Η νευρική ανορεξία είναι από τις πιο σοβαρές διατροφικές διαταραχές και νέα ερευνητικά προγράμματα δοκιμάζουν την εικονική πραγματικότητα ως συμπληρωματικό εργαλείο στη θεραπεία. Ασθενείς «βλέπουν» το σώμα τους με υγιές βάρος και εκπαιδεύονται σταδιακά να αντέχουν τον φόβο της αύξησης κιλών.
Η νευρική ανορεξία είναι από τις πιο σοβαρές διατροφικές διαταραχές και νέα ερευνητικά προγράμματα δοκιμάζουν την εικονική πραγματικότητα ως συμπληρωματικό εργαλείο στη θεραπεία. Στόχος είναι οι ασθενείς να εξοικειωθούν με την εικόνα ενός πιο υγιούς σώματος και να μειωθεί ο έντονος φόβος για την αύξηση του βάρους.
Πώς η νευρική ανορεξία συνδέεται με την εικόνα του σώματος;
Η νευρική ανορεξία δεν αφορά μόνο το βάρος, αλλά κυρίως μια βαθιά διαταραγμένη εικόνα σώματος. Πολλοί ασθενείς αισθάνονται «παχύς» ακόμη και όταν είναι επικίνδυνα αδύνατοι. Στη Γερμανία, υπολογίζεται ότι περίπου 100.000 άνθρωποι ζουν με νευρική ανορεξία, ενώ πάνω από τους μισούς είναι κάτω των 18 ετών και τα κορίτσια επηρεάζονται πολύ συχνότερα από τα αγόρια.
Συνολικά, περίπου 460.000 άτομα έχουν κάποια διατροφική διαταραχή. Οι αιτίες είναι σύνθετες: χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανάγκη για έλεγχο, δυσκολία διαχείρισης άγχους και ψυχοπιεστικών καταστάσεων. Τα πρότυπα ομορφιάς και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παίζουν ρόλο, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μετά την πανδημία Covid-19 τα περιστατικά σε εφήβους αυξήθηκαν και συχνά είναι πιο βαριά.
Πώς βοηθά η εικονική πραγματικότητα στη νευρική ανορεξία;
Η Δρ. Simone Behrens, από το Ινστιτούτο Ευφυών Συστημάτων Max Planck στο Τίμπινγκεν, μελετά πώς η εικονική πραγματικότητα μπορεί να ενταχθεί στην ψυχοθεραπεία. Σε ένα ειδικά σχεδιασμένο εικονικό περιβάλλον, οι ασθενείς φορούν γυαλιά VR και βλέπουν ένα τρισδιάστατο μοντέλο σώματος που αντιστοιχεί σε ένα φυσιολογικό, υγιές βάρος για τους ίδιους. Έτσι «βλέπουν» στην πράξη αυτό που τους φοβίζει: την αύξηση βάρους.
Η μέθοδος βασίζεται στις αρχές της γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας και ειδικά στην τεχνική της έκθεσης. Όπως στις φοβίες, ο ασθενής εκτίθεται σταδιακά σε αυτό που του προκαλεί άγχος, σε ελεγχόμενο και ασφαλές περιβάλλον. Η Δρ. Behrens εξηγεί ότι μπορούν να προσομοιώσουν στην εικονική πραγματικότητα το προσωπικό «χειρότερο σενάριο» κάθε ασθενούς και να δουν μαζί τι πραγματικά συμβαίνει, αποδυναμώνοντας σιγά-σιγά τον φόβο.
Οι εφαρμογές αυτές βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο. Δεν αποτελούν τυπικό κομμάτι της θεραπείας και πριν μπουν σε νοσοκομεία και κλινικές χρειάζονται μελέτες για την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια, αλλά και τον τρόπο χρηματοδότησης και οργάνωσης στην πράξη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η εικονική πραγματικότητα δεν αντικαθιστά τη σχέση θεραπευτή-ασθενούς, αλλά μπορεί να γίνει ένα χρήσιμο συμπλήρωμα.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για μια ελληνική οικογένεια που ανησυχεί για παιδί ή έφηβο με συμπτώματα νευρικής ανορεξίας, το βασικό μήνυμα είναι ότι η διαταραχή είναι σοβαρή αλλά θεραπεύσιμη, ειδικά αν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Η εικονική πραγματικότητα δεν είναι ακόμη διαθέσιμη ρουτίνα στην Ελλάδα, όμως δείχνει προς το μέλλον της ψυχοθεραπείας: πιο βιωματικές, εξατομικευμένες παρεμβάσεις.
Σήμερα, το σημαντικό είναι να αναζητηθεί εξειδικευμένη βοήθεια από παιδοψυχίατρο, ψυχίατρο ή ψυχολόγο με εμπειρία στις διατροφικές διαταραχές και, όταν χρειάζεται, διεπιστημονική ομάδα με διατροφολόγο. Αν δείτε απότομη απώλεια βάρους, εμμονή με θερμίδες, άρνηση φαγητού ή έντονη δυσαρέσκεια με το σώμα, μην το αγνοήσετε. Η έγκαιρη παρέμβαση μειώνει τον κίνδυνο νοσηλείας και μακροχρόνιων συνεπειών στην υγεία.
Για το ελληνικό σύστημα υγείας, τέτοιες τεχνολογίες ανοίγουν τη συζήτηση για ψηφιακά εργαλεία στην ψυχική υγεία, που θα μπορούσαν στο μέλλον να ενταχθούν πιλοτικά σε πανεπιστημιακές κλινικές ή εξειδικευμένα κέντρα διατροφικών διαταραχών. Προϋπόθεση είναι η εκπαίδευση θεραπευτών, η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και η διασφάλιση ότι δεν αντικαθίσταται η ανθρώπινη επαφή, αλλά ενισχύεται.
Σχόλιο 
: Η νευρική ανορεξία παραμένει υποδιαγνωσμένη στην Ελλάδα, ειδικά στην περιφέρεια, ενώ οργανωμένα κέντρα για διατροφικές διαταραχές είναι ελάχιστα. Η έρευνα στην εικονική πραγματικότητα δείχνει ότι το ΕΣΥ πρέπει να σχεδιάσει από τώρα πώς θα εντάξει σύγχρονες ψηφιακές παρεμβάσεις στην ψυχική υγεία, αντί να περιορίζεται μόνο στη φαρμακευτική αγωγή και στις κλασικές δομές.
Πηγή: iatronet.gr
#Διατροφικέςδιαταραχές #Ψυχικήυγεία #Νευρικήανορεξία #Εικονικήπραγματικότητα #Έφηβοι
