Οριακή μείωση στις ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες καταγράφεται τον Νοέμβριο, με το συνολικό ποσό να διαμορφώνεται στα 3,03 δισ. ευρώ. Κρίσιμος παραμένει ο ρόλος των δημόσιων νοσοκομείων και του clawback, που συνδέεται πλέον ευθέως με τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ελαφρά αποκλιμάκωση, χωρίς όμως ουσιαστική αντιστροφή της τάσης, εμφανίζουν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες. Τον Νοέμβριο διαμορφώθηκαν σε 3,026 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 76 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Οκτώβριο (3,106 δισ. ευρώ), αλλά αυξημένες κατά 706 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ήταν 2,502 δισ. ευρώ.
Η εικόνα αναδεικνύει μια σταδιακή βελτίωση σε μηνιαία βάση, αλλά και τη διαρθρωτική αδυναμία του κράτους να συγκρατήσει σε χαμηλά επίπεδα τις υποχρεώσεις του προς τον ιδιωτικό τομέα, ειδικά σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία.
Νοσοκομεία και clawback στο επίκεντρο της πίεσης
Καθοριστικός παράγοντας για τη μικρή βελτίωση είναι τα δημόσια νοσοκομεία, τα οποία όμως παραμένουν ο «μεγάλος ασθενής» των δημοσίων οφειλών. Στο τέλος Νοεμβρίου οι οφειλές τους προς ιδιώτες ανήλθαν σε 1,68 δισ. ευρώ, από 1,72 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το ήμισυ των συνολικών ληξιπρόθεσμων του Δημοσίου.
Η εκκρεμότητα γύρω από το καθεστώς του clawback των φαρμακευτικών εταιρειών καθυστερεί μια συνολική λύση. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δεν πιέζεται μόνο από τη δέσμευσή του έναντι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον εξορθολογισμό των επιστροφών αυτών, αλλά και από τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ένα από τα προαπαιτούμενα για την εκταμίευση της 8ης δόσης προβλέπει ότι το Δημόσιο θα συμψηφίσει 400 εκατ. ευρώ επιστροφών, εφόσον οι εταιρείες εμφανίσουν επενδύσεις αντίστοιχου ύψους. Η σύνδεση αυτή μετατρέπει το ζήτημα των οφειλών σε κρίσιμο παράγοντα για τη συνέχιση της χρηματοδότησης του προγράμματος «Ελλάδα 2.0».
Ταμεία, ΟΤΑ, ΝΠΔΔ και επιστροφές φόρων
Μικρή βελτίωση σημειώνεται και στις οφειλές των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, που υποχώρησαν στα 582 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο, από 590 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο. Οι υποχρεώσεις του ΕΟΠΥΥ μειώθηκαν οριακά στα 247 εκατ. ευρώ, από 248 εκατ. ευρώ.
Οι οφειλές των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών περιορίστηκαν στα 224 εκατ. ευρώ, έναντι 239 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου εμφάνισαν οριακή αύξηση στα 237 εκατ. ευρώ, από 236 εκατ. ευρώ.
Αντίθετα, οι καθυστερούμενες επιστροφές φόρων αυξήθηκαν αισθητά, στα 766 εκατ. ευρώ από 708 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο. Παρότι οι Βρυξέλλες εμφανίζονται πιο ελαστικές στο συγκεκριμένο σκέλος, ζητούν οι επιστροφές να διεκπεραιώνονται το ταχύτερο δυνατό, επισημαίνοντας ότι η καθυστέρηση συμπιέζει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων.
Η εγκύκλιος Πετραλιά και η απειλή εποπτείας
Η επίμονη ανοδική τάση των ληξιπρόθεσμων σε ετήσια βάση προκάλεσε την αντίδραση του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνου Πετραλιά. Με πρόσφατη εγκύκλιό του προς ΝΠΔΔ, ΟΚΑ και ΟΤΑ ζητεί την άμεση αποπληρωμή των οφειλών προς ιδιώτες και προειδοποιεί ότι οι ασυνεπείς φορείς θα υπαχθούν σε καθεστώς αυξημένης εποπτείας, με τακτική δημοσιοποίηση των στοιχείων τους.
Οι οδηγίες προς τις οικονομικές υπηρεσίες των φορέων είναι διπλής κατεύθυνσης: αφενός, άμεση εξόφληση ληξιπρόθεσμων και αποτροπή δημιουργίας νέων, αφετέρου, εντοπισμός των αιτιών των καθυστερήσεων και λήψη νομοθετικών, διοικητικών ή άλλων μέτρων για την άρση των εμποδίων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κυβέρνηση επιχειρεί να συμβιβάσει τρεις δύσκολους στόχους: δημοσιονομική πειθαρχία, τήρηση των ευρωπαϊκών οροσήμων και στήριξη της ρευστότητας της οικονομίας. Χωρίς βαθιές παρεμβάσεις στη λειτουργία των νοσοκομείων και των φορέων κοινωνικής ασφάλισης, ο κίνδυνος να μετατραπεί το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων σε μόνιμο «φόρο» ρευστότητας για τις επιχειρήσεις παραμένει υπαρκτός.
#Δημόσιο #Οικονομία #Ληξιπρόθεσμα #Νοσοκομεία #ΤαμείοΑνάκαμψης
