Τα νεότερα στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» δείχνουν ότι η διαφορά μεταξύ νέων συντάξεων Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα όχι μόνο παραμένει, αλλά διευρύνεται. Καθοριστικό ρόλο παίζουν τα έτη ασφάλισης, οι μισθολογικές βάσεις και η σύνθεση των νέων συνταξιούχων του ΕΦΚΑ.
Η ανάλυση των πληρωμών συντάξεων Δεκεμβρίου 2025 αποκαλύπτει μια σταθερά διευρυνόμενη ανισότητα μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση «Ήλιος», η μέση νέα κύρια σύνταξη γήρατος στο Δημόσιο ανήλθε στα 1.425 ευρώ μικτά, όταν για τους νέους συνταξιούχους από τα ταμεία του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ κ.ά.) διαμορφώθηκε μόλις στα 893 ευρώ. Η «ψαλίδα» φτάνει έτσι τα 532 ευρώ, από 485 ευρώ έναν χρόνο πριν.
Δομικοί λόγοι πίσω από τη διαφορά
Η βασική εξήγηση για το χάσμα είναι τα έτη ασφάλισης και οι συντάξιμες αποδοχές. Οι περισσότεροι νέοι συνταξιούχοι του Δημοσίου πλησιάζουν ή υπερβαίνουν τα 40 έτη ασφάλισης, αξιοποιώντας πλήρως τα αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Βρούτση για τις μεγάλες κατηγορίες χρόνου. Αντίθετα, σημαντικό τμήμα των ασφαλισμένων του ιδιωτικού τομέα αποχωρεί με σαφώς λιγότερα από 40 έτη, γεγονός που συμπιέζει το ύψος της ανταποδοτικής σύνταξης.
Παράλληλα, οι μισθολογικές βάσεις είναι ιστορικά πιο σταθερές και σε αρκετές περιπτώσεις υψηλότερες στο Δημόσιο, σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα όπου κυριαρχούν περίοδοι ανεργίας, μερικής απασχόλησης ή αδήλωτης εργασίας. Αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερες συντάξιμες αποδοχές για τους ιδιωτικούς υπαλλήλους και άρα σε μικρότερη ανταποδοτική σύνταξη, ακόμη και όταν τα έτη ασφάλισης είναι συγκρίσιμα.
Επιπλέον, μεγάλο μέρος των νέων συνταξιούχων του ΕΦΚΑ προέρχεται από τον πρώην ΟΑΕΕ, με χαμηλές εισφορές και συχνά διακεκομμένη ασφαλιστική ιστορία. Πολλοί από αυτούς συνταξιοδοτούνται με οφειλές έως 20.000 ευρώ, οι οποίες παρακρατούνται από τη σύνταξη, μειώνοντας περαιτέρω το καθαρό ποσό. Αυτές οι περιπτώσεις τραβούν προς τα κάτω τον μέσο όρο των συντάξεων στον ιδιωτικό τομέα.
Ακόμη και οι αυξήσεις ενισχύουν την ανισότητα
Η απόσταση δεν μεγαλώνει μόνο σε επίπεδο απόλυτων ποσών, αλλά και στον ρυθμό αύξησης. Μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Δεκεμβρίου 2025, η μέση νέα σύνταξη γήρατος από τα ταμεία του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε από 835 σε 893 ευρώ, δηλαδή κατά 58 ευρώ ή 6,9%. Την ίδια περίοδο, η αντίστοιχη μέση νέα σύνταξη γήρατος του Δημοσίου ανέβηκε από 1.320 σε 1.425 ευρώ, αύξηση 104 ευρώ ή 7,9%.
Άρα, οι νέες συντάξεις του Δημοσίου όχι μόνο ξεκινούν από πολύ υψηλότερη βάση (κατά 59,5% πάνω από τον ιδιωτικό τομέα), αλλά αυξάνονται και με ταχύτερο ρυθμό. Η «ψαλίδα» διευρύνεται «αργά και σταθερά», όπως προκύπτει από τα στοιχεία, επιβεβαιώνοντας ότι οι παρεμβάσεις της τελευταίας δεκαετίας δεν έχουν καταφέρει να εξομαλύνουν τις ανισότητες μεταξύ των δύο κόσμων της ασφάλισης.
Στο σύνολο του συστήματος, το 41,45% των συνταξιούχων λαμβάνει κύρια σύνταξη γήρατος άνω των 1.000 ευρώ, ενώ το 59,55% παραμένει κάτω από αυτό το όριο, έναντι άνω του 65% το 2020. Η μέση κύρια σύνταξη γήρατος διαμορφώνεται στα 956,12 ευρώ μικτά, η μέση επικουρική στα 221 ευρώ και το συνολικό μέσο μηνιαίο εισόδημα από κύρια και επικουρική σύνταξη στα 1.122 ευρώ προ φόρου.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η επιμονή και ενίσχυση του χάσματος μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στις νέες συντάξεις αποκαλύπτει ένα συνταξιοδοτικό σύστημα δύο ταχυτήτων. Χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις σε εισφορές, κίνητρα παραμονής στην εργασία και κάλυψη των «τρυπών» στα εργασιακά βιογραφικά του ιδιωτικού τομέα, η ανισορροπία θα αναπαράγεται, με πολιτικό και κοινωνικό κόστος τα επόμενα χρόνια.
#συντάξεις #Δημόσιο #ΙδιωτικόςΤομέας #ΕΦΚΑ #ασφαλιστικό
