Πάνω από 7 δισ. ευρώ κατέβαλε η Ευρώπη στη Ρωσία για εισαγωγές LNG το 2025, παρά τις δεσμεύσεις για ενεργειακή απεξάρτηση. Η απόφαση για πλήρη διακοπή ρωσικού αερίου έως το 2027 συγκρούεται με μια αγορά που παραμένει βαθιά εξαρτημένη.
Η ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οξύ παράδοξο: ενώ θεσμικά έχει δρομολογηθεί η πλήρης απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027, στην πράξη η Μόσχα εξακολουθεί να αντλεί σημαντικά έσοδα από τις ευρωπαϊκές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Το 2025, τα έσοδα της Ρωσίας από πωλήσεις LNG προς την ΕΕ εκτιμώνται σε περίπου 7,2 δισ. ευρώ, σύμφωνα με μελέτη της περιβαλλοντικής οργάνωσης Urgewald.
Σταθερές ροές LNG παρά τις κυρώσεις
Οι εισαγωγές ρωσικού LNG στην Ευρώπη ανήλθαν το 2025 σε περίπου 15 εκατ. τόνους, που αντιστοιχούν σε 20,4 δισ. κυβικά μέτρα. Η ποσότητα αυτή είναι μόλις οριακά μειωμένη σε σχέση με το 2024, όταν είχαν φτάσει τους 16,5 εκατ. τόνους, και δείχνει ότι, σε αντίθεση με το αέριο αγωγών, το LNG έχει μείνει σχεδόν ανεπηρέαστο από τις κυρώσεις και τη γεωπολιτική αντιπαράθεση.
Η Urgewald βασίζει την εκτίμηση εσόδων σε μέση τιμή TTF 35 ευρώ/MWh για το 2025, που μεταφράζεται σε περίπου 480 ευρώ ανά τόνο LNG, με συντελεστή 13,7 MWh ανά τόνο. Κεντρικός πυλώνας των ρωσικών εξαγωγών προς την Ευρώπη παραμένει το έργο Yamal LNG. Τα στοιχεία παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι περίπου ένα στα επτά δεξαμενόπλοια LNG που κατέπλεαν σε ευρωπαϊκά τερματικά το 2025 προερχόταν από το Yamal, με το 76,1% των παγκόσμιων αποστολών του έργου να κατευθύνεται στην Ευρώπη, έναντι 75,4% το 2024.
Οι ευρωπαϊκοί «πνεύμονες» του ρωσικού LNG
Τον καθοριστικό ρόλο στην υποδοχή και διαχείριση ρωσικού LNG διαδραματίζουν συγκεκριμένα ευρωπαϊκά λιμάνια. Η Γαλλία βρέθηκε στην πρώτη θέση, με 6,21 εκατ. τόνους ρωσικού LNG να εκφορτώνονται σε γαλλικούς τερματικούς σταθμούς το 2025. Ακολούθησε το Βέλγιο με 4,2 εκατ. τόνους και η Ισπανία με 2,8 εκατ. τόνους.
Τα τρία αυτά κράτη λειτουργούν ουσιαστικά ως «πνεύμονες» της εφοδιαστικής αλυσίδας για το ρωσικό LNG, τόσο για άμεση κατανάλωση όσο και για επανεξαγωγές εντός της ενιαίας αγοράς. Έτσι, η Ευρώπη, παρά τη σκληρή ρητορική περί απεξάρτησης, εξακολουθεί να χρηματοδοτεί σημαντικά τα ρωσικά ενεργειακά έσοδα.
Η θεσμική δέσμευση για το 2027 και ο ρόλος της Ελλάδας
Σε πολιτικό επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στα μέσα Δεκεμβρίου προσωρινό κείμενο που ανοίγει τον δρόμο για πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού LNG και αερίου αγωγών από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027, ημερομηνία μάλιστα τρεις μήνες νωρίτερα από την αρχική πρόταση της Κομισιόν. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την πρόθεση επιτάχυνσης της ενεργειακής απεξάρτησης.
Ωστόσο, τα δεδομένα του 2025 καταδεικνύουν ότι η μετάβαση δεν είναι ούτε ομαλή ούτε ανώδυνη. Το LNG λειτουργεί ως «παράθυρο» συνέχισης των εσόδων της Μόσχας, την ώρα που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να διασφαλίσουν επάρκεια εφοδιασμού και αποφυγή νέων εκρήξεων τιμών σε μια αγορά που παραμένει ευάλωτη.
Σε αυτή τη διαδικασία, η Ελλάδα καλείται να διαδραματίσει κομβικό ρόλο ως πύλη εισαγωγής κυρίως αμερικανικού LNG, μέσω των υποδομών της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης και του λεγόμενου κάθετου διαδρόμου προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Η επιτυχία ή αποτυχία αυτών των έργων θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η ΕΕ θα μπορέσει πράγματι να κλείσει το ρωσικό «παράθυρο» έως το 2027 χωρίς να βρεθεί αντιμέτωπη με νέα ενεργειακή κρίση.
Σχόλιο SBCTV.gr: Τα στοιχεία για το ρωσικό LNG αποκαλύπτουν ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική παραμένει σε μεταίχμιο: η πολιτική βούληση έχει διατυπωθεί, αλλά η υλική εξάρτηση δεν έχει ακόμη σπάσει. Για την Ελλάδα, η συγκυρία συνιστά ταυτόχρονα ευκαιρία ανάδειξης σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο και κίνδυνο υπερεξάρτησης από έναν ιδιαίτερα ευμετάβλητο γεωπολιτικό και τιμολογιακό χάρτη.
#LNG #Ρωσία #Ενέργεια #Ευρώπη #ΦυσικόΑέριο
