Η μεταρρύθμιση ETS μπαίνει σήμερα στο μικροσκόπιο των Βρυξελλών, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάζει την πρότασή της για το μέλλον της αγοράς άνθρακα. Η Ελλάδα επιχειρεί να διαμορφώσει ρόλο «γέφυρας» ανάμεσα στην κλιματική φιλοδοξία και την ανάγκη ελέγχου του ενεργειακού κόστους για βιομηχανία και νοικοκυριά.
Η μεταρρύθμιση ETS αναδεικνύεται σε κεντρικό πεδίο σύγκρουσης στην Ευρώπη, καθώς η Επιτροπή ετοιμάζεται να αποκαλύψει τη νέα αρχιτεκτονική της αγοράς άνθρακα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια συνδυασμού αυστηρότερων κλιματικών στόχων με την προστασία της ανταγωνιστικότητας, του ενεργειακού κόστους και της κοινωνικής συνοχής.
Πώς διαμορφώνονται τα στρατόπεδα γύρω από τη μεταρρύθμιση ETS;
Η συζήτηση έχει χωρίσει τα κράτη-μέλη σε διακριτά μπλοκ, που αντανακλούν διαφορετικές ενεργειακές δομές και οικονομικές προτεραιότητες. Από τη μία, το «πραγματιστικό» στρατόπεδο με Πολωνία και Ιταλία ζητά καθυστέρηση ή επανεξέταση του ETS2 για θέρμανση και οδικές μεταφορές, με έμφαση στις κοινωνικές δικλίδες προστασίας.
Από την άλλη, το «φιλόδοξο» μπλοκ με Ισπανία και Ολλανδία υπερασπίζεται ένα ισχυρό, προβλέψιμο ETS ως ακρογωνιαίο λίθο της κλιματικής πολιτικής, απορρίπτοντας την υπερβολική χρήση εξωτερικών πιστώσεων. Η Γερμανία τοποθετείται ενδιάμεσα, στηρίζοντας σταθερή πορεία μείωσης εκπομπών έως το 2036 αλλά με μεγαλύτερο άνοιγμα σε διεθνείς πιστώσεις, ενώ η Γαλλία προβάλλει τη χαμηλή ανθρακική παραγωγή της, ζητώντας ταυτόχρονα ευελιξία.
Ποιο είναι το διακύβευμα για βιομηχανία, επενδύσεις και ενεργειακό κόστος;
Το ETS έχει ήδη συμβάλει στη μείωση της χρήσης άνθρακα και στην ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών, περιορίζοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και το σχετικό κόστος. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι ευρωπαϊκές πολιτικές και οι ΑΠΕ οδήγησαν σε εξοικονόμηση 51,4 δισ. ευρώ από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων το 2025, στοιχείο κρίσιμο για τα ισοζύγια πληρωμών.
Ωστόσο, η επιτυχία του συστήματος συνοδεύεται από άνοδο της τιμής άνθρακα περίπου στα 80 ευρώ ανά τόνο, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Οι επιχειρήσεις προειδοποιούν ότι, όσο οι τιμές ενέργειας παραμένουν υψηλές και ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα δεν έχει αποδείξει ακόμη την αποτελεσματικότητά του, το αυξανόμενο κόστος εκπομπών μπορεί να διαβρώσει την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα έναντι παραγωγών από περιοχές με χαλαρότερους κανόνες.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Σε χώρες με υψηλή εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, όπως η Πολωνία, το κόστος άνθρακα φτάνει να αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο ενός τυπικού λογαριασμού ρεύματος, δείχνοντας πόσο άμεσα μεταφέρεται η τιμή CO₂ στον καταναλωτή. Η επέκταση του ETS μέσω του ETS2 σε κτίρια και οδικές μεταφορές από το 2028 απειλεί να προσθέσει νέα πίεση σε θέρμανση και καύσιμα, αν δεν υπάρξουν επαρκείς αντισταθμιστικοί μηχανισμοί.
Η ελληνική γραμμή, που ζητά παράταση και προσεκτική εφαρμογή του ETS2, στοχεύει ακριβώς στον έλεγχο αυτών των επιβαρύνσεων για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Μια σταθερή και προβλέψιμη τιμή CO₂ θεωρείται προϋπόθεση για επενδύσεις που θα ρίξουν μακροπρόθεσμα το ενεργειακό κόστος, αλλά στο μεσοδιάστημα η προστασία των ευάλωτων καταναλωτών και η κοινωνική αποδοχή της πράσινης μετάβασης παραμένουν κρίσιμοι όροι επιτυχίας.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον ρόλο «γέφυρας», συνδέοντας την ανάγκη για φιλόδοξη αποανθρακοποίηση με την απαίτηση για ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας και διατήρηση βιομηχανικής βάσης. Η τελική μορφή της μεταρρύθμισης του ETS θα κρίνει όχι μόνο το κόστος ρεύματος, θέρμανσης και καυσίμων την επόμενη δεκαετία, αλλά και το πού θα κατευθυνθούν οι μεγάλες επενδύσεις σε ΑΠΕ, υποδομές και καθαρές τεχνολογίες στην ευρωπαϊκή – και ελληνική – αγορά.
Διαβάστε επίσης:
Γερμανία: Νέος άξονας Μακρόν–Μερτς για άμυνα και βιομηχανία
ΕΕ: Χάπι Wegovy εγκρίνεται για παχυσαρκία με απώλεια 17%
#ΕυρωπαϊκήΈνωση #ETS #Ελλάδα #ΑνανεώσιμεςΠηγέςΕνέργειας #Βιομηχανία
