Η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζάνετ Γέλεν πήγε στο Πεκίνο χωρίς να περιμένει ότι οι συναντήσεις με τους νέους κορυφαίους οικονομικούς αξιωματούχους της Κίνας θα μείωναν αμέσως τις εντάσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Δεν υπήρξε κάποια σημαντική εξέλιξη. Και δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο αν οι 10 ώρες συναντήσεων, που κάλυψαν θέματα που κυμαίνονταν από τον έλεγχο των αμερικανικών τεχνολογικών εξαγωγών έως τον νέο «αντικατασκοπευτικό» νόμο της Κίνας και άλλες τιμωρητικές ενέργειες κατά των αμερικανικών επιχειρήσεων, θα κάνουν κάτι για να αλλάξουν την πορεία των σχέσεων.
Όμως η Γέλεν πέτυχε τον στόχο της να ανοίξει επικοινωνία με το νέο Κινέζο ομόλογό της, τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης He Lifeng, και να εξηγήσει τις προθέσεις των ΗΠΑ σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών.
«Το επίτευγμα της συνάντησης ήταν η ίδια η συνάντηση, όχι συγκεκριμένα θέματα», δήλωσε ο Σκοτ Κένεντι, ειδικός στα οικονομικά της Κίνας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσιγκτον. «Ξεκινάμε από ένα σημείο στο οποίο οι δύο πλευρές έχουν μόλις και μετά βίας μιλήσει η μία στην άλλη εδώ και τριάμισι χρόνια και το επίπεδο της δυσπιστίας και του κυνισμού έχει συσσωρευτεί τόσο παχύ».
Αλλά είπε ότι είναι σημαντικό το γεγονός ότι η Γέλεν, ο He και άλλοι Κινέζοι αξιωματούχοι μπορούν να διεξάγουν πολιτισμένες, ουσιαστικές συζητήσεις για τις διαφορές πολιτικής μετά από χρόνια οξύτητας για την πανδημία COVID-19, τους δασμούς, την εθνική ασφάλεια, τους εμπορικούς περιορισμούς και τις αυξανόμενες δυσκολίες για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην Κίνα.
Η κρατική εφημερίδα Global Times της Κίνας περιέγραψε τον τόνο της επίσκεψης της Γέλεν ως «ρεαλιστικό» και «ορθολογικό», αλλά οι «θετικές» προσδοκίες που δημιούργησε είναι σαν «κερί στον άνεμο, αδύναμο και αβέβαιο»
«Οι άνθρωποι τείνουν περισσότερο να πιστεύουν ότι η πολιτική κατεύθυνση της Ουάσινγκτον προς την Κίνα εξακολουθεί να επικεντρώνεται στην ανάσχεση και την καταστολή και δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή στην τιτλοποίηση των οικονομικών και εμπορικών ζητημάτων από τις ΗΠΑ», ανέφερε η κυρία Γέλεν.
Ανώτερος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που συνόδευε τη Γέλεν στο πρώτο της ταξίδι στην Κίνα ως υπουργός το χαρακτήρισε «με σεβασμό, ειλικρίνεια και εποικοδομητικό», προσθέτοντας: «Έγινε θερμά δεκτή».
Η συνάντησή της το Σάββατο με τον He, τον νέο τσάρο της οικονομίας της Κίνας, ήταν προγραμματισμένη για δύο ώρες αλλά διήρκεσε πέντε, ενώ ακολούθησε ένα «εγκάρδιο» δείπνο, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η Γέλεν συναντήθηκε επίσης με τον Κινέζο πρωθυπουργό Li Qiang και τον υποδιοικητή της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας Pan Gongsheng κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, καθώς και με ανώτερα στελέχη αμερικανικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Κίνα και έξι γυναίκες οικονομολόγους για να τονίσει την ανάγκη για ποικιλομορφία των φύλων.
«Σημαντικές διαφωνίες»
Η Γέλεν δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η ίδια και οι Κινέζοι ομόλογοί της εξέφρασαν «σημαντικές διαφωνίες» και αναφέρθηκε στις ανησυχίες των ΗΠΑ για τις «αθέμιτες οικονομικές πρακτικές» της Κίνας και τις πρόσφατες τιμωρητικές ενέργειες εναντίον αμερικανικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών σε κρίσιμα μέταλλα ημιαγωγών.
Μεταξύ των θεμάτων που έθεσε η κινεζική πλευρά ήταν η εξέταση από τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν ενός πιθανού εκτελεστικού διατάγματος για τον αποκλεισμό αμερικανικών επενδύσεων δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Κίνα που σχετίζονται με ευαίσθητες τεχνολογίες όπως η κβαντική πληροφορική και η τεχνητή νοημοσύνη.
Η Γέλεν δήλωσε ότι είπε στους Κινέζους ομολόγους της ότι δεν έχουν ληφθεί αποφάσεις για να προχωρήσουν και ότι τυχόν περιορισμοί των επενδύσεων που θα διαχειρίζεται το Υπουργείο Οικονομικών θα είναι «εξαιρετικά στοχευμένοι και σαφώς κατευθυνόμενοι, στενά, σε λίγους τομείς όπου έχουμε συγκεκριμένες ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια».
Εμπειρογνώμονες σε θέματα εμπορίου δήλωσαν μετά τις συναντήσεις ότι ήταν ακόμη δύσκολο να φανεί πώς η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο θα προχωρήσουν σε συμβιβασμό, αλλά ότι ήταν καλύτερο για τις δύο πλευρές να συνομιλούν.
«Νομίζω ότι η Γέλεν έπιασε τον σωστό τόνο, εξισορροπώντας τις προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης και των επιχειρήσεων για την άρση του κινδύνου και τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού με την πραγματικότητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα εξακολουθούν να έχουν μια σημαντική οικονομική σχέση», δήλωσε ο Τζέικ Κόλβιν πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικού Εμπορίου, το οποίο εκπροσωπεί μεγάλες αμερικανικές εταιρείες σε θέματα εμπορίου.
Ο Χονγκ Χάο, επικεφαλής οικονομολόγος της Grow Investment Group στο Χονγκ Κονγκ, δήλωσε ότι ένα πιθανό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι η χαλάρωση ορισμένων δασμών στα κινεζικά προϊόντα από την επανεξέταση των ΗΠΑ που βρίσκεται σε εξέλιξη.
«Η Γέλεν έχει λόγο στην επόμενη φάση της τετραετούς αναθεώρησης των δασμών των ΗΠΑ», δήλωσε ο Χονγκ.
Αλλά ο Κόλβιν δήλωσε ότι με τις εκλογές του 2024 να πλησιάζουν, θα ήταν «πολιτικά δύσκολο» για τον Μπάιντεν να χαλαρώσει μονομερώς τους δασμούς ή άλλους περιορισμούς χωρίς αμοιβαία δράση από την Κίνα.
Την επίσκεψή της αναμένεται να ακολουθήσει αργότερα αυτό το μήνα ο Τζον Κέρι, ο απεσταλμένος του Μπάιντεν για το κλίμα, για να συζητήσουν τομείς στους οποίους οι δύο μεγαλύτεροι παραγωγοί διοξειδίου του άνθρακα στον κόσμο θα μπορούσαν να συνεργαστούν για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Η υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ Τζίνα Ραϊμόντο έχει επίσης εκφράσει την επιθυμία να επισκεφθεί την Κίνα.
Το ταξίδι της Γέλεν ενισχύει τις πιθανότητες για μια συνάντηση μεταξύ του Biden και του Κινέζου προέδρου Xi Jinping αργότερα φέτος, δήλωσε ο Wang Yiwei, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Renmin του Πεκίνου. Πιθανός τόπος διεξαγωγής της θα ήταν η σύνοδος κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού στο Σαν Φρανσίσκο τον Νοέμβριο.
