Σε αγώνα δρόμου μπαίνει ο κρατικός μηχανισμός ώστε το «μπλοκ 2» στο ΒΔ Ιόνιο να φιλοξενήσει την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έως τα τέλη του 2026 ή τις αρχές του 2027. Παράλληλα, η έναρξη σεισμικών ερευνών της Chevron νότια της Κρήτης το 2026 διαμορφώνει ένα νέο γεωενεργειακό τοπίο με υψηλά διακυβεύματα για την ενεργειακή ασφάλεια και τις επενδύσεις.
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα παράθυρο ευκαιρίας που ανοίγει για πρώτη φορά μετά από τέσσερις δεκαετίες στον τομέα των υδρογονανθράκων. Στόχος είναι να πραγματοποιηθεί ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» του ΒΔ Ιονίου έως τα τέλη του 2026 – αρχές 2027, ενώ παράλληλα δρομολογούνται σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης από την Chevron μέσα στο 2026. Το αν το χρονοδιάγραμμα θα τηρηθεί, εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την ταχύτητα της δημόσιας διοίκησης και της Δικαιοσύνης.
Το στοίχημα του «μπλοκ 2» και ο ρόλος Energean – ExxonMobil
Το «μπλοκ 2» στο ΒΔ Ιόνιο, που διαχειρίζονται η Energean και η Helleniq Energy, αναμένεται να υποδεχθεί την ExxonMobil με ποσοστό 60%, εφόσον ολοκληρωθούν οι εγκρίσεις. Κατά την ερευνητική περίοδο operator είναι η Energean, η οποία δηλώνει έτοιμη να προχωρήσει σε γεώτρηση στο τελευταίο τρίμηνο του 2026 ή, το αργότερο, στο πρώτο τρίμηνο του 2027.
Η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί με γεωτρύπανο της Saipem, το οποίο ο ελληνικός όμιλος έχει μισθώσει για σχήμα «2+2» γεωτρήσεων: πρώτα στο κοίτασμα φυσικού αερίου Katlan στο Ισραήλ («Αθηνά», «Δίας») και στη συνέχεια στον στόχο «Ασωπός 1» στο ΒΔ Ιόνιο. Πρόκειται για έναν από τους πιο ελπιδοφόρους γεωλογικούς σχηματισμούς που έχουν εντοπιστεί, με εκτιμώμενο δυναμικό περί τα 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Εφόσον η ανακάλυψη είναι εμπορικά αξιοποιήσιμη, η ExxonMobil θα αναλάβει τον ρόλο Διαχειριστή και έχει ήδη συμφωνήσει να χρηματοδοτήσει την ερευνητική γεώτρηση, επένδυση της τάξης των 50–100 εκατ. δολαρίων, ως αντάλλαγμα για την είσοδό της στην παραχώρηση. Κρίσιμος παράγοντας είναι και η επιλογή λιμανιού υποστήριξης (Πάτρα ή Ηγουμενίτσα), με την Πάτρα να υπερέχει σε υποδομές και την Ηγουμενίτσα σε εγγύτητα.
Γραφειοκρατία, περιβαλλοντικοί όροι και δικαστικές προσφυγές
Το μεγάλο «αγκάθι» παραμένει η διοικητική και δικαστική γραφειοκρατία. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τη γεώτρηση συντάσσεται και αναμένεται να κατατεθεί στο ΥΠΕΝ πριν από το καλοκαίρι. Ο νόμος προβλέπει έγκριση των περιβαλλοντικών όρων εντός 102 εργάσιμων ημερών, προθεσμία που ιστορικά σπανίως τηρείται. Ακόμη και με καθυστέρηση, κατάθεση της ΜΠΕ την άνοιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε έγκριση έως Σεπτέμβριο–Οκτώβριο.
Παράλληλα, το 2026 λήγει η τρέχουσα ερευνητική περίοδος για το «μπλοκ 2» και αναμένεται αίτημα παράτασης κατά 2,5–3 χρόνια, ώστε να υπάρχει περιθώριο για την πρώτη και τυχόν επιβεβαιωτική γεώτρηση. Η ΕΔΕΥΕΠ θα κληθεί να εγκρίνει την είσοδο της ExxonMobil και να λάβει την απόφαση «drill or drop» – ερευνητική γεώτρηση ή επιστροφή της παραχώρησης στο Δημόσιο.
Το στάδιο της ΜΠΕ είναι παραδοσιακά το σημείο όπου συγκεντρώνονται οι περισσότερες δικαστικές προσφυγές από περιβαλλοντικές ή τοπικές ομάδες. Το ρίσκο είναι να παγώσουν τα χρονοδιαγράμματα ενόψει και της εκλογικής χρονιάς του 2027, ανοίγοντας ένα ακόμη μέτωπο κοινωνικών αντιδράσεων γύρω από τις έρευνες υδρογονανθράκων.
Chevron, Κρήτη και ο νέος γεωενεργειακός χάρτης
Στο μέτωπο της Κρήτης, η Chevron αναμένεται να αναλάβει κεντρικό ρόλο στα τέσσερα θαλάσσια μπλοκ στα οποία θα βρεθεί παραχωρησιούχος, μαζί με την ExxonMobil και την Helleniq Energy. Στόχος της κυβέρνησης είναι μέχρι το τέλος Ιανουαρίου να έχουν υπογραφεί οι σχετικές συμβάσεις και να κυρωθούν από τη Βουλή, ώστε το φθινόπωρο του 2026 τα ερευνητικά σκάφη να ξεκινήσουν τη συλλογή σεισμικών δεδομένων στα οικόπεδα «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης II».
Η ταχύτητα με την οποία θα κινηθεί ο αμερικανικός κολοσσός θα κρίνει αν η επιχειρησιακή φάση μπορεί να επιταχυνθεί ήδη από το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Chevron, λόγω της παρουσίας της στη Βενεζουέλα και των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, αποτελεί έμμεσο πλεονέκτημα για την Ελλάδα, αλλά δεν αναιρεί την ανάγκη εγχώριας θεσμικής αξιοπιστίας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ελλάδα έχει, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, σοβαρό διεθνές ενδιαφέρον για τα υπεράκτια κοιτάσματά της. Το πραγματικό τεστ δεν είναι η τεχνική ικανότητα των πολυεθνικών, αλλά η αντοχή της δημόσιας διοίκησης σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα, διαφανείς διαδικασίες και γρήγορη απονομή Δικαιοσύνης. Αν χαθεί και αυτό το παράθυρο, το μήνυμα προς τις αγορές θα είναι ότι η χώρα παραμένει θεσμικά «βαριά» για μεγάλα ενεργειακά projects – με κόστος όχι μόνο επενδυτικό, αλλά και γεωπολιτικό.
#υδρογονάνθρακες #Energean #ExxonMobil #Chevron #Κρήτη #Ιόνιο #ενεργειακή_ασφάλεια #ΥΠΕΝ
