Γιατί η οικονομική ενότητα δεν αρκεί πια
Σήμερα, στις 18:00, στις Βρυξέλλες, οι 27 πρέσβεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συναντώνται για μία ακόμη τυπική διαβούλευση. Καλούνται να απαντήσουν σε ένα ερώτημα στρατηγικής τάξης: αν η Ευρώπη θέλει να συνεχίσει να λειτουργεί αποκλειστικά ως οικονομική ένωση ή αν είναι έτοιμη να αναλάβει ρόλο πολιτικής δύναμης σε έναν κόσμο που σκληραίνει.
Η επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες ως απάντηση στη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία δεν αποτελεί τεχνικό μέτρο εμπορικής πολιτικής. Είναι καθαρό γεωπολιτικό μήνυμα. Όταν το εμπόριο χρησιμοποιείται ως εργαλείο πειθαρχίας για επιλογές ασφάλειας, οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν ήδη αλλάξει. Και όποιος δεν το αντιλαμβάνεται, το πληρώνει.
Το πραγματικό διακύβευμα πίσω από τους δασμούς
Η Γροιλανδία δεν είναι περιφερειακή υπόθεση. Είναι στρατηγικός κόμβος με κρίσιμη σημασία για τη στρατιωτική επιτήρηση στον Αρκτικό άξονα, τους νέους θαλάσσιους διαδρόμους, την πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και την ισορροπία ισχύος μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας. Σε αυτό το περιβάλλον, οι δασμοί παύουν να είναι εργαλείο εμπορικής διαπραγμάτευσης και μετατρέπονται σε μέσο πολιτικής πίεσης.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι στρατηγικές επιλογές έχουν οικονομικό τίμημα. Το ερώτημα για την Ευρώπη δεν είναι αν διαφωνεί, αλλά αν διαθέτει τη βούληση και τα εργαλεία να απαντήσει συλλογικά. Αν περιοριστεί σε δηλώσεις, χάνει. Αν κινηθεί αποσπασματικά, υπονομεύει την ίδια της τη συνοχή. Μόνο μια συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά.
Η Ελλάδα και το κόστος της σιωπής
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στον Αρκτικό Κύκλο. Βρίσκεται, όμως, σε μια από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικές ζώνες της Ευρώπης. Ανατολική Μεσόγειος, ενεργειακές διαδρομές, ναυτιλία, σύνορα. Για την Ελλάδα, κάθε προηγούμενο που δημιουργείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει άμεσες συνέπειες.
Αν σήμερα νομιμοποιηθεί η χρήση δασμών ως πειθαρχικό μέτρο για στρατιωτικές ή γεωπολιτικές επιλογές, αύριο το ίδιο εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί αλλού, με διαφορετική γεωγραφία και διαφορετικά προσχήματα. Η σιωπή δεν ισοδυναμεί με ουδετερότητα. Ισοδυναμεί με αποδοχή.
Η ελληνική θέση οφείλει να είναι καθαρή και καταγεγραμμένη. Πρώτον, στήριξη ενιαίας ευρωπαϊκής απάντησης χωρίς διμερείς εξαιρέσεις και ειδικές συμφωνίες. Όταν ένα κράτος-μέλος στοχοποιείται, στοχοποιείται ολόκληρη η Ένωση. Διαφορετικά, η ΕΕ παύει να λειτουργεί ως ένωση και μετατρέπεται σε άθροισμα εθνικών υπολογισμών.
Δεύτερον, αναγνώριση ότι εμπόριο και ασφάλεια είναι πλέον αδιαχώριστα. Τα αντίμετρα δεν συνιστούν κλιμάκωση, αλλά μορφή θεσμικής άμυνας.
Τρίτον, καθαρή γραμμή εντός του ΝΑΤΟ. Η συμμαχική ασφάλεια δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο οικονομικής πίεσης μεταξύ συμμάχων.
Για την Ελλάδα, αυτή η στάση δεν είναι ιδεολογική επιλογή. Είναι στρατηγική αυτοπροστασία.
Το πολιτικό κενό της Ευρώπης
Η σημερινή κρίση αποκαλύπτει ένα χρόνιο έλλειμμα. Η Ευρώπη διαθέτει κοινή αγορά, κοινό νόμισμα και εκτεταμένο ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά δεν διαθέτει ενιαίο πολιτικό κέντρο αποφάσεων. Σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική προηγείται των κανόνων, αυτό το κενό δεν είναι θεωρητικό. Είναι επικίνδυνο.
Η οικονομική ενοποίηση έχει φτάσει στα όριά της. Δεν μπορεί να στηρίξει μόνη της την ευρωπαϊκή ασφάλεια ούτε να προστατεύσει τα κράτη-μέλη από πιέσεις τρίτων. Όσο η Ευρώπη παραμένει πολιτικά κατακερματισμένη, θα συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως μεγάλη αγορά χωρίς πραγματική αποτροπή.
Από την οικονομική ένωση στην πολιτική ένωση ισχύος
Η πολιτική ένωση δεν σημαίνει κατάργηση εθνικών κρατών ούτε ομοσπονδιακό ρομαντισμό. Σημαίνει ενιαία εξωτερική πολιτική, σύνδεση άμυνας, εμπορίου και ενέργειας σε κοινή στρατηγική και δυνατότητα λήψης αποφάσεων που έχουν κόστος αλλά και αποτρεπτική αξία.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, η πολιτική ένωση δεν αποτελεί απειλή κυριαρχίας. Αποτελεί ασπίδα επιβίωσης. Σε έναν κόσμο γεωπολιτικών μπλοκ, τα μεσαία και μικρά κράτη προστατεύονται μόνο μέσα σε συμπαγείς πολιτικές δομές. Η οικονομική ένωση από μόνη της προσφέρει πρόσβαση στην αγορά. Δεν προσφέρει ασφάλεια.
Η σημερινή συνεδρίαση στις Βρυξέλλες δεν αφορά τη Γροιλανδία. Αφορά το αν η Ευρώπη είναι έτοιμη να περάσει στο επόμενο στάδιο της ιστορίας της και να μετατραπεί από οικονομική ένωση σε πολιτικό πόλο ισχύος.
Η Ελλάδα οφείλει να ταχθεί ξεκάθαρα υπέρ αυτής της μετάβασης. Όχι από ιδεολογία, αλλά από ρεαλισμό. Σε έναν κόσμο που σκληραίνει, η ουδετερότητα δεν είναι ασφάλεια. Είναι καθυστέρηση ήττας.
ΣΧΟΛΙΟ SBC
Η υπόθεση των δασμών και της Γροιλανδίας δεν είναι συγκυριακή. Είναι καμπανάκι. Η Ευρώπη καλείται να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να λειτουργεί ως οικονομικός χώρος χωρίς πολιτικό βάρος ή αν θα εξελιχθεί σε αυτόνομο πόλο ισχύος. Για την Ελλάδα, η επιλογή είναι ξεκάθαρη. Η απουσία πολιτικής ένωσης δεν προσφέρει ευελιξία, αλλά έκθεση. Η Ιστορία δεν επιβραβεύει την αναμονή. Τιμωρεί την αδράνεια.
ee-krisimo-stavrodromi-dasmoi-groilandia-politiko-keno
