Μετά την επιθετική δασμολογική στρατηγική του νέου Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που προκάλεσε εμπορικές εντάσεις με σχεδόν κάθε χώρα παγκοσμίως, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν ότι βρίσκονται μπροστά σε δύο επιλογές: είτε να διαπραγματευτούν μια νέα εμπορική συμφωνία με την Ουάσινγκτον, είτε να απαντήσουν με δασμολογικά αντίποινα. Ωστόσο, αγνοείται μια τρίτη – και ενδεχομένως σοφότερη – επιλογή: να αγνοήσουν τις απειλές του Τραμπ.
Διαπραγμάτευση χωρίς πυξίδα
Η ιδέα της διαπραγμάτευσης μοιάζει προβληματική εξ αρχής, καθώς η ΕΕ δεν γνωρίζει καν ποιες είναι οι πραγματικές απαιτήσεις της αμερικανικής πλευράς. Κυκλοφορούν εικασίες για ζητήματα όπως η αλλαγή του ΦΠΑ, η αύξηση των ευρωπαϊκών εισαγωγών φυσικού αερίου και οπλικών συστημάτων από τις ΗΠΑ ή ακόμα και η αποσύνδεση από την Κίνα. Όμως τίποτα από αυτά δεν είναι βέβαιο.
Πέρα από την ασάφεια των απαιτήσεων, υπάρχει και το ζήτημα της αξιοπιστίας: ο Τραμπ έχει δείξει ότι απολαμβάνει να αιφνιδιάζει, να εκφοβίζει και να αναιρεί συμφωνίες. Έτσι, ακόμα και αν επιτευχθεί μια συμφωνία, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα τη σεβαστεί ή ότι δεν θα ζητήσει επιπλέον παραχωρήσεις. Γιατί, λοιπόν, να εμπλακεί η ΕΕ σε μια τέτοια ασταθή διαπραγμάτευση;
Τα αντίποινα ως δίκοπο μαχαίρι
Η επιλογή των αντιποίνων δείχνει επίσης επισφαλής. Παρότι οι δασμοί του Τραμπ λειτουργούν ως φόρος στους Αμερικανούς καταναλωτές, η ΕΕ θα έπρεπε να επιβάλει δικά της μέτρα, τα οποία ενδεχομένως να πλήξουν τις δικές της επιχειρήσεις. Και αυτό, τη στιγμή που πολλές χώρες της Ένωσης εξαρτώνται έντονα από το εμπόριο με τις ΗΠΑ.
Το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία ανησυχούν ότι τέτοιες κινήσεις θα επιτείνουν τον πληθωρισμό. Από την άλλη, εξαγωγικές δυνάμεις όπως η Γερμανία και η Ιταλία φοβούνται πως οι κυρώσεις θα μπορούσαν να κλιμακώσουν περαιτέρω τον εμπορικό πόλεμο, προκαλώντας ζημιά στις ίδιες. Επιπλέον, η ανάγκη επίτευξης συναίνεσης εντός ΕΕ σε ένα κοινό πακέτο αντιποίνων καθιστά κάθε τέτοια προσπάθεια ιδιαίτερα δύσκολη.
Η τακτική της αδράνειας ίσως είναι η πιο αποδοτική
Ανάμεσα στις μεταβλητές και τις αβεβαιότητες, ίσως η πιο λογική στάση είναι η επιλεκτική αδιαφορία. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δείξει μεταβλητότητα: αναδιπλώθηκε σε δασμολογικές απειλές με την Κίνα και ανέστειλε δικούς του φόρους λίγες μέρες μετά την ανακοίνωσή τους. Σε αυτές τις περιστάσεις, μια επιθετική αντίδραση θα μπορούσε να είναι περισσότερο ζημιογόνα παρά αποτελεσματική.
Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής αγαθών στις ΗΠΑ, με εξαγωγές που έφτασαν τα 606 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024. Αυτό προσδίδει τεράστια βαρύτητα στη θέση της. Αν ο Τραμπ επιλέξει να πλήξει την οικονομία των ΗΠΑ, ας το κάνει – η Ευρώπη δεν είναι υποχρεωμένη να τον ακολουθήσει.
Δημιουργώντας προηγούμενο στρατηγικής υπομονής
Η στρατηγική της ψυχραιμίας και της αποχής από άμεση αντίδραση θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως παράδειγμα για άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοιες πιέσεις από την Ουάσινγκτον. Με ακόμη τρεισήμισι χρόνια θητείας να απομένουν για τον Τραμπ, το να καθιερωθεί ένα τέτοιο προηγούμενο μη-αντίδρασης ίσως αποδειχθεί μακροπρόθεσμα η πιο σοφή επιλογή.
Πηγή: Politico
