Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν παρουσίασε τη Μέση Ανατολή ως «ξυπνημένο» ισλαμικό κόσμο που αναλαμβάνει τα του οίκου του, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική προσέγγιση συμπίπτει με τη νέα αμερικανική στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, προανήγγειλε πρόοδο στην άρση κυρώσεων σε βάρος της Άγκυρας και της Halkbank, με άμεσες οικονομικές προεκτάσεις.
Με ιδιαίτερα φορτισμένη ρητορική για τον «κόσμο του Ισλάμ» και σαφή μηνύματα προς την Ουάσινγκτον, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι η γεωπολιτική «αφύπνιση» της περιοχής συμπίπτει με τη νέα εξωτερική πολιτική γραμμή του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Οι δηλώσεις του φωτίζουν τόσο τη φιλοδοξία της Άγκυρας να αυτοπροβληθεί ως περιφερειακή δύναμη-διαμεσολαβητής, όσο και το πώς προσδοκά να κεφαλαιοποιήσει τη βελτίωση των σχέσεων με την Ουάσινγκτον σε επίπεδο κυρώσεων και εμπορίου.
Το αφήγημα της «ισλαμικής αφύπνισης» και η περιφερειακή ηγεμονία
«Ξύπνησε ο κόσμος του Ισλάμ. Αυτή η γεωγραφία ξύπνησε από τον βαθύ ύπνο των 100 ετών», δήλωσε ο Φιντάν, περιγράφοντας ένα νέο πλαίσιο στο οποίο «οι χώρες της περιοχής» αναλαμβάνουν την ευθύνη επίλυσης των κρίσεων χωρίς την άμεση αμερικανική κηδεμονία. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό αποτελεί το «όραμα» του Τούρκου προέδρου, που –όπως είπε– βρίσκει πλέον ανταπόκριση διεθνώς.
Το κρίσιμο σημείο είναι η ταύτιση που επιχειρεί με τη γραμμή Τραμπ: ο Φιντάν υποστήριξε ότι η εξωτερική πολιτική του Λευκού Οίκου «συμβαδίζει» με την τουρκική άποψη, καθώς οι ΗΠΑ παύουν να είναι «χωροφυλακή του κόσμου» και αποφεύγουν επεμβάσεις υψηλού κόστους, αφήνοντας τα περιφερειακά ζητήματα στους τοπικούς παίκτες. Στην πράξη, η Άγκυρα επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο βασικός διαχειριστής κρίσεων σε Μέση Ανατολή, Ανατολική Μεσόγειο και Καύκασο, με αμερικανική ανοχή ή και στήριξη.
Κυρώσεις, Halkbank και τουρκοαμερικανική επαναπροσέγγιση
Στο οικονομικό σκέλος, ο Φιντάν εξέφρασε την πεποίθηση ότι από το 2026 η Τουρκία θα αρχίσει να «θερίζει» αποτελέσματα από τις προσπάθειες του 2025, με αιχμή την άρση των κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA και την υπόθεση της κρατικής Halkbank. Όπως είπε, σε «άλλους τομείς» κυρώσεων η διαδικασία επίλυσης έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ προέβλεψε αισθητή αύξηση του διμερούς εμπορίου με τις ΗΠΑ.
Η Halkbank αποτελεί εμβληματική υπόθεση για την Άγκυρα, καθώς συνδέεται με παραβίαση αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν και έχει λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης της Ουάσινγκτον προς την Τουρκία. Τυχόν ευνοϊκή διευθέτηση, σε συνδυασμό με χαλάρωση των κυρώσεων CAATSA, θα ενίσχυε την τουρκική τραπεζική σταθερότητα, θα διευκόλυνε τη χρηματοδότηση της οικονομίας και θα σήμαινε ευρύτερη αποσυμπίεση στις σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Ο Φιντάν υπογράμμισε επίσης ότι η «περιφερειακή αλληλεγγύη» είναι κρίσιμη, αναφερόμενος ειδικά στη Γάζα και τονίζοντας τη σημασία της «συνέχισης του εποικοδομητικού ρόλου της Αμερικής». Η διατύπωση δείχνει πως η Άγκυρα επιδιώκει διπλό ρόλο: από τη μία να εμφανίζεται ως εκφραστής του «ισλαμικού κόσμου», από την άλλη να διατηρεί λειτουργικό κανάλι με τις ΗΠΑ, αξιοποιώντας το για πολιτικά και οικονομικά οφέλη.
Σχόλιο SBCTV.gr: Οι δηλώσεις Φιντάν είναι ταυτόχρονα ιδεολογικό μανιφέστο και διαπραγματευτικό σήμα προς την Ουάσινγκτον: η Τουρκία προσφέρεται ως «περιφερειακός χωροφύλακας» σε μια φάση αμερικανικής αποστασιοποίησης, με αντάλλαγμα χαλάρωση κυρώσεων και οικονομική ανακούφιση. Για την Αθήνα και την ΕΕ, η ενίσχυση αυτού του ρόλου της Άγκυρας σημαίνει ότι η γεωπολιτική εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο γίνεται ακόμη πιο σύνθετη και απαιτεί ψύχραιμη, πολυεπίπεδη στρατηγική.
#Τουρκία #Fidan #Trump #ΗΠΑ #Κυρώσεις #Halkbank #ΜέσηΑνατολή
