Σύμφωνα με την Ενδιάμεση Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2024, το ελληνικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,3% το 2024, να επιταχυνθεί στο 2,5% το 2025 και να υποχωρήσει ελαφρώς στο 2,3% το 2026 και στο 2,0% το 2027.
Θετικές Οικονομικές Εξελίξεις σε Περιβάλλον Αυξημένης Αβεβαιότητας
Παρά τη γεωπολιτική αστάθεια, όπως οι συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, η παγκόσμια οικονομία παρέμεινε ανθεκτική το 2024. Ο γενικός πληθωρισμός μειώθηκε στις προηγμένες οικονομίες, αν και ο πληθωρισμός υπηρεσιών παραμένει υψηλός.
Η σταδιακή μείωση των βασικών επιτοκίων και οι ευνοϊκότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες συνέβαλαν στη σταθεροποίηση των τιμών βασικών εμπορευμάτων και ενέργειας. Παράλληλα, το παγκόσμιο εμπόριο ανέκαμψε, ενισχύοντας την οικονομική δραστηριότητα.
Στη ζώνη του ευρώ, η ανάκαμψη ενισχύθηκε από την αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων και την αναμενόμενη ανάκαμψη των επενδύσεων, παρά τη χαμηλότερη από την προβλεπόμενη οικονομική δραστηριότητα.
Πραγματική Οικονομία στην Ελλάδα
Κατά το πρώτο εννεάμηνο του 2024, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,3%, χάρη στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση, κυρίως μέσω της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων. Η αύξηση της κατανάλωσης υποστηρίχθηκε από:
- Την άνοδο των εισοδημάτων των νοικοκυριών.
- Τη συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης.
- Τη σημαντική αύξηση των ονομαστικών μισθών.
Παράλληλα, οι εξαγωγές υπηρεσιών κατέγραψαν θετική πορεία, ενώ οι εξαγωγές αγαθών επηρεάστηκαν αρνητικά από την υποτονική εξωτερική ζήτηση. Η καθαρή συμβολή του εξωτερικού τομέα ήταν ελαφρώς αρνητική, λόγω της αύξησης των εισαγωγών.
Αποκλιμάκωση Πληθωρισμού
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα συνέχισε να μειώνεται το 2024, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 3,0%, έναντι 4,2% το 2023. Η μείωση οφείλεται κυρίως στην αποκλιμάκωση των τιμών διατροφής και βιομηχανικών αγαθών, ενώ ο πληθωρισμός υπηρεσιών παραμένει υψηλός.
Προκλήσεις και Κίνδυνοι
Παρά τις θετικές προβλέψεις, η έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα και η πιθανότητα αύξησης του εμπορικού προστατευτισμού δημιουργούν κινδύνους για την ελληνική και την ευρωπαϊκή οικονομία. Επιπλέον, οι πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες προσθέτουν επιπλέον αστάθεια στις προοπτικές.
Η Τράπεζα της Ελλάδος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και προτείνει στοχευμένες πολιτικές που θα διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Τραπεζικό Σύστημα και Οικονομικές Προοπτικές: Ανασκόπηση και Προβλέψεις
Βελτίωση Θεμελιωδών Μεγεθών Τραπεζών
Το τραπεζικό σύστημα της Ελλάδας κατέγραψε σημαντική βελτίωση στα θεμελιώδη μεγέθη κατά το εννεάμηνο του 2024. Συγκεκριμένα:
- Οι δείκτες ρευστότητας και κεφαλαιακής επάρκειας ενισχύθηκαν.
- Η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου βελτιώθηκε σημαντικά.
- Η κερδοφορία των τραπεζικών ομίλων παρέμεινε σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Η καλή απόδοση της ελληνικής οικονομίας και η αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας στην επενδυτική κατηγορία το 2023 συνέβαλαν καθοριστικά. Ως αποτέλεσμα, οι σημαντικές τράπεζες της χώρας έλαβαν αναβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης, με θετικές προοπτικές.
Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) μειώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από την ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ, λόγω της ενσωμάτωσης τιτλοποιήσεων ΜΕΔ στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων “Ηρακλής”.
Μακροοικονομικές Προβλέψεις για το ΑΕΠ και Πληθωρισμό
- ΑΕΠ: Το ελληνικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά:
- 2,3% το 2024
- 2,5% το 2025
- 2,3% το 2026
- 2,0% το 2027
Η κατανάλωση θα παραμείνει βασικός μοχλός ανάπτυξης, με θετική συνεισφορά από επενδύσεις και εξαγωγές, ενώ η καθαρή συμβολή του εξωτερικού τομέα θα παραμείνει ελαφρώς αρνητική.
- Πληθωρισμός: Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί:
- 3,0% το 2024 (από 4,2% το 2023)
- Σταδιακή σύγκλιση στον στόχο της ΕΚΤ (2%) έως το 2026.
- Ο πυρήνας πληθωρισμού αναμένεται να μειωθεί στο 3,5% το 2024 και στο 3,1% το 2025.
Η αποκλιμάκωση των τιμών διατροφής και βιομηχανικών αγαθών συμβάλλει σημαντικά στη μείωση, ενώ ο πληθωρισμός των υπηρεσιών αναμένεται να παραμείνει πιο επίμονος λόγω των αυξημένων αμοιβών εργασίας.
Κίνδυνοι και Αβεβαιότητες
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει καθοδικούς κινδύνους για τις προβλέψεις, που συνδέονται με:
- Γεωπολιτικές κρίσεις (Ουκρανία, Μέση Ανατολή).
- Ενίσχυση του εμπορικού προστατευτισμού.
- Χαμηλή απορρόφηση των κονδυλίων του RRF.
- Αυξανόμενη στενότητα στην αγορά εργασίας.
- Καθυστέρηση μεταρρυθμίσεων.
- Φυσικές καταστροφές λόγω κλιματικής κρίσης.
Επιτυχίες και Ανθεκτικότητα της Ελληνικής Οικονομίας
Η Ελλάδα έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια:
- Ρυθμός ανάπτυξης υψηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ.
- Μείωση της ανεργίας σε μονοψήφια επίπεδα.
- Αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και μείωση της φτώχειας.
- Υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Η θετική πορεία αποτυπώνεται και στην πρόσφατη αναβάθμιση του αξιόχρεου ελληνικών ομολόγων στη βαθμίδα BBB από τον οίκο Scope Ratings, επιβεβαιώνοντας τη βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας του Ελληνικού Δημοσίου.
Η ελληνική οικονομία, αν και αντιμετωπίζει προκλήσεις, βρίσκεται σε καλό δρόμο για περαιτέρω ανάπτυξη και σταθερότητα.
