Η αμερικανική οικονομία εμφανίζει σαφή επιβράδυνση στο τέταρτο τρίμηνο, αλλά απέχει από σενάριο ύφεσης. Το 2026 προμηνύεται πιο ισχυρή ανάπτυξη χάρη σε νομισματική και δημοσιονομική τόνωση, με το μεγάλο ρίσκο να είναι η αναζωπύρωση του πληθωρισμού.
Τα τελευταία ιδιωτικά στοιχεία για την απασχόληση στις ΗΠΑ δείχνουν ότι η δυναμική της οικονομίας έχει υποχωρήσει αισθητά στο τέταρτο τρίμηνο, χωρίς όμως ενδείξεις κατάρρευσης. Η επιβράδυνση στις νέες θέσεις εργασίας, σε συνδυασμό με την έξοδο περίπου 150.000 ομοσπονδιακών υπαλλήλων μέσω εθελουσίας, σκιαγραφεί μια αγορά εργασίας λιγότερο «σφιχτή», αλλά όχι σε ελεύθερη πτώση.
Αγορά εργασίας: επιβράδυνση, όχι ύφεση
Τα δεδομένα των ADP και Revelio καταγράφουν μείωση του ρυθμού δημιουργίας θέσεων εργασίας στη διάρκεια του 2025, με κάποια αναστροφή τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, οι αρχικές αιτήσεις για επίδομα ανεργίας παραμένουν σταθερές γύρω στις 220.000 τον μήνα, ενώ και οι συνεχιζόμενες αιτήσεις δεν αυξάνονται ουσιαστικά από τον Μάιο. Αυτό παραπέμπει σε προσαρμογή, όχι σε σοκ.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι έρευνες επιχειρηματικού κλίματος. Οι δείκτες ISM για νέες παραγγελίες στη μεταποίηση και στις υπηρεσίες κινούνται πλαγίως, χωρίς έντονη πτωτική τάση. Εάν οι επιχειρήσεις προεξοφλούσαν βαθιά ύφεση, θα βλέπαμε απότομη επιδείνωση αυτών των δεικτών, κάτι που δεν συμβαίνει.
Στην πλευρά της ζήτησης, οι καταναλωτικές δαπάνες έχουν μεν εξασθενήσει, αλλά παραμένουν θετικές σε πραγματικούς όρους. Τα στοιχεία συναλλαγών με πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες μεγάλης τράπεζας δείχνουν μοτίβο σταθεροποίησης έως και ήπιας ανόδου μέχρι και τον Οκτώβριο. Συνολικά, η εικόνα είναι μιας οικονομίας που «μαλακώνει», όχι που εισέρχεται σε ύφεση.
Η δημοσιονομική ένεση και οι προσδοκίες για το 2026
Η επικρατούσα άποψη στη Wall Street είναι ότι το 2026 θα φέρει επιτάχυνση της ανάπτυξης, καθώς θα συμπέσουν νομισματική χαλάρωση και ισχυρή δημοσιονομική τόνωση. Η Fed βρίσκεται σε κύκλο μειώσεων επιτοκίων, ενώ από την άνοιξη αναμένεται να αρχίσει να ρέει στην οικονομία ρευστό που χρηματοδοτείται από τα ομοσπονδιακά ελλείμματα, κυρίως μέσω αυξημένων επιστροφών φόρων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, λόγω αναδρομικών ρυθμίσεων στον φετινό προϋπολογισμό.
Η Freya Beamish της TS Lombard προβλέπει ότι η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ των ΗΠΑ θα ανέβει από 1,8% το 2025 σε 2,5% το 2026. Κατά την ανάλυσή της, οι επιχειρήσεις έχουν απορροφήσει το σοκ των δασμών μέσω παραγωγικότητας, χωρίς μαζικές απολύσεις, ενώ τα περιθώρια κέρδους παραμένουν πάνω από τα επίπεδα του 2019. Οι μεσαίοι καταναλωτές θα ενισχυθούν από φορολογικές επιστροφές, οι χαμηλότερου εισοδήματος από σταθεροποίηση της αύξησης μισθών λόγω χαμηλότερης μετανάστευσης, και επιπλέον αναμένονται «δασμολογικά μερίσματα» της τάξης των 225 δισ. δολαρίων, έστω και αν τελικά αποδειχθούν χαμηλότερα των πολιτικών υποσχέσεων.
Παράλληλα, οι μη τεχνολογικές επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μπορούν να ανακάμψουν, καθώς υποχωρεί η αβεβαιότητα, ακολουθώντας το έντονο κύμα επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Το σενάριο αυτό συνθέτει μια εικόνα ήπιας επιβράδυνσης σήμερα και πιο ζωηρής ανάπτυξης αύριο.
Ο πληθωρισμός ως «κόκκινη γραμμή» για Fed και Λευκό Οίκο
Ο καθοριστικός κίνδυνος είναι ο πληθωρισμός. Μια σχετικά μικρή άνοδος θα αρκούσε για να επαναφέρει τον δομικό δείκτη πάνω από 4%, εξέλιξη που θα ανάγκαζε τη Fed να παγώσει ή και να αντιστρέψει τις μειώσεις επιτοκίων και θα υπονόμευε την πολιτική βούληση για νέες επιταγές επιστροφών ή άλλα έκτακτα μέτρα στήριξης.
Ο συνδυασμός συρρικνούμενης προσφοράς εργασίας, επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής και χαλαρών χρηματοπιστωτικών συνθηκών δεν μειώνει την πιθανότητα αναζωπύρωσης του πληθωρισμού – μάλλον την αυξάνει. Το 2026 μπορεί να αποδειχθεί χρονιά καλής ανάπτυξης, αλλά η βιωσιμότητά της θα κριθεί από τη σταθερότητα των τιμών και από το κατά πόσο η Fed θα μπορέσει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και τον έλεγχο του πληθωρισμού.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η αμερικανική οικονομία δείχνει εντυπωσιακή αντοχή, αλλά η επιλογή ταυτόχρονης νομισματικής και δημοσιονομικής χαλάρωσης σε περιβάλλον σφιχτής αγοράς εργασίας είναι κλασική συνταγή για δεύτερο κύμα πληθωρισμού. Για τις αγορές –και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα– το κρίσιμο δεν είναι μόνο ο ρυθμός ανάπτυξης των ΗΠΑ, αλλά αν η Fed αναγκαστεί ξανά να «πατήσει φρένο» απότομα, ανατρέποντας το αφήγημα των χαμηλότερων επιτοκίων που σήμερα στηρίζει αποτιμήσεις και ρίσκο παγκοσμίως.
#ΗΠΑ #Οικονομία #Πληθωρισμός #Fed
