Από την 1η Ιανουαρίου του 2024 έχει επιστρέψει η εφαρμογή των τριετιών στον ιδιωτικό τομέα, που ήταν σε αναστολή από το 2012.
Υπενθυμίζεται ότι η απόφαση για την επαναφορά των τριετιών, η οποία δεν θα έχει αναδρομικότητα για την περίοδο από τις 14 Φεβρουαρίου 2012 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023, προστατεύει τα δικαιώματα των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα και επιταχύνει τη μισθολογική εξέλιξή τους, αλλά, ταυτόχρονα, λαμβάνει υπόψη την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και τη βιωσιμότητα των ιδιωτικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την “ΕΡΓΑΝΗ”, περίπου 100.000 άνθρωποι έχουν θεμελιώσει ή θα θεμελιώσουν δικαίωμα αύξησης 10% μέσα στο 2024. Προϊόντος της τριετίας, θα επεκταθεί σε όλο τον ιδιωτικό τομέα και θα φτάσει περίπου σε ένα εκατομμύριο ανθρώπους».
Ειδικότερα, από την 1η Ιανουαρίου 2024, προβλέπονται τα εξής:
Η επαναφορά της προσαύξησης του κατώτατου νομοθετημένου μισθού με επίδομα προϋπηρεσίας (τριετίες) τόσο για τους υπαλλήλους όσο και για τους εργατοτεχνίτες, από την 01η/01/2024.
Η άρση της αναστολής της ισχύος διατάξεων Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και Διαιτητικών Αποφάσεων, οι οποίες προβλέπουν σήμερα ή θα προβλέψουν στο μέλλον προσαυξήσεις προϋπηρεσίας (τριετίες, πενταετίες και, γενικά, επιδόματα πολυετούς εργασίας).
Η αναγνώριση, προκειμένου να υπολογιστεί το επίδομα προϋπηρεσίας, του χρόνου εργασίας που διανύθηκε, πριν από τις 14/02/2012, καθώς και αυτού που θα διανυθεί, μετά την 01η/01/2024 (όχι αναδρομική αναζήτηση των ετών που μεσολάβησαν για την περίοδο από 14/02/2012 έως και 31/12/2023).
Η θεμελίωση, από 01/01/2024, της αξίωσης καταβολής του επιδόματος προϋπηρεσίας στον κατώτατο νομοθετημένο μισθό και των επιδομάτων πολυετίας των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.
Ø Τι ισχύει
Οι βασικότερες οδηγίες, που περιλαμβάνει εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, είναι οι ακόλουθες:
Από την 1η/1/2024, αίρεται η αναστολή της ισχύος διατάξεων νόμων, κανονιστικών πράξεων, συλλογικών συμβάσεων ή διαιτητικών αποφάσεων, οι οποίες προβλέπουν αυξήσεις μισθών ή ημερομισθίων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων περί υπηρεσιακών ωριμάνσεων, με μόνη προϋπόθεση την πάροδο συγκεκριμένου χρόνου εργασίας, όπως το επίδομα πολυετίας, το επίδομα χρόνου εργασίας, το επίδομα τριετίας και το επίδομα πενταετίας, η οποία επιβλήθηκε με το άρθρο 4 της υπ’ αριθμ. 6/28/02/2012 Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου.
Ο τρόπος απόδειξης της προϋπηρεσίας, που διανύθηκε ή θα διανυθεί στα ανωτέρω αναφερόμενα διαστήματα, εξαρτάται από το περιεχόμενο των περί προϋπηρεσίας διατάξεων της Συλλογικής Ρύθμισης Εργασίας (του ν. 1876/1990, όπως ισχύει), στην οποία, εκ της φύσης της εργασίας και των λοιπών προϋποθέσεων που ορίζει ο νόμος, υπάγεται ο μισθωτός και η οποία δύναται να ρυθμίζει ειδικότερα τα ζητήματα της αναγνώρισης και προσμέτρησης της προηγούμενης εργασιακής εμπειρίας. Εάν δεν ρυθμίζεται διαφορετικά από ένα τέτοιο κείμενο Συλλογικής Ρύθμισης Εργασίας, ως προϋπηρεσία αναγνωρίζεται αυτή που διανύθηκε στον ίδιο ή σε άλλον εργοδότη, στην ίδια ειδικότητα.
Για όσους εργαζόμενους αμείβονται με τον κατώτατο νομοθετημένο μισθό ή ημερομίσθιο, ως χρόνος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται ο χρόνος εξαρτημένης σύμβασης ή σχέσης εργασίας, που έχει διανυθεί σε οποιονδήποτε εργοδότη και σε οποιαδήποτε ειδικότητα, πριν από τις 14/02/2012 και μετά από την 1η/1/2024.
Η κατά τα ανωτέρω προσαύξηση, λόγω προϋπηρεσίας, καθορίζεται ως εξής:
α) Για τους υπαλλήλους, με εξαρτημένη σχέση εργασίας, σε ποσοστό 10% για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως τρεις τριετίες και, συνολικά, σε ποσοστό 30% για προϋπηρεσία εννέα ετών και άνω.
β) Για τους εργατοτεχνίτες, με εξαρτημένη σχέση εργασίας, σε ποσοστό 5% για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως έξι τριετίες και, συνολικά, 30% για προϋπηρεσία 18 ετών και άνω.
Ο χρόνος εργασίας που έχει διανυθεί έως τις 14/02/2012 (ή θα διανυθεί από 1/1/2024 και μετά) με καθεστώς μερικής απασχόλησης, λαμβάνεται υπ’ όψιν ως χρόνος προϋπηρεσίας για τους σκοπούς του άρθρου 33 του ν. 5053/2023 με τον ίδιο τρόπο που λαμβάνεται υπόψη και για τον συγκρίσιμο εργαζόμενο, δηλαδή τον αντίστοιχο εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης της παρ. 2/β΄ του άρθρου 2 του ν. 3846/2010 (Α΄ 66), όπως ισχύει. Για τον υπολογισμό της προϋπηρεσίας αυτής, μερική απασχόληση, που αντιστοιχεί στον κανονικό (νόμιμο ή συμβατικό) ημερήσιο χρόνο του ως άνω αναφερόμενου συγκρίσιμου εργαζόμενου, αντιστοιχεί σε μία ημέρα προϋπηρεσίας.
Αν οι καταβαλλόμενες τακτικές αποδοχές είναι υπέρτερες των νόμιμων αποδοχών, οι αυξήσεις, οι προσαυξήσεις και τα ποσά εν γένει που προκύπτουν από την εφαρμογή των ανωτέρω, συμψηφίζονται με τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ καταβαλλόμενων και νόμιμων αποδοχών, με την καταβολή της οποίας εξοφλούνται ολοσχερώς ή μερικώς.
Για το χρονικό διάστημα από τις 14/02/2012 έως και τις 31/12/2023 καμία αξίωση δεν γεννάται ούτε οφείλονται αυξήσεις μισθών ή ημερομισθίων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων περί υπηρεσιακών ωριμάνσεων, με μόνη προϋπόθεση την πάροδο συγκεκριμένου χρόνου εργασίας, όπως αναφέρεται ανωτέρω ούτε επιτρέπεται να υπολογιστεί προϋπηρεσία που έχει διανυθεί από τις 14/02/2012 έως και τις 31/12/2023.
Ø Οι καταγγελίες για εκβιαστικές πρακτικές προκειμένου να αποφύγουν την καταβολή της από 1.1.2024
Αναλυτικά η ανακοίνωση της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδος
Πληθαίνουν ολοένα οι καταγγελίες στην Ομοσπονδία μας από εργαζόμενους, κύρια στις εταιρείες εργολαβίας φύλαξης και καθαριότητας –και όχι μόνο- όπου οι εργοδότες βρίσκουν νέους τρόπους και εκβιαστικές πρακτικές προκειμένου να αποφύγουν την καταβολή από 1.1.2024 της αύξησης των μισθών, που προκύπτουν από την επαναφορά της υποχρεωτικής καταβολής του επιδόματος τριετιών, μετά τη ψήφιση του Ν. 5053/2023.
Μια σειρά από εταιρείες, προχωρούν σε αυθαίρετες και αδικαιολόγητες απολύσεις εργαζομένων που είχαν εργασιακή προϋπηρεσία πριν το 2012, η οποία πάγωσε με την περιβόητη ΠΥΣ 6/2012 και, οι οποίοι μόλις εμφανίζουν τα ένσημά τους ώστε να εφαρμοστεί ο νόμος, αντί να λάβουν τη σχετική αύξηση, βρίσκονται με συνοπτικές διαδικασίες στο δρόμο.
Άλλες εταιρείες, εφαρμόζουν την πρακτική της τροποποίησης των ατομικών συμβάσεων εργασίας με πονηρό τρόπο, βάσει της οποίας ως βασικός μισθός ορίζεται ο κατώτατος μισθός χωρίς τριετίες, συν μια «πρόσθετη καταβολή» ως οικειοθελής παροχή. Φυσικά υπάρχει ο γνωστός όρος, ότι η οικειοθελής παροχή, είναι ανά πάσα στιγμή ελεύθερα ανακλητή από τον εργοδότη ή, μπορεί να συμψηφίζεται με οποιαδήποτε αύξηση αποδοχών η επιδόματα, που θα χορηγούνται με νόμο ή άλλη νόμιμη διάταξη».
Αρκετές εταιρείες μάλιστα στις τροποποιήσεις των ατομικών συμβάσεων, φροντίζουν να προσθέσουν και όρο υποχρέωσης των εργαζομένων, να μετακινούνται για δουλειά σε «διαθέσιμες» θέσεις εργασίας σε όλη την χώρα, αλλιώς θα απολύονται!
Δηλαδή, ακόμα ένας εκβιασμός προστίθεται στους εργαζόμενους.
Όπως είναι φανερό, οι εταιρείες μετέρχονται κάθε αθέμιτης και παράνομης πρακτικής, προκειμένου να αποφύγουν την υποχρεωτική καταβολή των τριετιών, να αποθαρρύνουν τους εργαζόμενους να τις διεκδικήσουν και, να συνεχίζουν να τους πληρώνουν με τον κατώτατο μισθό χωρίς τριετίες.
Η ΟΙΥΕ καταγγέλλει την αποθράσυνση των εργοδοτών και καλεί τους εργαζόμενους (ακόμα και ανώνυμα) να απευθύνονται στην Ομοσπονδία και τα σωματεία μας, προκειμένου να προστατεύσουν τα ελάχιστα δικαιώματά τους. Τις αμέσως επόμενες ημέρες, η οργάνωσή μας θα απευθυνθεί και στο ΣΕΠΕ προσκομίζοντας συγκεκριμένα στοιχεία και, απαιτώντας να μπει ένα τέλος στις απαράδεκτες αυτές πρακτικές, που ευτελίζουν τους εργαζόμενους και το δικαίωμά τους, σε αξιοπρεπή εργασία και μισθό.
Δυστυχώς αυτές είναι απαράδεκτες πρακτικές και δεν θα πρέπει να ισχύουν μας εξηγεί ο φοροτεχνικός Παναγιώτης Ράγγος. Η επαναφορά των τριετιών καταρχάς είναι θετικό μέτρο. Όμως πρέπει να τονίσουμε κάποια πράγματα. Συγκεκριμένα:
→ Πρώτος ανασχετικός παράγοντας προκειμένου να λάβει ένας εργαζόμενος προσαύξηση του μισθού του λόγω προϋπηρεσίας είναι να βρίσκεται σε ισχύ συλλογική σύμβαση εργασίας η οποία να προβλέπει και την αύξηση του επιδόματος προϋπηρεσίας. Οι συλλογικές συμβάσεις που βρίσκονται σε ισχύ εμπεριέχοντας και τη συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν ξεπερνούν το 10% και αφορούν συγκεκριμένους κλάδους (τράπεζες, τουρισμός, επισιτισμός, ναυτιλία).
→ Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις οι εργαζόμενοι από το 2012 και μετά δεν είχαν προχωρήσει σε γνωστοποίηση της προϋπηρεσίας τους, με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να μην υπάρχουν σαφή στοιχεία όσον αφορά τον αριθμό των δικαιούχων του επιδόματος προϋπηρεσίας.
→ H πλειονότητα των εργαζομένων που μπήκε στην αγορά εργασίας μετά το 2012 θα αρχίζει από φέτος να «χτίζει» τα έτη που απαιτούνται για τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας, δηλαδή θα δει αύξηση των αποδοχών από το 2027. Κι εδώ όμως υπάρχει πρόβλεψη που μπορεί να «παγώσει» και πάλι το επίδομα προϋπηρεσίας, καθώς αν την 1η Ιανουαρίου 2027 η ανεργία είναι άνω του 10%, θα ανασταλεί η ισχύς των διατάξεων και θα παραμείνουν «παγωμένες» οι τριετίες έως ότου πέσει το ποσοστό.
→ Υπάρχουν όμως και εισοδηματικοί περιορισμοί. Αν υπάρχουν αποδοχές πάνω από τα όρια του κατώτατου μισθού, το επίδομα προϋπηρεσίας συμψηφίζεται ή περικόπτεται. Αν για παράδειγμα, κάποιοι εργαζόμενοι είδαν αυξήσεις στους μισθούς ενδιαμέσως από το 2012 έως το 2023 και υπερβαίνουν τα σημερινά ισχύοντα είτε στον κατώτατο είτε σε αυτά που ορίζονται στις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας η προσαύξηση του επιδόματος θα συμψηφιστεί με τα καταβαλλόμενα.
Τα συμπεράσματα δικά σας….
