Τα «χρόνια κακής υγείας» αυξάνονται παγκοσμίως, καθώς το προσδόκιμο ζωής μεγαλώνει πιο γρήγορα από τα χρόνια καλής υγείας. Νέα διεθνής ανάλυση δείχνει ότι το χάσμα ανάμεσα στη ζωή και την υγιή ζωή έχει διευρυνθεί κατά 22% από το 1990 έως το 2023.
Τα «χρόνια κακής υγείας» αυξάνονται παγκοσμίως, καθώς το προσδόκιμο ζωής μεγαλώνει πιο γρήγορα από τα χρόνια καλής υγείας. Νέα διεθνής ανάλυση δείχνει ότι το χάσμα ανάμεσα στη ζωή και την υγιή ζωή έχει διευρυνθεί κατά 22% από το 1990 έως το 2023.
Τι αποκαλύπτει η αύξηση στα χρόνια κακής υγείας;
Η μεγάλη διεθνής μελέτη «Global Burden of Disease 2023» ανέλυσε δεδομένα από 204 χώρες, με επικεφαλής τον καθηγητή Simon I. Hay του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση ανέβηκε από 64,6 έτη το 1990 σε 73,8 έτη το 2023, δηλαδή πάνω από 9 επιπλέον χρόνια.
Όμως, το προσδόκιμο υγιούς ζωής, δηλαδή τα χρόνια που ζούμε χωρίς σοβαρές ασθένειες ή αναπηρία, αυξήθηκε πολύ πιο αργά: από 55,9 σε 63,1 έτη. Αυτό δημιουργεί ένα ολοένα μεγαλύτερο «χάσμα νοσηρότητας» – τα χρόνια που ζούμε με προβλήματα υγείας.
Το χάσμα αυτό μεγάλωσε από 8,8 χρόνια το 1990 σε 10,7 χρόνια το 2023. Με απλά λόγια: κερδίζουμε χρόνια ζωής, αλλά μεγάλο μέρος αυτών των επιπλέον ετών το περνάμε με χρόνιες παθήσεις, πόνους, περιορισμένη κινητικότητα ή άλλες μορφές αναπηρίας.
Γιατί οι πλούσιες χώρες έχουν περισσότερα χρόνια κακής υγείας;
Η τάση της «επέκτασης της νοσηρότητας» παρατηρείται σχεδόν παντού: σε 203 από τις 204 χώρες που εξετάστηκαν το χάσμα νοσηρότητας αυξήθηκε. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η Παλαιστίνη. Το 2023, οι άνθρωποι περνούσαν κατά μέσο όρο το 14,5% της ζωής τους με κακή υγεία, έναντι 13,6% το 1990.
Εντυπωσιακό είναι ότι τα περισσότερα χρόνια κακής υγείας δεν εμφανίζονται στις φτωχότερες, αλλά στις πιο ανεπτυγμένες χώρες. Στις χώρες με τον υψηλότερο κοινωνικοδημογραφικό δείκτη, οι πολίτες ζουν κατά μέσο όρο 11,7 χρόνια με προβλήματα υγείας, έναντι 9,4 ετών στις λιγότερο ανεπτυγμένες.
Στην κορυφή βρίσκονται οι ΗΠΑ με περίπου 14 χρόνια κακής υγείας, η Αυστραλία με 13,9 και ο Καναδάς με 13,7. Αντίθετα, μικρότερα χάσματα καταγράφονται στο Ναουρού, τις Νήσους Σολομώντα και το Λάος. Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι κάτοικοι των πλούσιων χωρών γερνούν «χειρότερα», αλλά ότι ζουν περισσότερο και έτσι εκτίθενται για περισσότερα χρόνια σε χρόνιες παθήσεις που σχετίζονται με τη γήρανση.
Η μελέτη επιβεβαιώνει και το λεγόμενο «παράδοξο της υγείας των φύλων». Οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες, αλλά περνούν περισσότερα χρόνια με κακή υγεία: το 2023, κατά μέσο όρο 12,1 χρόνια για τις γυναίκες, έναντι 9,3 ετών για τους άνδρες.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν Έλληνα ή μια Ελληνίδα, το μήνυμα είναι σαφές: ο στόχος δεν είναι μόνο να αυξήσουμε τα χρόνια ζωής, αλλά να μειώσουμε τα χρόνια κακής υγείας. Αυτό περνά σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο ζωής: διακοπή καπνίσματος, έλεγχο βάρους, καθημερινή κίνηση, μεσογειακή διατροφή, έλεγχο πίεσης, σακχάρου και χοληστερόλης.
Εξίσου κρίσιμες είναι οι τακτικές προληπτικές εξετάσεις, ώστε παθήσεις όπως ο διαβήτης, οι καρδιοπάθειες, τα προβλήματα στα οστά και τα νευρολογικά νοσήματα να εντοπίζονται νωρίς, πριν προκαλέσουν μόνιμη αναπηρία. Η υγιής γήρανση δεν είναι αφηρημένη έννοια: σημαίνει να μπορούμε να αυτοεξυπηρετούμαστε, να κινούμαστε, να σκεφτόμαστε καθαρά και να συμμετέχουμε ενεργά στην οικογένεια και την κοινωνία.
Για την Ελλάδα, όπου ο πληθυσμός γερνά γρήγορα, η μείωση των χρόνων κακής υγείας είναι κρίσιμη όχι μόνο για την ποιότητα ζωής, αλλά και για τη βιωσιμότητα του ΕΣΥ και των ασφαλιστικών ταμείων. Επενδύσεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα, στην κατ’ οίκον φροντίδα ηλικιωμένων και σε προγράμματα πρόληψης μπορούν να κάνουν τη διαφορά στα επόμενα 20 χρόνια.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία για τα αυξανόμενα χρόνια κακής υγείας είναι καμπανάκι για την Ελλάδα, όπου έχουμε υψηλή μακροζωία αλλά ασθενική πρωτοβάθμια φροντίδα. Αν το ΕΣΥ συνεχίσει να εστιάζει κυρίως στη νοσοκομειακή περίθαλψη και όχι στην πρόληψη και την υποστήριξη της καθημερινής λειτουργικότητας των ηλικιωμένων, το κόστος αναπηρίας και φροντίδας θα εκτοξευθεί την επόμενη δεκαετία.
Πηγή: iatronet.gr
#Προσδόκιμοζωής #Χρόνιεςπαθήσεις #Γήρανση #Δημόσιαυγεία #Πρόληψη
