Η οικονομική και πολιτική αστάθεια στη Γερμανία και τη Γαλλία δημιουργεί ανησυχίες για ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Παράλληλα, στη Μεγάλη Βρετανία, ο πρώτος προϋπολογισμός των Εργατικών, υπό την Υπουργό Οικονομικών Rachel Reeves, προκάλεσε απογοήτευση, καθώς η οικονομία συρρικνώνεται και ο πληθωρισμός παραμένει ανεξέλεγκτος.
Η κρίση στον πυρήνα της Ευρώπης
Στη Γερμανία, ο καγκελάριος Olaf Scholz αντιμετωπίζει σοβαρά πολιτικά προβλήματα, ενώ η Γαλλία του Emmanuel Macron βιώνει αυξανόμενη πίεση από τα κόμματα της άκρας δεξιάς και αριστεράς. Η πολιτική αυτή αποσταθεροποίηση, σε συνδυασμό με την οικονομική στασιμότητα, θυμίζει την κρίση που έπληξε χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης, όπως η Ελλάδα, πριν από 15 χρόνια.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δηλώνει έτοιμη να παρέμβει, εάν υπάρξουν επιθέσεις στα γαλλικά ομόλογα. Ωστόσο, η κατάσταση εντείνει τους φόβους για μια επανάληψη των γεγονότων που οδήγησαν στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Προειδοποιητικά σημάδια
Όπως και τη δεκαετία του 1990, υπάρχουν «κόκκινες σημαίες»: πολιτική αβεβαιότητα, οικονομική στασιμότητα και αυξανόμενος λαϊκισμός. Οι πρόωρες εκλογές στη Γερμανία και η αδυναμία του Macron να εφαρμόσει έναν βιώσιμο προϋπολογισμό δεν είναι μικρές διαταραχές, αλλά ενδείξεις μιας ευρύτερης καταιγίδας.
Έλλειψη ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη
Μια πρόσφατη έκθεση του Mario Draghi επισημαίνει τα δομικά προβλήματα της ευρωπαϊκής οικονομίας: έλλειψη επενδύσεων και παγίδευση σε μεσαίας τεχνολογίας βιομηχανίες, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία. Παρότι η ενιαία αγορά και το ευρώ υποτίθεται ότι θα ενίσχυαν την οικονομική απόδοση, οι επιδόσεις ήταν απογοητευτικές.
Ο Draghi προτείνει περισσότερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, όμως αυτή η στρατηγική έχει δοκιμαστεί στο παρελθόν με περιορισμένα αποτελέσματα. Ίσως είναι καιρός για μια νέα προσέγγιση: «λιγότερη Ευρώπη», δίνοντας έμφαση σε πιο ευέλικτες πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές ανάγκες.
Συμπέρασμα
Η κατάσταση στις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης είναι κρίσιμη. Χωρίς ουσιαστική δράση, η πιθανότητα μιας νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης μοιάζει όλο και πιο πιθανή. Οι πολιτικές ηγεσίες καλούνται να αποφασίσουν αν θα ακολουθήσουν τον δρόμο της αυστηρότερης ενοποίησης ή αν θα εξετάσουν μια πιο αποκεντρωμένη προσέγγιση.
