Η συνταγματοποίηση της λιτότητας τίθεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης για την αναθεώρηση των άρθρων 78 και 79, με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να απορρίπτει κατηγορηματικά την κυβερνητική κατεύθυνση. Ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος προειδοποιεί ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν μπορεί να «κλειδωθεί» στο Σύνταγμα χωρίς θεσμικές και κοινωνικές παρενέργειες.
Η συνταγματοποίηση της λιτότητας βρέθηκε στο κέντρο της αντιπαράθεσης στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να καταγγέλλει ότι η κυβερνητική πλειοψηφία επιχειρεί να μετατρέψει τη δημοσιονομική πολιτική σε συνταγματικά δεσμευμένο δόγμα. Ο ειδικός αγορητής του κόμματος, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, έθεσε ζήτημα θεσμικής τάξης αλλά και πολιτικής ευθύνης, υποστηρίζοντας ότι το Σύνταγμα δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για επιλογές λιτότητας.
Πώς επιχειρείται η συνταγματοποίηση της λιτότητας;
Στο άρθρο 78, η κυβέρνηση προτείνει ρητή απαγόρευση επιβολής φόρου ή άλλου οικονομικού βάρους με αναδρομική ισχύ πέραν του οικονομικού έτους, ρύθμιση που ο Θ. Ξανθόπουλος χαρακτήρισε «τυπικώς ορθή αλλά περιττή», καθώς ήδη καλύπτεται από το ισχύον κείμενο. Κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, η εμμονή σε αναδιατύπωση μιας λειτουργικής διάταξης δείχνει τάση υπερρύθμισης του Συντάγματος, αντί για διατήρηση ενός λιτού και ευσύνοπτου θεμελιώδους νόμου.
Η ουσία της σύγκρουσης εντοπίζεται στο άρθρο 79, όπου η κυβερνητική πλειοψηφία εισάγει τη «βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία του προϋπολογισμού» ως συνταγματική αρχή. Ο Ξανθόπουλος προειδοποίησε ότι ένας τέτοιος «δημοσιονομικός κορσές» θα μπορούσε, σε κρίσεις όπως η πανδημία, να δημιουργήσει ακόμη και ζητήματα συνταγματικότητας για μέτρα στήριξης, περιορίζοντας την ευελιξία του κράτους.
Ποιο είναι το ιδεολογικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο της σύγκρουσης;
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ συνέδεσε ευθέως τη νέα διατύπωση με ένα ευρύτερο «νεοφιλελεύθερο τρίπτυχο» που περιλαμβάνει μείωση άμεσης φορολογίας, περιορισμό δημόσιων δαπανών και συρρίκνωση των αναδιανεμητικών πολιτικών. Στο ίδιο ιδεολογικό πακέτο ενέταξε και τις κυβερνητικές επιδιώξεις για ιδιωτικά πανεπιστήμια μέσω του άρθρου 16, καθώς και την κατάργηση της μονιμότητας στο Δημόσιο με πρόσχημα την αξιολόγηση.
Ο Ξανθόπουλος παρέπεμψε στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας, όπως αυτό διαμορφώθηκε από τις ευρωπαϊκές ελίτ, με εξαίρεση την περίοδο 2020-2023 λόγω πανδημίας. Υπενθύμισε τα «φρένα χρέους» σε χώρες όπως η Γερμανία, σημειώνοντας ότι εκεί λειτουργούν υπό την εγγύηση συνταγματικού δικαστηρίου, ενώ στην Ελλάδα ο διάχυτος συνταγματικός έλεγχος από όλα τα δικαστήρια θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαρκείς προσφυγές κατά του προϋπολογισμού.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Αν η δημοσιονομική πειθαρχία αποκτήσει συνταγματικό χαρακτήρα, η κάθε μελλοντική κυβέρνηση θα έχει μικρότερο περιθώριο να αυξήσει κοινωνικές δαπάνες ή να ενισχύσει το κοινωνικό κράτος χωρίς τον κίνδυνο να κατηγορηθεί για αντισυνταγματικότητα. Αυτό, σε συνδυασμό με ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα «Rearm Europe» για τον επανεξοπλισμό, μπορεί να μεταφραστεί σε σταθερή πίεση για περιορισμό πόρων σε υγεία, παιδεία και κοινωνικές παροχές.
Για τον φορολογούμενο πολίτη, η συνταγματική θωράκιση ενός τέτοιου πλαισίου μπορεί να σημαίνει ότι επιλογές όπως η αναδιανομή μέσω προοδευτικής φορολογίας ή έκτακτα μέτρα στήριξης σε κρίσεις θα γίνονται πιο δύσκολες πολιτικά και νομικά. Ο Ξανθόπουλος υποστηρίζει ότι έτσι ενισχύονται οι ανισότητες και «αφυδατώνεται ο πολιτικός πλουραλισμός», καθώς κρίσιμες οικονομικές επιλογές μεταφέρονται από το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης στο πεδίο της συνταγματικής δέσμευσης.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση για τη δημοσιονομική αρχιτεκτονική του Συντάγματος δείχνει ότι η επόμενη φάση της ελληνικής πολιτικής δεν θα κριθεί μόνο σε επίπεδο κυβερνητικών προγραμμάτων, αλλά στο ποια οικονομική στρατηγική θα αποκτήσει συνταγματική θωράκιση. Η επιλογή να «δέσουμε» ή όχι τη δημοσιονομική πολιτική στο Σύνταγμα είναι στην πράξη απόφαση για το πόσο χώρο θα έχει αύριο η κοινωνική πολιτική, ανεξάρτητα από το ποιο κόμμα θα κυβερνά.
Διαβάστε επίσης:
Φάμελλος ζητά διακοπή διώξεων αγροτών και έρευνα ΟΠΕΚΕΠΕ
Φάμελλος καταγγέλλει κοινοβουλευτικό πραξικόπημα για υποκλοπές
#ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ #ΘεόφιλοςΞανθόπουλος #Σύνταγμα #ΝέαΔημοκρατία #Δημοσιονομικήπολιτική
