Τους εμπορικούς και διπλωματικούς ανταγωνισμούς σε ένα νέο πολυπολικό διεθνές περιβάλλον θα προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί προς όφελός της η χώρα μας. Στο περιθώριο της πρόσφατης επίσκεψης κυβερνητικού κλιμακίου με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Κ. Μητσοτάκη στο Πεκίνο και των νέων συμφωνιών που έκλεισαν σε μεταφορές και εμπόριο, αλλά και της επίσκεψης προ μερικών μηνών του Ινδού πρωθυπουργού Ν. Μόντι στην Αθήνα, αποκαλύπτονται οι σχεδιασμοί προκειμένου η Ελλάδα να αποκομίσει κέρδη από τις αλλαγές στα ενεργειακά, μεταφορικά και εμπορικά δεδομένα αλλά και οι πιέσεις που της ασκούνται πολυπλεύρως για αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό σε υποδομές και υπηρεσίες.
Ο καμβάς στον οποίον καλείται να εμφιλοχωρήσει η χώρα μας αφορά στη δημιουργία του νέου εμπορικού άξονα δυτικών συμφερόντων με αφετηρία την Ινδία, ο οποίος θα «τρέξει» παράλληλα με τον προϋπάρχοντα «δρόμο του Μεταξιού» που εκκινεί από την Κίνα, την ώρα που διεξάγονται δυο πόλεμοι στη «γειτονιά» μας.
Στο Νέο Δελχί, παραμονές της τρομοκρατικής επίθεσης στο Ισραήλ, διεξάχθηκε η σύνοδος των G-20, στο περιθώριο της οποίας υπογράφηκε η δημιουργία του IMEC, του εμπορικού δρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης. Είναι ο «δρόμος των Μπαχαρικών» ο οποίος θα λειτουργήσει ανταγωνιστικά στον «δρόμο του Μεταξιού», ήτοι Ινδία Vs Κίνα, σε ένα πόκερ, με τη Δύση (ΗΠΑ και Ε.Ε. αλλά και τα αραβικά κράτη-συμμάχους, όπως τη Σαουδική Αραβία και την Ιορδανία) να παίρνει θέση υπέρ του Ν. Δελχί, προσπαθώντας να το αποσπάσει από τους BRICS και την προσέγγιση με τον πόλο Ρωσίας και Κίνας. Το Μνημόνιο Συνεργασίας για τον IMEC υπογράφηκε από την Ινδία, τις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία.
Πρόκειται ουσιαστικά για την οικονομική και εμπορική διασύνδεση της Ινδίας και των προϊόντων της, αγροτικών και τεχνολογικών, με την Ευρώπη μέσω ενός σιδηροδρομικού και θαλάσσιου δικτύου συγκοινωνιών. Θα αποτελείται από δύο ξεχωριστούς διαδρόμους, τον East Corridor, ο οποίος θα συνδέει το ινδικό λιμάνι Μούντρα στη δυτική ακτή με το Φουτζαϊράχ των ΗΑΕ και στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσει το τρένο για να μεταφέρει προϊόντα μέσω Σαουδικής Αραβίας και Ιορδανίας στο ισραηλινό λιμάνι της Χάιφα.
Το δυτικό κομμάτι θα εκκινεί από το Ισραήλ και θαλασσίως θα καταλήγει στα λιμάνια της Γαλλίας, της Ιταλίας και ίσως και της χώρας μας.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που υπέγραψε το Μνημόνιο ως εκπρόσωπος της Ε.Ε. το περιέγραψε ως έναν «πράσινο και ψηφιακό διάδρομο μεταξύ ηπείρων και πολιτισμών» ενώ ο Τζο Μπάιντεν τον χαρακτήρισε «ορόσημο» για τις διακρατικές σχέσεις, το παγκόσμιο εμπόριο και την ειρήνη στον πλανήτη που «δημιουργεί προσβασιμότητα, σταθερότητα και ασφάλεια στις αγορές και σταθερότητα».
Στα καθ’ημάς και παρότι η Ελλάδα δεν «εμφανίζεται» με την υπογραφή της στο Μνημόνιο αλλά «καλύπτεται» από την Ε.Ε., υπάρχουν ζωτικά συμφέροντα για τη χώρα μας. Σε αυτό το πλαίσιο και η συνάντηση στα τέλη του καλοκαιριού, όταν είχαν δρομολογηθεί οι εξελίξεις του ΙMEC που υπογράφηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι. Ελλάδα και Ινδία διατηρούν χρόνια εξαιρετικές σχέσεις που επεκτείνονται σταδιακά και στο επίπεδο της Οικονομίας, με φόντο τις σύγχρονες ανακατατάξεις. Πρόκειται για την πέμπτη Οικονομία παγκοσμίως που πλέον είναι η πρώτη σε πληθυσμό και δεύτερη σε ενεργό εργατικό δυναμικό, την έκτη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά στον πλανήτη, η οποία παράλληλα ανήκει στην πρώτη 20άδα σε διάφορες κατηγορίες, όπως βιομηχανικής παραγωγής, λιανεμπορίου, εισαγωγών και εξαγωγών. Και οι προοπτικές της είναι για ακόμα ψηλότερα, καθώς υπολογίζεται πως τις επόμενες δεκαετίες θα έχει ξεπεράσει την Ιαπωνία, πιθανώς και τις ΗΠΑ, και θα βλέπει την «πλάτη» μόνο της Κίνας.
Μια τέτοια δύναμη, λοιπόν, αναζητά πρόσβαση στην αγορά της Ε.Ε., ιδίως μετά την αποχώρηση της Βρετανίας, με την οποία συνδέεται στενά ιστορικά αλλά και οικονομικά. Εξ ου και το ενδιαφέρον Μόντι για τα ελληνικά λιμάνια, κυρίως αυτά της Βορείου Ελλάδας, τα οποία ως πύλη εισόδου «καλύπτουν» τόσο την Κεντρική όσο και την Ανατολική Ευρώπη.
Το περιθώριο συνεργασίας, που είχε εντοπιστεί τα προηγούμενα χρόνια και επιβεβαιώθηκε τόσο στο πρόσφατο φόρουμ του Ελληνοϊνδικού Επιμελητηρίου όσο και στην επίσκεψη κορυφής, εστιάζεται σε μια σειρά τομέων, από τις μεταφορές και τον τουρισμό μέχρι τη βαριά βιομηχανία. Άνθρωποι που συμμετείχαν στην προπαρασκευή των επαφών δείχνουν τις ελληνικές συμμετοχές στις συζητήσεις για να αντιληφθεί κανείς τους τομείς συνεργασίες. Με αυτό το σκεπτικό, υπάρχει ενδιαφέρον για τον τουρισμό, καθώς υπήρχε αντιπροσωπεία Ινδών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο αλλά και η παρουσία του ομίλου Κωνσταντακόπουλου δια του κ. Αχ. Κωνσταντακόπουλου προέδρου και ΔΣ της ΤΕΜΕΣ ΑΕ., τη φαρμακοβιομηχανία με παρόντες τον αντιπρόεδρο της ινδικής φαρμακοβιομηχανίς INTAS, κορυφαία στον τομέα των γενοσήμων και τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας Θ. Τρύφων, και την ενέργεια (παρόντες Ευ. Μυτιληναίος και Γ. Περιστέρης) μαζί με τις μεταφορές και το λιανεμπόριο.
Ήδη ως συνέχεια της συνάντησης Μητσοτάκη-Μόντι καταβάλλονται προσπάθειες από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για να προωθηθούν ελληνικά προϊόντα στην αγορά της Ινδίας, όπως η ελληνική παρουσία στην κορυφαία έκθεσης τροφίμων και προϊόντων μεταποίησης «World Food India 2023».
«Χαιρετίζουμε το ενδιαφέρον της Ινδίας να αποκτήσει μεγαλύτερη πρόσβαση στο λιμάνι του Πειραιά και να επενδύσει σε άλλα ελληνικά λιμάνια, προκειμένου να δημιουργήσει πύλες εισόδου των εξαγωγών της προς την Ευρώπη, αλλά και να δημιουργήσει μεταποιητικές αλυσίδες συναρμολόγησης στη χώρα μας, ώστε το τελικό προϊόν να αποκτά ευρωπαϊκό διαβατήριο. Δεν είναι τυχαίο που η Ινδία, μέλος των χωρών BRICS, μετά τη Γαλλία και τη Γερμανία, επιλέγει τρίτη ευρωπαϊκή χώρα την Ελλάδα για στρατηγική σχέση, ως πολιτικό και οικονομικό εταίρο. Σαφώς η Ελλάδα ενδείκνυται γεωπολιτικά και μπορεί να γίνει η πύλη της Ινδίας στην Ευρώπη. Θεωρώ, αμοιβαία επωφελή και καλή πρακτική να ακολουθήσει η Ινδία τον ίδιο επιτυχημένο και ασφαλή δρόμο μέσω της Ελλάδας προς την Ευρώπη, όπως άλλωστε επέλεξε πριν χρόνια η Κίνα με την επένδυση της Cosco στο λιμάνι του Πειραιά» ήταν η δήλωση του πρόεδρου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλη Κορκίδη. Κι εκεί ακριβώς εντοπίζεται ο σκόπελος που πρέπει να υπερβεί η χώρα μας, να φανεί ευέλικτη για να «παντρέψει» τα αλληλοσυγκρουόμενα σε όλα τα επίπεδα συμφέροντα Ανατολής και Δύσης.
Το ταξίδι στο Πεκίνο και οι «επισημάνσεις» για τον σιδηρόδρομο
Ο IMEC καταγράφεται ως επιτυχία της Ουάσιγκτον, τουλάχιστον έτσι ήταν μέχρι να ξεσπάσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καθώς ενέτασσε την Ινδία της Ανατολής και των BRICS στον «δυτικό κόσμο», επανέφερε τη Σαουδική Αραβία κοντά στην Αμερική και κατάφερνε ένα χτύπημα στην Κίνα, καθώς το project του «Δρόμου των Μπαχαρικών» θα ανταγωνίζεται τον «Δρόμο του Μεταξιού», το περίφημο «One Belt, One Road» που εμπνεύστηκε το Πεκίνο και «τρέχει» υπερδεκαετής συνδέοντας τη χώρα του Δράκου με την Ευρώπη, μέσω και του Πειραιά.
Προφανώς και εκφράστηκε η ανησυχία από πλευράς Πεκίνου στον Έλληνα πρωθυπουργό για τις επαφές με την Ινδία και την συμπερίληψη του Πειραιά, πιθανώς, στους σχεδιασμούς του IMEC. Και δεν ήταν μόνο προς αυτήν την κατεύθυνση η κινζεική ανησυχία, καθώς υπάρχουν κι άλλοι κίνδυνοι που ελλοχεύουν για την πορεία των κινεζικών προϊόντων προς την ευρωπαϊκή αγορά αλλά και για το μέλλον της Cosco στον Πειραιά ως διαμετακομιστικό σταθμό-προορισμό του One Belt One Road.
Το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας είναι κρίσιμης σημασίας για τους Κινέζους, έχουν τοποθετήσει εκατοντάδες εκατομμύρια από το 2008-09, όταν εφαρμόστηκε η πρώτη σύμβαση ΟΛΠ-Cosco, και επέκτειναν τις δραστηριότητες τους μετά την προ μηνών συμφωνία για νέες επενδύσεις στις προβλήτες και δημιουργία logistic για τα προϊόντα των αυτοκινητοβιομηχανιών που εδρεύουν στην Κίνα.
Οι Κινέζοι αγόρασαν πριν 15 χρόνια από τη χώρα μας μια πύλη εισόδου στην Ευρώπη και τώρα ανησυχούν για την επένδυση τους λόγω των σχέσεων τους με τη Δύση, των ευρύτερων γεωπολιτικών εξελίξεων στην νοτιανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή αλλά και του προωθούμενου project για τον εμπορικό δρόμο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης. Γνωρίζοντας και την πίεση Βρυξελλών και Ουάσιγκτον προς την Αθήνα εξαιτίας της «εξάρτησης» από την Κίνα, το Πεκίνο ήθελε να μάθει από πρώτο χέρι πως θα βαδίσει η ελληνοκινεζική συνεργασία σε σχέση με όλα τα παραπάνω.
Στα αξιοσημείωτα της πρόσφατης αποστολής στην Κίνα και η συμμετοχή του Χρ. Σταϊκούρα.
Οι Κινέζοι ανησυχούν και για το επίπεδο των ελληνικών μεταφορών και υποδομών, ιδίως των σιδηροδρόμων που εδώ και πολλούς μήνες αντιμετωπίζουν προβλήματα
Από τον Πειραιά ξεκινά η σιδηροδρομική σύνδεση κινεζικού ενδιαφέροντος μέσω των Βαλκανίων στην Κεντρική Ευρώπη, μεταφέροντας εκατοντάδες κοντέινερ καθημερινά που περιλαμβάνουν τα πάντα. Αυτό τουλάχιστον ισχύει στις συμφωνίες, οι οποίες δεν εφαρμόζονται τώρα και δεν αποκλείεται στο άμεσο χρονικό διάστημα να έχουμε νέα δεδομένα, με εμπλοκή και του κινεζικού παράγοντα, που να αφορούν στους ελληνικούς σιδηρόδρομους.
Στα θετικά, που μπορεί να «ποντάρει» η ελληνική πλευρά, οι απόπειρες εξομάλυνσης των σινοαμερικανικών σχέσεων, όπως δείχνει και το ταξίδι του Προέδρου Σι Τζιπίνγκ στις ΗΠΑ και οι συναντήσεις του τόσο με τον Αμερικανό ομόλογο του Τζο Μπάιντεν όσο και με τους κορυφαίους αμερικανικούς επιχειρηματικούς κολοσσούς, όπως είναι η Apple, η ExxonMobil, η Blackrock, η Citi και άλλοι. «Η γη είναι πολύ μεγάλη για να μας χωρά και τους δυο» όπως είπε ο Κινέζος πρόεδρος, και πιθανώς να χωρά κέρδη και για άλλες χώρες από τη συνεργασία και με τις δυο πλευρές.
