Σε μια προσπάθεια να εμφανιστεί ως παράγοντας σταθερότητας μετά την αιφνιδιαστική απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις, ο υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας κάλεσε τους πολίτες να επιστρέψουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Η παρέμβαση έρχεται ενώ η χώρα βρίσκεται σε θεσμικό κενό και έντονο διεθνές διπλωματικό παζάρι για την «επόμενη μέρα».
Ο υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας, στρατηγός Βλαντίμιρ Παντρίνο Λόπεζ, εμφανίστηκε δημόσια περιβαλλόμενος από ένοπλους στρατιωτικούς και απηύθυνε έκκληση στους πολίτες να «επανέλθουν στις οικονομικές, επαγγελματικές και πάσης φύσεως δραστηριότητές τους», καθώς και στις εκπαιδευτικές τους υποχρεώσεις τις επόμενες ημέρες. Το μήνυμα ήρθε λιγότερο από 24 ώρες μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ με την οποία ο Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη και μεταφέρθηκε δεμένος στην αμερικανική επικράτεια.
Ο Λόπεζ μίλησε για ανάγκη επιστροφής της «πατρίδας στη συνταγματική της πορεία», καλώντας τους πολίτες να διατηρήσουν «ειρήνη και τάξη» και να μην «ενδώσουν στους πειρασμούς του ψυχολογικού πολέμου, στην απειλή και στον φόβο που θέλουν να μας επιβάλουν». Η ρητορική του επιχειρεί να παρουσιάσει τον στρατό ως θεματοφύλακα της συνέχειας του κράτους, τη στιγμή που το πολιτικό σύστημα της χώρας βρίσκεται σε καθεστώς βίαιης και εξωτερικά επιβαλλόμενης μετάβασης.
Ο ρόλος των ενόπλων δυνάμεων στη μεταβατική φάση
Η δημόσια εμφάνιση του υπουργού Άμυνας, με εμφανή στρατιωτική ισχύ στο φόντο, στέλνει δύο παράλληλα μηνύματα: στο εσωτερικό, ότι ο στρατός παραμένει ενωμένος και ελέγχει την κατάσταση· στο εξωτερικό, ότι δεν προτίθεται να αποδεχθεί άκριτα έναν πλήρη εξωτερικό έλεγχο επί της Βενεζουέλας, παρά την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση.
Η έκκληση για επάνοδο στην «οικονομική και επαγγελματική δραστηριότητα» δεν είναι τυπική. Η βενεζουελάνικη οικονομία είναι ήδη εξαντλημένη από χρόνια ύφεσης, κυρώσεων και υπερπληθωρισμού. Κάθε παράταση της αβεβαιότητας, με κλειστές επιχειρήσεις, διακοπές στην εκπαίδευση και φόβο στους δρόμους, βαθαίνει την κρίση και καθιστά δυσκολότερη οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση να σταθεροποιήσει την κατάσταση.
Παράλληλα, ο Λόπεζ επιχειρεί να αποσυνδέσει την έννοια της «συνταγματικής πορείας» από το πρόσωπο του Μαδούρο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ο στρατός να αποδεχθεί ή και να διαχειριστεί μια μεταβατική πολιτική λύση, αρκεί αυτή να μην εκλαμβάνεται ως πλήρης αμερικανική επιβολή. Η στάση αυτή συντονίζεται με τις δηλώσεις διαφόρων διεθνών παραγόντων που ζητούν σεβασμό της βούλησης του βενεζουελάνικου λαού και αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης.
Ψυχολογικός πόλεμος, διεθνείς πιέσεις και ενεργειακές προεκτάσεις
Η αναφορά του υπουργού Άμυνας σε «ψυχολογικό πόλεμο» δείχνει ότι το καθεστώς αντιμετωπίζει την αμερικανική επιχείρηση όχι μόνο ως στρατιωτικό γεγονός αλλά και ως μάχη εντυπώσεων. Οι εικόνες του Μαδούρο υπό κράτηση έχουν ήδη αναδιαμορφώσει την εσωτερική ισορροπία φόβου και ελπίδας, τόσο στους υποστηρικτές όσο και στους αντιπάλους του.
Σε διεθνές επίπεδο, η τύχη της Βενεζουέλας συνδέεται άμεσα με την αγορά πετρελαίου. Η χώρα διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως και ήδη αναλυτές προειδοποιούν ότι ο τρόπος διαχείρισης της μετάβασης –αν θα είναι συντεταγμένη ή χαοτική– θα επηρεάσει τις τιμές του πετρελαίου και τις επενδυτικές ροές προς τη Λατινική Αμερική. Οι δηλώσεις Τραμπ περί εγκατάστασης αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών στη χώρα ενισχύουν την εντύπωση ότι ο ενεργειακός παράγοντας υπήρξε κεντρικό κίνητρο της επέμβασης.
Για την Ευρώπη, η κρίση στη Βενεζουέλα αποτελεί τεστ συνέπειας απέναντι στο διεθνές δίκαιο, αλλά και ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της ενεργειακής στρατηγικής, σε μια περίοδο που η διαφοροποίηση πηγών προμήθειας αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έκκληση του υπουργού Άμυνας για «επιστροφή στην κανονικότητα» δεν είναι ένδειξη σταθερότητας, αλλά αναγνώριση του βάθους της αποσταθεροποίησης: ο στρατός εμφανίζεται ως ο μόνος συνεκτικός θεσμός σε μια χώρα όπου η εκτελεστική εξουσία αποκεφαλίστηκε από ξένη επέμβαση. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο το ποιος θα κυβερνήσει τη Βενεζουέλα, αλλά ποιος θα ελέγξει –και με ποιους όρους– τα τεράστια ενεργειακά της αποθέματα την επόμενη δεκαετία.
#Βενεζουέλα #Μαδούρο #ΗΠΑ #στρατός #πετρέλαιο
