Το «πάγωμα πολέμου Ουκρανία» θέτει στο τραπέζι ο πρόεδρος του Καζακστάν Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγεφ, καλώντας Μόσχα και Κίεβο να επιστρέψουν στη φόρμουλα διαπραγμάτευσης της Κωνσταντινούπολης. Η πρότασή του, διατυπωμένη ενώπιον του Βλαντίμιρ Πούτιν στο Ομσκ, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για μια εκεχειρία με εγγυήσεις μεγάλων δυνάμεων.
Το «πάγωμα πολέμου Ουκρανία» επανέφερε δημόσια ο πρόεδρος του Καζακστάν Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγεφ, προτείνοντας αναβίωση των διαπραγματεύσεων τύπου Κωνσταντινούπολης του 2022. Η παρέμβασή του έγινε κατά τη συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο Ομσκ, με σαφή αναφορά σε εγγυήσεις από τις μεγάλες δυνάμεις.
Πώς το πάγωμα πολέμου Ουκρανία αλλάζει τη διπλωματική ατζέντα;
Ο Τοκάγεφ δήλωσε ότι «ίσως ήρθε η ώρα να τεθεί αυτή η σύγκρουση σε αναμονή» και να επιστρέψουν τα μέρη στη «φόρμουλα Κωνσταντινούπολη 2,0», όπου όπως είπε είχαν επιτευχθεί «σημαντικά αποτελέσματα». Συνέδεσε ρητά αυτή την προοπτική με «εγγυήσεις των μεγάλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας», παρουσιάζοντάς την ως προϋπόθεση για την πορεία προς μια «πολυπόθητη ειρήνη».
Η χρήση του όρου «πάγωμα» παραπέμπει σε εκεχειρία χωρίς οριστική πολιτική λύση, με διατήρηση των υφιστάμενων γραμμών αντιπαράθεσης. Μια τέτοια εξέλιξη θα σταθεροποιούσε βραχυπρόθεσμα το μέτωπο, αλλά θα ενέγραφε τον πόλεμο σε μια λογική μακροχρόνιας εκκρεμότητας, όπου η ισορροπία δυνάμεων θα καθορίζει την αντοχή ή την κατάρρευση της όποιας συμφωνίας.
Γιατί το Καζακστάν αποστασιοποιείται από ρόλο μεσολαβητή;
Παρά την πρόταση, ο Τοκάγεφ έσπευσε να διευκρινίσει ότι το Καζακστάν «δεν θέλει να αναλάβει τον ρόλο μεσολαβητή» ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία. Η στάση αυτή αντανακλά την προσπάθεια της Αστάνα να διατυπώνει πολιτικές θέσεις για την ειρήνη, χωρίς να βρεθεί στην πρώτη γραμμή μιας διαδικασίας που ενέχει υψηλό διπλωματικό ρίσκο.
Η αποστασιοποίηση από τον ρόλο του διαμεσολαβητή επιτρέπει στο Καζακστάν να διατηρεί λειτουργικές σχέσεις με τη Μόσχα, αλλά και να εμφανίζεται ως κράτος που υποστηρίζει την επανέναρξη συνομιλιών. Παράλληλα, αποφεύγει να αναλάβει την ευθύνη για την επιτυχία ή την αποτυχία μιας πρωτοβουλίας ειρήνευσης σε ένα από τα κεντρικά μέτωπα της ευρασιατικής ασφάλειας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η επαναφορά της ιδέας για εκεχειρία και αναβίωση της φόρμουλας Κωνσταντινούπολης αφορά άμεσα το ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφάλειας στο οποίο εντάσσεται η Ελλάδα. Κάθε προοπτική παγώματος της σύγκρουσης, ακόμη και χωρίς τελική λύση, θα επηρέαζε τον σχεδιασμό της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, όπου η Αθήνα συμμετέχει ενεργά σε αποφάσεις για την Ουκρανία και τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Για την ελληνική διπλωματία, η συζήτηση γύρω από εγγυήσεις μεγάλων δυνάμεων και μοντέλα εκεχειρίας αποτελεί υπενθύμιση ότι οι ρυθμίσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή διαμορφώνονται πλέον σε πολυπολικό πλαίσιο. Η Ελλάδα καλείται να παρακολουθεί στενά τέτοιες πρωτοβουλίες, καθώς επηρεάζουν έμμεσα την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο και τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη διαχειρίζεται παρατεταμένες συγκρούσεις στα ανατολικά της σύνορα.
Σχόλιο 
: Η πρόταση Τοκάγεφ δείχνει ότι ακόμη και χώρες με στενούς δεσμούς με τη Ρωσία αναζητούν τρόπους αποκλιμάκωσης, χωρίς όμως να εκτεθούν ως επίσημοι μεσολαβητές. Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι ότι το πεδίο πρωτοβουλιών για την Ουκρανία δεν περιορίζεται στη Δύση, γεγονός που απαιτεί προσεκτική ανάγνωση των ισορροπιών πριν από κάθε νέα τοποθέτηση σε ευρωατλαντικά φόρα.
Διαβάστε επίσης:
Ρωσία: Πούτιν συναντά Τοκάγιεφ και συζητά διμερείς σχέσεις
#Καζακστάν #Κασίμ-ΤζομάρτΤοκάγεφ #ΒλαντίμιρΠούτιν #Ουκρανία #Ρωσία
