Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ στηρίζει ανοικτά την πρωτοβουλία του Εμανουέλ Μακρόν για ενεργοποίηση του νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού αντικοercion ως απάντηση στις απειλές δασμών του Ντόναλντ Τραμπ. Η στροφή του Βερολίνου προς πιο σκληρή γραμμή σηματοδοτεί κλιμάκωση στην εμπορική αντιπαράθεση ΕΕ–ΗΠΑ με φόντο την υπόθεση της Γροιλανδίας.
Μια σαφή μετατόπιση της γερμανικής στάσης απέναντι στην Ουάσιγκτον σηματοδοτούν οι δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών και αντικαγκελάριου Λαρς Κλινγκμπάιλ, ο οποίος συντάσσεται με τη γαλλική πρόταση για προετοιμασία της λεγόμενης ευρωπαϊκής εμπορικής «μπαζούκα». Αφορμή είναι οι νέες απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αυξημένους δασμούς έναντι ευρωπαϊκών χωρών, στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να ασκήσει πίεση για αμερικανικό έλεγχο στη Γροιλανδία.
Το εργαλείο αντικοercion της ΕΕ στο προσκήνιο
Ο Κλινγκμπάιλ, μιλώντας στο Βερολίνο δίπλα στον Γάλλο ομόλογό του, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη μια «νομικά κατοχυρωμένη εργαλειοθήκη» για να απαντά σε οικονομικό εκβιασμό με «πολύ ευαίσθητα μέτρα». Αναφερόταν στον νέο Κανονισμό Αντικοercion (Anti-Coercion Instrument), ο οποίος επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει αντίμετρα – από πρόσθετους δασμούς έως περιορισμούς στις δημόσιες συμβάσεις – σε τρίτες χώρες που επιχειρούν πολιτικό εκβιασμό μέσω εμπορίου.
«Όλα πρέπει να προετοιμαστούν τώρα», τόνισε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη «είναι έτοιμη να βρει λύσεις» και «τείνει το χέρι», αλλά «δεν είναι διατεθειμένη να εκβιαστεί». Η δήλωση ευθυγραμμίζεται με την κίνηση του Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα ζητήσει από την Κομισιόν την ενεργοποίηση του μηχανισμού ως απάντηση στις αμερικανικές απειλές.
Γερμανική στροφή και πολιτικές ισορροπίες
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το Βερολίνο, παραδοσιακά πιο επιφυλακτικό σε κλιμάκωση εμπορικών συγκρούσεων λόγω της εξάρτησης της γερμανικής οικονομίας από τις εξαγωγές, δείχνει τώρα διάθεση για σκληρότερη γραμμή. Ο Κλινγκμπάιλ, προερχόμενος από τους Σοσιαλδημοκράτες, μίλησε για «συνεχείς προκλήσεις» και «ανταγωνισμό» που επιδιώκει ο Τραμπ, επισημαίνοντας ότι «το όριο έχει πλέον φτάσει».
Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος αναμένεται να τοποθετηθεί αργότερα και έχει ιστορικά εμφανιστεί πιο συναινετικός απέναντι στην αμερικανική κυβέρνηση σε σχέση με τον κεντροαριστερό αντικαγκελάριο. Η εσωτερική αυτή διαφοροποίηση στο κυβερνητικό στρατόπεδο του Βερολίνου θα καθορίσει πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η Γερμανία στην υποστήριξη της γαλλικής πρότασης.
Κίνδυνος κλιμάκωσης και διακύβευμα για την Ευρώπη
Η αντιπαράθεση δεν είναι απλώς τεχνική εμπορική διένεξη, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Η υπόθεση της Γροιλανδίας, την οποία ο Τραμπ παρουσιάζει ως ζήτημα αμερικανικής ασφάλειας και επιρροής στην Αρκτική, έχει ήδη μετατραπεί σε ευρωατλαντική κρίση. Ευρωπαίοι ηγέτες φοβούνται ότι η στοχοποίηση ευρωπαϊκών εξαγωγών με νέους δασμούς μπορεί να υπονομεύσει βιομηχανικούς κλάδους-κλειδιά, την ώρα που η ήπειρος προσπαθεί να ανακάμψει από διαδοχικά σοκ.
Η προετοιμασία της «εμπορικής μπαζούκα» δεν σημαίνει αυτόματη χρήση της, αλλά στέλνει σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσιγκτον: η ΕΕ είναι έτοιμη να απαντήσει συμμετρικά, αν οι απειλές γίνουν πράξη. Το αν αυτή η σκληρή γραμμή θα λειτουργήσει ως διαπραγματευτικός μοχλός ή θα οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου με τις ΗΠΑ, θα εξαρτηθεί από τις επόμενες κινήσεις και των δύο πλευρών.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σύμπλευση Παρισιού–Βερολίνου γύρω από το εργαλείο αντικοercion αποτελεί κρίσιμη δοκιμή για την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής «στρατηγικής αυτονομίας». Αν η ΕΕ δεν χρησιμοποιήσει τουλάχιστον την απειλή του μηχανισμού, ρισκάρει να παγιώσει τον ρόλο του αδύναμου κρίκου στις διατλαντικές σχέσεις· αν όμως προχωρήσει σε πλήρη ενεργοποίηση, εισέρχεται σε επικίνδυνη ζώνη εμπορικής σύγκρουσης με μια υπερδύναμη από την οποία εξακολουθεί να εξαρτάται γεωπολιτικά και τεχνολογικά.







