Μέχρι τον Οκτώβριο έχει περιθώριο η Ελλάδα να κυρώσει την Οδηγία για επαρκείς κατώτατους μισθούς που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μετά από πολύμηνες διεργασίες, στις 4 Οκτωβρίου 2022.
Ήδη, με απόφαση της υπουργού Εργασίας Δόμνας Μιχαηλίδου, ορίζεται η σύσταση επιτροπής, η οποία θα εξετάσει το θέμα με καταληκτική ημερομηνία την 31η Οκτωβρίου 2024. Άλλωστε, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα κράτη-μέλη έχουν δύο χρόνια στη διάθεσή τους για να μεταφέρουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο. Η οδηγία για τους κατώτατους μισθούς καθορίζει το διαδικαστικό πλαίσιο για την προώθηση επαρκών κατώτατων μισθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ειδικότερα δε για:
- Tην προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών
- Tην προώθηση επαρκών επιπέδων νόμιμων κατώτατων μισθών και
- Tη βελτίωση της πραγματικής πρόσβασης όλων των εργαζομένων στην προστασία με τη μορφή κατώτατου μισθού.
Σύμφωνα με την Ε.Ε., οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα σε δίκαιους μισθούς που να επιτρέπουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Αυτό αναφέρεται ρητά στην αρχή 6 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 2, το οποίο καλύπτει τους δίκαιους όρους εργασίας.
Οι εργαζόμενοι -ή οι εκπρόσωποί τους- έχουν δικαίωμα έγκαιρης ενημέρωσης και διαβούλευσης για ζητήματα που τους αφορούν. Αυτή είναι η αρχή 8 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, επίσης στο κεφάλαιο 2.
Στο πλαίσιο αυτό, στόχος της Οδηγίας είναι να ωθήσει τα κράτη-μέλη με νόμιμους κατώτατους μισθούς να θεσπίσουν ένα πλαίσιο για τον καθορισμό και την επικαιροποίηση αυτών των κατώτατων μισθών σύμφωνα με ένα σύνολο σαφών κριτηρίων. Ο κατώτατος μισθός θα επικαιροποιείται τουλάχιστον ανά διετία (ή το αργότερο ανά τετραετία για τις χώρες που χρησιμοποιούν μηχανισμό αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής). Ωστόσο, η οδηγία δεν προβλέπει συγκεκριμένο επίπεδο κατώτατου μισθού το οποίο πρέπει να επιτύχουν τα κράτη-μέλη.
Στο θέμα της ενίσχυσης των συλλογικών διαπραγματεύσεων, η Ε.Ε. εκτιμά πως είναι ένας τρόπος να καταπολεμηθεί η φτώχεια των εργαζομένων και να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας. Έχει παρατηρηθεί ότι οι χώρες με υψηλό ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις τείνουν να έχουν μικρότερο ποσοστό χαμηλόμισθων εργαζομένων και υψηλότερους κατώτατους μισθούς από ό,τι οι χώρες με χαμηλό ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις. Έτσι, ένας από τους στόχους της οδηγίας είναι η αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογικές διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό των μισθών. Για να επιτύχουν αυτό τον στόχο, τα κράτη-μέλη θα πρέπει να προωθήσουν την ικανότητα των κοινωνικών εταίρων να συμμετέχουν σε συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Για παράδειγμα, τα κράτη-μέλη με κάλυψη από συλλογικές διαπραγματεύσεις κάτω του 80%, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, θα πρέπει να καταρτίσουν σχέδιο δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Στο σχέδιο δράσης θα πρέπει να καθορίζονται σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα για τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις.
