Οι συγκρούσεις στο Νότιο Κίβου επανέρχονται στο επίκεντρο, καθώς ο ΟΗΕ ζητά άμεση παύση των εχθροπραξιών στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Η αναζωπύρωση της βίας μεταξύ στρατού και πολιτοφυλακής M23 αναδεικνύει τα δομικά κενά των περιφερειακών ειρηνευτικών πρωτοβουλιών.
Οι συγκρούσεις στο Νότιο Κίβου αναγκάζουν τον ΟΗΕ να παρέμβει εκ νέου, προειδοποιώντας για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πιθανές ευθύνες για εγκλήματα πολέμου. Η κλιμάκωση των μαχών μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων του Κονγκό και της υποστηριζόμενης από τη Ρουάντα M23 επαναφέρει στο προσκήνιο μια σύγκρουση που ουδέποτε πραγματικά «πάγωσε».
Πώς εξελίσσονται οι συγκρούσεις στο Νότιο Κίβου και ποιος είναι ο ρόλος των γειτονικών κρατών;
Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα κάλεσε όλες τις πλευρές σε άμεση παύση πυρός, επισημαίνοντας τον δυσανάλογο αντίκτυπο στους αμάχους και τη χρήση εκρηκτικών όπλων σε κατοικημένες περιοχές. Παρά το ειρηνευτικό πλαίσιο που συμφωνήθηκε στα τέλη του 2025, οι μάχες γύρω από χωριά όπως η Μουλίμα στην περιοχή Φίζι δείχνουν ότι τα κείμενα συμφωνιών δεν έχουν μεταφραστεί σε πραγματική αποκλιμάκωση.
Ο ΟΗΕ καλεί ρητά τη Ρουάντα να διακόψει τη στήριξη προς την M23 και να αποσύρει τις δυνάμεις της από το έδαφος του Κονγκό, αναδεικνύοντας τη διασυνοριακή διάσταση της σύγκρουσης. Ταυτόχρονα, ζητά από την κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό να επιταχύνει τον αφοπλισμό και την επαναπατρισμό μελών των Δημοκρατικών Δυνάμεων για την Απελευθέρωση της Ρουάντα (FDLR), ώστε να αντιμετωπιστεί η βασική αιτία ασφαλείας που επικαλείται το Κιγκάλι.
Πώς συνδέονται οι συγκρούσεις με τους φυσικούς πόρους και την πολιτική αστάθεια στο Κονγκό;
Το Νότιο Κίβου αποτελεί μία από τις πλουσιότερες σε ορυκτά περιοχές της Αφρικής, με χρυσό, κασσιτερίτη και κολτάν να τροφοδοτούν παγκόσμιες αλυσίδες αξίας, από την αυτοκινητοβιομηχανία έως την τεχνολογία. Η παρατεταμένη αστάθεια επιτρέπει σε ένοπλες ομάδες να ελέγχουν κρίσιμες ζώνες εξόρυξης, δημιουργώντας παράλληλες οικονομίες που υπονομεύουν τα δημόσια έσοδα και ενισχύουν τα κίνητρα συνέχισης της βίας.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του Φελίξ Τσισεκέντι βρίσκεται υπό πίεση από διαδηλώσεις και αντιπολίτευση που καταγγέλλουν τις σχεδιαζόμενες συνταγματικές αλλαγές ως απόπειρα επιμήκυνσης της παραμονής του στην εξουσία. Η εσωτερική πολιτική κρίση περιορίζει την ικανότητα της κυβέρνησης να εφαρμόσει συνεκτική στρατηγική ασφάλειας και μεταρρύθμισης του τομέα ορυκτών, ενώ η παράλληλη απειλή επιδημιών, όπως ο Έμπολα, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο ένα ήδη εύθραυστο κράτος.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η αστάθεια στο Νότιο Κίβου συνδέεται έμμεσα με τις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται σε βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και πράσινης μετάβασης. Η ευρωπαϊκή συζήτηση για στρατηγική αυτονομία σε κρίσιμα ορυκτά, στην οποία συμμετέχει ενεργά και η Αθήνα, ενισχύεται από τέτοιες κρίσεις, επιταχύνοντας πρωτοβουλίες διαφοροποίησης προμηθειών και αυστηρότερων κανόνων για «ορυκτά συγκρούσεων».
Σχόλιο 
: Η κλιμάκωση των συγκρούσεων στο Νότιο Κίβου υπενθυμίζει ότι η ευρωπαϊκή –και ελληνική– βιομηχανική στρατηγική δεν μπορεί να αγνοεί τον γεωπολιτικό κίνδυνο στις πηγές πρώτων υλών. Για την Ελλάδα, η ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκά σχήματα ιχνηλασιμότητας ορυκτών, η ενίσχυση της εταιρικής δέουσας επιμέλειας (due diligence) και η στροφή σε ανακύκλωση και υποκατάστατα κρίσιμων μετάλλων αποτελούν όχι μόνο ηθική επιλογή, αλλά και εργαλείο μείωσης ρίσκου για επιχειρήσεις και επενδυτές.
#Αφρική #ΛαϊκήΔημοκρατίατουΚονγκό #Ρουάντα #ΟΗΕ #Ορυκτά
