Αύξηση 56% σημείωσαν το 2022 οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Νότια Αφρική, έναντι του 2021 (και 45% έναντι του 2019), ανερχόμενες σε περίπου 116 εκατ. ευρώ, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο ήταν το υψηλότερο της 5ετίας για τη χώρα μας (23 εκατ. ευρώ). Επιπλέον, οι ελληνικές επενδύσεις στη Νότια Αφρική φτάνουν τα 3 δισ. ευρώ.
Αυτά προκύπτουν από την ετήσια έκθεση του γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της πρεσβείας μας στο Γιοχάνεσμπουρκ ενώ σημειώνεται: “ιδιαίτερα ελκυστικός τομέας για τους ομογενείς στη Νότια Αφρική, είναι η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, λόγω ευνοϊκών φορολογικών και επενδυτικών νομοθετικών διατάξεων αλλά και της επιθυμίας τους να κρατήσουν διαύλους επικοινωνίας με την Ελλάδα.
Επιπλέον, ενδιαφέρον υφίσταται από οικονομικά ανεξάρτητα άτομα (π.χ. συνταξιούχοι) για εγκατάστασή τους στην Ελλάδα, λόγω των ευνοϊκών σχετικών κινήτρων που προσφέρει το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο”.
Υπενθυμίζεται ότι σημαντικός αριθμός ομογενών δραστηριοποιείται στον τομέα HORECA καθώς και στο λιανεμπόριο τροφίμων, ενώ οι ελληνικές εξαγωγές τροφίμων στη Νότια Αφρική το 2022 αντιστοιχούσαν στο 7,5% επί συνόλου εξαγωγών (έναντι 4,3% το 2021) σημειώνοντας αύξηση κατά 37,8%.
“Παρά τη θετική εξέλιξη του ελληνικού εμπορικού ισοζυγίου το 2022 και το σχεδόν διπλασιασμό τόσο των ελληνικών εξαγωγών όσο και του εμπορικού όγκου έναντι του 2019, τα μεγέθη, σε απόλυτες τιμές, αντιστοιχούν σε πολύ μικρό ποσοστό επί συνολικού ελληνικού εξωτερικού εμπορίου: οι ελληνικές εξαγωγές το 2022 αντιστοιχούσαν σε 0,21% επί συνόλου ελληνικών εξαγωγών (λίγο χαμηλότερα απ’ ό,τι το 2019) και οι εισαγωγές σε 0,10% επί συνόλου ελληνικών εισαγωγών (σχεδόν όσο και το 2019)” όπως αναφέρει το γραφείο ΟΕΥ.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση, οι ελληνικές εισαγωγές από Νότια Αφρική το 2022 ανήλθαν σε περίπου 93 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 20% έναντι 2021 (και 52% έναντι του 2019), η οποία ήταν μικρότερη της ποσοστιαίας αύξησης συνολικά των ελληνικών εισαγωγών (42% για το 2022).
Συνεπώς, το εμπορικό ισοζύγιο το 2022 ήταν πλεονασματικό για την Ελλάδα (23 εκατ. ευρώ) και ήταν το υψηλότερο της 5ετίας 2018 – 2022.
Τι εξάγουμε στη Νότια Αφρική
Τα σημαντικότερα εξαγόμενα προϊόντα (8ψήφια κατηγορία με αξία άνω του 1 εκατ. ευρώ) το 2022 ήταν: άσφαλτος από πετρέλαιο (αξία 23 εκατ. ευρώ και μερίδιο 20% επί συνόλου εξαγωγών), φαρμακευτικά προϊόντα (αξία 12 εκατ. ευρώ και μερίδιο 10%), σύρματα και καλώδια (11 εκατ. ευρώ και μερίδιο 9%), φύλλα / μεμβράνες από πλαστικό (αξία 7 εκατ. ευρώ και μερίδιο 6%), μέρη ηλεκτρικών συσσωρευτών (αξία 6 εκατ. ευρώ και μερίδιο 5%), μεταλλικά καπάκια (αξία 5 εκατ. ευρώ και μερίδιο 4.5%), φύλλα και ταινίες αργιλίου (αξία 4 εκ. ευρώ και μερίδιο 3.5%), ανθρακικό μαγνήσιο (αξία 3 εκ. ευρώ και μερίδιο 3%), μέρη κινητήρων (αξία 3 εκατ. ευρώ και μερίδιο 2%), χρώματα και βερνίκια (αξία 2 εκατ. ευρώ και μερίδιο 2%), τηλεφωνικές συσκευές (αξία 2 εκατ. ευρώ και μερίδιο 2%), χαρτί (αξία 2 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%), προϊόντα καθαρισμού επιφανειών – σαπούνια (αξία 2 εκατ. ευρώ και μερίδιο 2%), ακτινίδια (αξία 1 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%), συσκευές θέρμανσης (αξία 1 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%), προϊόντα ομορφιάς (αξία 1 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%), χυμοί φρούτων (αξία 1 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%) και πόρτες -παράθυρα από αλουμίνιο (αξία 1 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%).
Συνολικά οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων το 2022 προήλθαν από 768 κωδικούς, έναντι 767 κωδικών το 2021, καταδεικνύοντας ότι παρά την αύξηση στην εξαγωγική αξία, δεν υπήρξε μεταβολή στη σύνθεση των προϊόντων που εξάγονται προς τη Νότια Αφρική, γεγονός που μακροπρόθεσμα δεν εξυπηρετεί τις ελληνικές εξαγωγές.
Τι εισάγουμε από τη Νότια Αφρική
Από την ανάλυση των εισαγωγών 2022 από Νότια Αφρική, ανά 2ψήφια κατηγορία προϊόντων, προκύπτει ότι περισσότερο από το 1/3 των ελληνικών εισαγωγών αφορούσε στην κατηγορία των τροφίμων και ακολούθησαν τα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων με 24,5% και τα μέταλλα – προϊόντα αυτών με 20%. Οι παραπάνω τρεις κατηγορίες σωρευτικά αντιστοιχούν στο 79% του συνόλου των εισαγωγών.
Το 2022 τα σημαντικότερα σε αξία εισαγωγών προϊόντα (8ψήφια κατηγορία άνω του 1 εκατ. ευρώ) περιλαμβάνουν: οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων (αξία 23 εκατ. ευρώ και 24% μερίδιο επί συνόλου εισαγωγών), απορρίμματα αργιλίου (αξίας 15 εκατ. ευρώ και 16,5% μερίδιο), κρεατάλευρα (αξίας 9 εκατ. ευρώ και μερίδιο 10%), πολυμερή πολυπροπυλενίου (αξίας 6 εκατ. ευρώ και μερίδιο 6%), κατεψυγμένα μαλάκια και ιχθυηρά (αξίας 6 εκατ. ευρώ και μερίδιο 6%), ασφαλτούχος λιθάνθρακας (αξίας 5 εκατ. ευρώ και μερίδιο 6%), λεμόνια (αξίας 5 εκατ. ευρώ και μερίδιο 6%), κονσερβοποιημένες πιπεριές καυτερές και γλυκές (αξίας 4 εκατ. ευρώ και 4% μερίδιο), ξηροί καρποί χωρίς κέλυφος (αξία 1 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%), εσπεριδοειδή (αξία 1 εκατ. ευρώ και μερίδιο 1%).
Η Νότια Αφρική πέτυχε να αυξήσει τις κατηγορίες των εξαγόμενων προϊόντων προς Ελλάδα. Συνολικά το 2022 οι εισαγωγές προς Ελλάδα προήλθαν από 339 κωδικούς, έναντι 304 κωδικών το 2021.
Ορισμένες από τις νέες κατηγορίες προϊόντων που εξήχθησαν το 2022 (και δεν είχαν εμφανιστεί το 2021) με υψηλή αξία ήταν: ο ασφαλτούχος λιθάνθρακας (μερίδιο 6% επί συνόλου εισαγωγών), λίπη και έλαια ψαριών (μερίδιο 1%), εμβόλια για κτηνιατρική χρήση (μερίδιο 0,7%), πολυαιθυλένιο πυκνότητας ίσης ή μεγαλύτερης από 0,94 (μερίδιο 0,5%), απορρίμματα χαλκού (μερίδιο 0,5%), χυμοί πορτοκαλιού χωρίς ζύμωση (μερίδιο 0,4%) κ.λπ.
Στα 3 δισ. ευρώ οι επενδύσεις της Ελλάδας στη Νότια Αφρική
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας για το 2021 και λαμβάνοντας υπόψιν ότι δε δημοσιοποιούνται αναλυτικές πληροφορίες (εκ μέρους της Τράπεζας, λόγω μικρών επενδυτικών μεγεθών – κάτω των 10 εκατ. ευρώ- και συναφών λόγων εμπιστευτικότητας), τα αποθέματα των ελληνικών επενδύσεων σε Νότια Αφρική ανέρχονται σε 3 δισ. ευρώ.
Tα στοιχεία για το 2022 θα είναι διαθέσιμα το Δεκέμβριο 2023
H σημαντικότερη πρόσφατη ελληνική επένδυση (Μάρτιος 2022) στη Νότια Αφρική, αφορά στην εξαγορά της νοτιοαφρικανικής Coleus (εταιρεία παραγωγής μεταλλικών καπακιών φιαλών, πρώην θυγατρική της South African Breweries) από την Αstir Vitogiannis SA (Αυλώνα Αττικής, η οποία δραστηριοποιείται στον ίδιο τομέα).
Τομέας δεξιοτήτων
Σημειώνεται ότι η έλλειψη δεξιοτήτων αποτελεί, γενικότερα, δομικό πρόβλημα της νοτιοαφρικανικής οικονομίας, συναντάται σε όλους σχεδόν τους οικονομικούς κλάδους και σε όλα τα επίπεδα διοικητικής ιεραρχίας. Η συνεργασία μέσω εκπόνησης προγραμμάτων βελτίωσης / απόκτησης δεξιοτήτων δεξιοτήτων προς όφελος των νοτιοαφρικανικών ΜΜΕ σε διάφορους τομείς, αποτελεί τρόπο ενίσχυσης επιχειρηματικών συνεργασιών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην έκθεση για τον τομέα απόκτησης δεξιοτήτων στον τομέα της ενέργειας καθώς μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες, αφού το έμπειρο ηλικιωμένο προσωπικό της ESKOM, κλήθηκε τα τελευταία έτη να συνταξιοδοτηθεί, προκειμένου να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας για νεαρότερο προσωπικό (πχ. μηχανικοί).
Επίσης και στον τομέα ανάπτυξης πράσινου υδρογόνου έχουν εντοπιστεί 17 δεξιότητες από τη Chemical Industries Education and Training Authority, οι οποίες θα συμβάλλουν στην δημιουργία περίπου 14.000 νέων θέσεων εργασίας κλπ. Σχετική μελέτη συγχρηματοδότησε το Ηνωμένο Βασίλειο σε συνεργασία με τα υπουργεία Ανώτατης Εκπαίδευσης και Επιστήμης – Καινοτομίας.
Τουρισμός
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τομέας του εξερχόμενου τουρισμού (από Νότια Αφρική προς Ελλάδα) με πολλά τουριστικά πρακτορεία να προσφέρουν ελληνικά πακέτα διακοπών. Ο νοτιοαφρικανικός τομέας τουρισμού στη χώρα έχει ανάγκη απόκτησης τεχνογνωσίας σε επίπεδο περιφερειακών κυβερνήσεων, μέσω του οποίου θα μπορούσαν να προκύψουν επιχειρηματικές συνεργασίες, λαμβάνοντας υπόψη και ότι η τουριστική σεζόν μεταξύ των δύο χωρών δεν συμπίπτει.
Τέλος, η λειτουργία της AfCFTA, σύμφωνα με μελέτη του World Economic Forum, θα επιφέρει σημαντικά οφέλη για εταιρείες που θα θελήσουν να δραστηριοποιηθούν στην αφρικανική ήπειρο, καταρχήν, σε τέσσερις κλάδους : αυτοκινητοβιομηχανία, φρέσκα και μεταποιημένα αγροτικά προϊόντα, φαρμακευτικά και μεταφορές – logistics, χάριν του κοινού τους χαρακτηριστικού γνωρίσματος, ότι δύνανται να ανταποκριθούν γρήγορα στην υψηλή εγχώρια ζήτηση αναπτύσσοντας εγχώρια παραγωγή. Η τρέχουσα συνολική αξία εισαγωγών προϊόντων και υπηρεσιών στους ανωτέρω τομείς αντιστοιχεί σε περίπου 130 δις δολ.
Αυτοκινητοβιομηχανία
Η αξία της βιομηχανικής παραγωγής οχημάτων στην Αφρική εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 40% το 2027, έναντι του 2021. Η μέση ετήσια ζήτηση σε όλη την Αφρική εκτιμάται σε 2,4 εκ. Ι.Χ. και 300.000 Δ.Χ. οχήματα. Παραγωγικές μονάδες αυτοκινητοβιομηχανίας έχουν εγκατασταθεί κυρίως στην Αλγερία, Αίγυπτο, Μαρόκο και Νότια Αφρική, με τις δύο τελευταίες να καλύπτουν το 80% των συνολικών αφρικανικών εξαγωγών. Η σημασία του τομέα είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού έχει τη δυνατότητα να συσπειρώνει γύρω του πληθώρα μικρομεσαίων εταιρειών για παροχή ενδιάμεσων προϊόντων και υπηρεσιών. Ταυτόχρονα η στροφή προς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα (σήμερα λιγότερο από 1% των πωλήσεων στη Νότια Αφρική) και η απαγόρευση χρήσης μηχανών εσωτερικής καύσης από σημαντικές χώρες – εμπορικούς εταίρους της Αφρικής μέχρι το 2035, δημιουργεί σημαντική αισιοδοξία.
Αγροτικά προϊόντα και μεταποίηση
Το 80% της αγροτικής παραγωγής στην Αφρική προέρχεται από μικρούς παραγωγούς, ενώ η ετήσια αξία εισαγωγών ανέρχεται σε 50 δις δολ. Η AfCFTA εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σημαντικά τους τομείς κρέατος (λουκάνικα και κονσερβοποιημένο κρέας) και ιχθυηρών (των οποίων η ζήτηση παρουσιάζει ετήσια αύξηση 4% την τελευταία 10ετία). Η μεταποίηση κρέατος είναι συγκεντρωμένη σε τέσσερις χώρες (Νότια Αφρική, Αίγυπτο, Μαρόκο, Νιγηρία). Σύμφωνα με την McKinsey, η αύξηση της αγροτικής παραγωγής θα απαιτήσει χρήση λιπασμάτων (εκτιμώμενη αύξηση ζήτησης κατά 800%), επενδύσεις ύψους 65 εκ. δολ. σε συστήματα άρδευσης και 8 δις δολ. σε μονάδες αποθήκευσης προϊόντων.
Φαρμακευτικά
Ο τομέας εκτιμάται ότι θα αυξήσει σωρευτικά το ρυθμό ανάπτυξής του την περίοδο 2022 – 2027 κατά 5,13%. Τα συσκευασμένα φάρμακα (κυρίως HIV / AIDS, φυματίωση, μαλάρια, αναπνευστικές παθήσεις) αποτελούν το 65% των συνολικών φαρμακευτικών εισαγωγών, οι οποίες ανέρχονταν σε 17 δις δολ. (2021) ενώ ο ιατρικός εξοπλισμός αντιστοιχεί στο 12%. Το ενδο-αφρικανικό εμπόριο αντιστοιχεί στο 3% της συνολικής αφρικανικής ζήτησης. Η τοπική παραγωγή αφορά κυρίως γενόσημα (70%). Συνολικά στην Αφρική υφίστανται 600 εταιρείες παραγωγής φαρμάκων, συγκεντρωμένες σε 8 χώρες. Τέσσερις χώρες έχουν άνω των 50 εταιρειών παραγωγής και 22 χώρες δεν έχουν καμία (πχ. Μοζαμβίκη).
Μεταφορές – logistics
H πλειονότητα των ενδο-αφρικανικών εμπορικών συναλλαγών διενεργείται οδικώς (60% των εξαγωγών αυτοκινήτων, 56% των φαρμακευτικών και 60% των αγροτικών προϊόντων). Η ΑfCFTA θα συμβάλλει σε αύξηση της ζήτησης για φορτηγά (+ 2 εκ. οχήματα), σιδηροδρομικά βαγόνια (+100.000 βαγόνια), αεροσκάφη (+250) και πλοία (+100) μέχρι το 2030. Η Κίνα και χώρες της ΝΑ Ασίας δραστηριοποιούνται ήδη στον τομέα.
Ενημερωτική ημερίδα
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών – ΕΒΕΑ και το Ελληνο-Αφρικανικό Επιμελητήριο Εμπορίου και Ανάπτυξης, συνδιοργανώνουν ενημερωτική ημερίδα με θέμα: “Επτά γυναίκες μιλούν για το επιχειρείν στην Αφρική”, την Τρίτη 13 Ιουνίου 2023 και ώρα 17:00, στο ΕΒΕΑ (Ακαδημίας 7, Αθήνα, 6ος όροφος).
Η εν λόγω ημερίδα εισάγει την καινοτομία ενός πάνελ ομιλητών που αποτελείται αποκλειστικά από γυναίκες, ανάμεσά τους πρέσβεις, ανώτατα κυβερνητικά στελέχη και επιχειρηματίες.
Θα παρουσιαστούν οι εμπορικές και επενδυτικές ευκαιρίες σε πέντε χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής: Νότιος Αφρική, Νιγηρία, Αιθιοπία, Γκάνα και Κένυα.
Η ημερίδα απευθύνεται σε ελληνικές εταιρείες που ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν στις αγορές της Υποσαχαριας Αφρικής.
Σημειώνεται ότι η εκδήλωση θα διεξαχθεί στα ελληνικά και τα αγγλικά.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
