Η φορολογία επιχειρήσεων έχει μετατραπεί σε κεντρικό πεδίο πολιτικής σύγκρουσης, την ώρα που τα στοιχεία δείχνουν μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα για το ελληνικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Πίσω από τους συντελεστές κερδών και μερισμάτων, το βάρος μετατοπίζεται ολοένα περισσότερο στο κόστος εργασίας και στις εργοδοτικές εισφορές.
Η φορολογία επιχειρήσεων βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, όμως τα δεδομένα δείχνουν ότι η εικόνα της Ελλάδας έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Η χώρα δεν είναι πια «υψηλής φορολογίας κεφαλαίου», αλλά μια οικονομία όπου το βάρος πέφτει δυσανάλογα στην εργασία και κυρίως στις μικρές επιχειρήσεις.
Πόσο ανταγωνιστική είναι η φορολογία επιχειρήσεων στην Ελλάδα;
Η μείωση του συντελεστή φορολόγησης κερδών από 29% το 2018 στο 22% σήμερα έφερε την Ελλάδα πολύ κοντά στον μέσο όρο της Ε.Ε. Παράλληλα, ο φόρος στα μερίσματα έχει περιοριστεί στο 5%, ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα στην Ευρώπη, όταν σε πολλές χώρες τα ποσοστά είναι διψήφια και φθάνουν ακόμη και πάνω από 30%.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η συνολική επιβάρυνση των εταιρικών κερδών, μετά τον φόρο στην εταιρεία και τη διανομή στους μετόχους, παραμένει σχετικά περιορισμένη. Το οικονομικό επιτελείο επικαλείται μάλιστα αύξηση εσόδων παρά τη μείωση των συντελεστών: ο υψηλότερος φόρος στα μερίσματα απέφερε 173 εκατ. €, ενώ ο χαμηλότερος 386 εκατ. €, στοιχείο που ενισχύει το επιχείρημα υπέρ χαμηλότερων συντελεστών.
Το «τυφλό σημείο»: εργοδοτικές εισφορές και μικρές επιχειρήσεις
Η εικόνα αλλάζει πλήρως όταν η συζήτηση μεταφέρεται από το κεφάλαιο στην εργασία. Οι εργοδότες καταβάλλουν περίπου 21,8% του μεικτού μισθού σε ασφαλιστικές εισφορές, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα στις υψηλότερες θέσεις της Ε.Ε., πάνω από χώρες όπως η Γερμανία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία ή το Λουξεμβούργο.
Αυτό το βάρος είναι κρίσιμο σε μια οικονομία που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με λιγότερους από 10 εργαζομένους. Για μια πολυεθνική οι εισφορές είναι ένα ακόμη λειτουργικό κόστος, για μια οικογενειακή επιχείρηση όμως μπορούν να καθορίσουν αν θα γίνει μια νέα πρόσληψη ή αν θα παγώσει η ανάπτυξη της δραστηριότητας.
Ανταγωνιστικότητα πέρα από τους φορολογικούς συντελεστές
Η πολιτική συζήτηση εστιάζει στους συντελεστές κερδών και μερισμάτων, με προτάσεις ακόμη και για αύξηση της φορολογίας στα μερίσματα στο όνομα της δικαιότερης κατανομής. Όμως ολοένα και περισσότεροι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το πραγματικό ζητούμενο είναι το συνολικό κόστος λειτουργίας μιας επιχείρησης και ειδικά η επιβάρυνση της εργασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα εμφανίζεται ως χώρα με ανταγωνιστική φορολογία κεφαλαίου, αλλά με ένα «ακριβό» εργασιακό κόστος για τα δεδομένα του μεγέθους και της παραγωγικότητάς της. Η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να αγνοεί ότι οι εργοδοτικές εισφορές προσεγγίζουν επίπεδα οικονομιών όπως η Αυστρία και η Γαλλία, χωρίς όμως να συνοδεύονται από αντίστοιχη παραγωγική βάση.
SBC Red Line
Η δημόσια αντιπαράθεση για τη «δίκαιη» φορολόγηση του κεφαλαίου αφήνει σχεδόν στο απυρόβλητο το πραγματικό αγκάθι: το κόστος της νόμιμης απασχόλησης. Όσο η εργασία παραμένει πιο βαριά φορολογημένη από τα κέρδη, η πίεση θα μεταφέρεται σε μισθούς, προσλήψεις και ώρες εργασίας.
Για τις μικρές επιχειρήσεις, κάθε ποσοστιαία μονάδα στις εργοδοτικές εισφορές μεταφράζεται σε αναβολή επενδύσεων, υποστελέχωση και εξάντληση του υπάρχοντος προσωπικού. Στην πράξη, η πολιτική για τη φορολογία επιχειρήσεων κρίνεται όχι μόνο στο χαρτί των συντελεστών, αλλά στο αν ο επιχειρηματίας θα τολμήσει την επόμενη πρόσληψη.
Το επόμενο στοίχημα για την οικονομία δεν είναι απλώς αν ο φόρος στα μερίσματα θα είναι 5% ή 10%, αλλά αν μπορεί να αναδιαταχθεί το φορολογικό μίγμα υπέρ της εργασίας χωρίς να τιναχθεί στον αέρα η δημοσιονομική ισορροπία. Όποιος απαντήσει πειστικά σε αυτό, θα καθορίσει και τους όρους του νέου παραγωγικού μοντέλου.
#φορολογίαεπιχειρήσεων #μερίσματα #εταιρικόςφόρος #ασφαλιστικέςεισφορές #εργοδοτικόκόστος #μικρέςεπιχειρήσεις #ανταγωνιστικότητα #ελληνικήοικονομία #φορολογικήπολιτική #κεφάλαιο #εργασία #επενδύσεις #παραγωγικότητα #φορολογικάέσοδα #πολιτικήαντιπαράθεση
