Ο εκλεγμένος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δεσμευτεί για δασμούς 100% κατά των χωρών των BRICS εάν συνεχίσουν να υπονομεύουν το δολάριο ΗΠΑ – αλλά η απειλή δεν θα χαλιναγωγήσει την επέκταση του ομίλου, λένε αναλυτές στο CNBC.
Πιο πρόσφατα, η Βραζιλία ανακοίνωσε την ένταξη της Ινδονησίας στο μπλοκ ως μέλος την περασμένη Δευτέρα.
Υπό τη διακυβέρνηση του απερχόμενου προέδρου Τζο Μπάιντεν, η Ουάσιγκτον ήταν σχετικά απορριπτική για τον 10μελή συνασπισμό, με τον σύμβουλο Επικοινωνιών Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου Τζον Κίρμπι να λέει κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου τον περασμένο Οκτώβριο ότι οι ΗΠΑ δεν βλέπουν τους BRICS — έναν οικονομικό συνασπισμό αναδυόμενων αγορών — ως «απειλή». Το συναίσθημα θα μπορούσε να αλλάξει μόλις ο Τραμπ εισέλθει στον Λευκό Οίκο αργότερα αυτόν τον μήνα, μετά από πρώιμες ενδείξεις ότι μπορεί να επιβάλει δασμούς στα μέλη της συμμαχίας εάν υπονομεύσουν το δολάριο ΗΠΑ.
«Μια βασική αλλαγή πολιτικής με την επερχόμενη κυβέρνηση Τραμπ είναι η ρητή μεταχείριση των BRICS ως οντότητα», δήλωσε στο CNBC μέσω email η Mihaela Papa, διευθύντρια έρευνας στο Κέντρο Διεθνών Σπουδών του MIT.
Η Κίνα θα απαλύνει τον πόνο των δασμών
Αρχικά ιδρύθηκε από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και την Κίνα το 2009, ενώ στη συνέχεια προσχώρησε η Νότια Αφρική το 2010, οι BRICS υπό την ηγεσία του Πεκίνου ιδρύθηκαν ως δύναμη για να ανταγωνιστούν τη δυτική κυριαρχία στη διεθνή σκηνή.
Η 16η ετήσια σύνοδος κορυφής της συμμαχίας στο Καζάν είδε την Αίγυπτο, την Αιθιοπία, το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να γίνονται επίσημα δεκτά στο μπλοκ. Σύμφωνα με Ρώσους αξιωματούχους και επίσημο έγγραφο της Κεντρικής Επιτροπής του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος, περισσότερες από 30 χώρες έχουν εκφράσει ενδιαφέρον να ενταχθούν στον συνασπισμό το 2024. Το CNBC δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα αυτήν την εκτίμηση.
Το μέγεθος του μπλοκ καθιστά όλο και πιο απίθανο οι ΗΠΑ να εφαρμόσουν τιμωρητικούς δασμούς 100% στις χώρες BRICS, σύμφωνα με τον Duncan Wrigley, επικεφαλής οικονομολόγο China+ της Pantheon Macroeconomics. Κάτι τέτοιο θα κινδύνευε να οδηγήσει τα έθνη ουδέτερα στον ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας προς το Πεκίνο και να παρέμβει στα συμφέροντα των ΗΠΑ, δήλωσε ο Wrigley στο CNBC μέσω email.
Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου θα μπορούσε ακόμη και να παρέμβει για να απαλύνει τον πόνο των πιθανών εμπορικών μέτρων των ΗΠΑ κατά των μελών των BRICS, σύμφωνα με τον David Lubin, ανώτερο ερευνητή στο Chatham House.
«Από τη σκοπιά του Πεκίνου, η καθιέρωση της Κίνας ως εναλλακτικού πυλώνα της παγκόσμιας τάξης είναι ένας εξαιρετικά σημαντικός στόχος και δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την υποστήριξη του αναπτυσσόμενου κόσμου», είπε ο Λούμπιν σε σχόλια μέσω email. «Και δεδομένου ότι περίπου 120 χώρες θεωρούν την Κίνα ως τον κύριο εμπορικό τους εταίρο, αυτό δεν θα πρέπει να είναι πολύ δύσκολο».
Η Κίνα έχει ήδη αρχίσει να το κάνει αυτό, προωθώντας μια πολιτική μηδενικών δασμών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες με διπλωματικούς δεσμούς με το Πεκίνο, η οποία τέθηκε σε ισχύ από τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους και βασίζεται σε παρόμοια μέτρα που επεκτείνονται στις λιγότερο ανεπτυγμένες αφρικανικές χώρες.
Το δολάριο είναι βασιλιάς
Η δασμολογική απειλή του Τραμπ εξαρτάται από το ότι οι BRICS θα εκθρονίσουν το δολάριο ΗΠΑ ως το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο εμπορικό νόμισμα στον κόσμο – κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί μια μεγάλη εντολή για τη συμμαχία.
Η Ρωσία πιέζει για αποδολαριοποίηση σε μια προσπάθεια να παρακάμψει το δίκτυο SWIFT, ένα παγκοσμίως αναγνωρισμένο πρότυπο για τις τραπεζικές συναλλαγές, και να περιορίσει τον αντίκτυπο των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Μόσχας. Στις συνομιλίες του Καζάν, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επανέλαβε τη χρήση του δολαρίου ως «όπλο» και «μεγάλο λάθος», αναφέρει η The Guardian.
Μία από τις επιλογές του ομίλου για την ανατροπή του δολαρίου ήταν η δημιουργία ενός ενοποιημένου νομίσματος BRICS – μια πρόταση με αιχμή του δόρατος η Βραζιλία, η οποία δεν έχει ακόμη κερδίσει έλξη.
Μια άλλη πιθανότητα ήταν η δημιουργία εμπορίου πολλών νομισμάτων, το οποίο πραγματοποιείται ήδη μεταξύ πολλών μελών: μέρος του κινεζικού και ρωσικού εμπορίου γίνεται μέσω του γιουάν και του ρουβλίου. Τα κράτη συμφώνησαν επίσης να συνεχίσουν να ενισχύουν τις συναλλαγές μέσω τοπικών νομισμάτων και εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην ιδέα μιας ανεξάρτητης υποδομής διασυνοριακού διακανονισμού για πληρωμές.
Ο Lubin του Chatham House σημειώνει ότι το κινεζικό νόμισμα είναι «πολύ λιγότερο χρησιμοποιήσιμο διεθνώς από τα δολάρια», δεδομένου ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές εκφράζονται σε μεγάλο βαθμό σε δολάρια.
Πολλά μέλη των BRICS διατηρούν επίσης τις φιλικές τους σχέσεις με τις ΗΠΑ ως «κρίσιμου εμπορικού εταίρου», δήλωσε στο CNBC μέσω email ο Gustavo Medeiros, επικεφαλής έρευνας στον Όμιλο Ashmore.
«Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι τα μέλη του μπλοκ θα βρίσκονται αυτόματα σε οικονομικό ή γεωπολιτικό κίνδυνο σε περίπτωση εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας», λέει ο Medeiros.
