεσα το διπλωματικό περιβάλλον στο οποίο η Αθήνα διαχειρίζεται τις σχέσεις της με την Τουρκία εντός του ΝΑΤΟικού πλαισίου.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Πτώση στα futures της Wall Street μετά το μήνυμα Τραμπ
ΗΠΑ: Τραμπ αναδεικνύει στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας






