Η συνταγματική αναθεώρηση τίθεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να καλεί τα κόμματα σε συναίνεση και να καταγγέλλει «συνταγματικό μηδενισμό» από την αντιπολίτευση. Η κυβέρνηση προτάσσει τέσσερις λόγους για αλλαγές σε 33 άρθρα, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης διαφωνούν για το εύρος και την κατεύθυνση των παρεμβάσεων.
Η συνταγματική αναθεώρηση επανέρχεται δυναμικά στο κοινοβουλευτικό προσκήνιο, με την κυβέρνηση να καταθέτει πρόταση αλλαγών σε 33 άρθρα και τον Γιώργο Γεραπετρίτη να θέτει το διακύβευμα ως «ιστορική ευθύνη» για όλα τα κόμματα. Στο επίκεντρο βρίσκονται θεσμικές ισορροπίες, κοινωνικά δικαιώματα και το καθεστώς της ανώτατης εκπαίδευσης, με την αντιπολίτευση να κατηγορείται για «καθολική άρνηση».
Ποιο είναι το πραγματικό διακύβευμα της συνταγματικής αναθεώρησης;
Ο υπουργός Εξωτερικών παρουσίασε τέσσερις άξονες που, κατά την κυβέρνηση, καθιστούν αναγκαία την αναθεώρηση κρίσιμων διατάξεων. Από την ενίσχυση του ελεγκτικού ρόλου του βουλευτή και την επιστολική ψήφο για τους εκτός επικρατείας, μέχρι τη μέριμνα για τον πρωτογενή τομέα και την περιφέρεια, η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει την πρωτοβουλία ως θεσμική «αποκατάσταση» και όχι μονομερή αναδιάταξη ισχύος.
Κεντρικό σημείο αποτελεί η εξισορρόπηση του πολιτεύματος, με παρεμβάσεις στην ποινική ευθύνη υπουργών, την προαγωγή ανωτάτων δικαστών και τον προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας των νόμων. Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται η κατάργηση της δυνατότητας διάλυσης της Βουλής με κυβερνητική πρωτοβουλία, νέοι κανόνες για δημοψηφίσματα, φορολογική αποκέντρωση και ρήτρες βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας του προϋπολογισμού.
Πώς τοποθετούνται κόμματα και θεσμικοί παίκτες στη σύγκρουση;
Η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει τη συνταγματική αναθεώρηση με σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η προσιτή στέγη και η κλιματική κρίση, προτείνοντας ρητές συνταγματικές αναφορές. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει την προστασία της περιουσίας πέρα από την κλασική εμπράγματη ιδιοκτησία και την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων, επιχειρώντας να δείξει ότι το Σύνταγμα πρέπει να «συνομιλεί» με την κοινωνία.
Το πιο φορτισμένο πολιτικά σημείο είναι η άρση της συνταγματικής εξαίρεσης στην ανώτατη εκπαίδευση, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει άλλο Σύνταγμα που να προβλέπει κρατικό μονοπώλιο στα πανεπιστήμια. Παράλληλα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ασκεί κριτική σε ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Πλεύση Ελευθερίας, Ελληνική Λύση και «Νίκη», καταγράφοντας ονομαστικά τις αρνήσεις τους σε κεφάλαια όπως η προσιτή στέγη, η κοινωνική αλληλεγγύη, η κλιματική κρίση, η προστασία της γλώσσας, η σημαία, τα μη κρατικά πανεπιστήμια και το άρθρο 86.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, η έκβαση αυτής της συνταγματικής αναθεώρησης θα κρίνει αν ζητήματα όπως η αξιοκρατία στο Δημόσιο, η προσιτή στέγη και η προστασία από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης θα αποκτήσουν αυξημένη θεσμική θωράκιση. Οι προτάσεις για φορολογική αποκέντρωση και βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία μπορούν να επηρεάσουν άμεσα το πώς κατανέμονται οι φόροι και οι δημόσιες δαπάνες, αλλά και το περιθώριο του κράτους να χρηματοδοτεί κοινωνικές πολιτικές.
Στο πεδίο της εκπαίδευσης, η συζήτηση για το κρατικό μονοπώλιο στην ανώτατη εκπαίδευση αφορά τόσο τις επιλογές σπουδών των νέων όσο και τη μελλοντική χρηματοδότηση και ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων. Η ενδεχόμενη συνταγματική κατοχύρωση της αξιοκρατίας στον δημόσιο τομέα, όπως τη θέτει ο υπουργός, θα μπορούσε να επηρεάσει πρακτικά τις διαδικασίες επιλογής και επιβράβευσης δημοσίων υπαλλήλων, με άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα των υπηρεσιών που λαμβάνει ο πολίτης.
Σχόλιο
: Η αντιπαράθεση γύρω από τη συνταγματική αναθεώρηση αποκαλύπτει ένα σταθερό έλλειμμα θεσμικής κουλτούρας συνεννόησης: η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τη ρητορική της «ιστορικής ευθύνης» για να πιέσει την αντιπολίτευση, ενώ η αντιπολίτευση απαντά με άρνηση χωρίς κοινό ελάχιστο πλαίσιο προτάσεων. Όταν το Σύνταγμα γίνεται πεδίο κομματικής καταγραφής ευθυνών για το «τι θα γράψει η Ιστορία», το πολιτικό σύστημα δείχνει ότι δυσκολεύεται να λειτουργήσει το ίδιο ως θεσμικός εγγυητής μακρόπνοων κανόνων για τους πολίτες.
Διαβάστε επίσης:
ΚΥΣΕΑ εγκρίνει εξοπλισμούς και στρατηγική ανθεκτικότητας 2026-2030






