Ο Μάριο Ντράγκι τιμάται με το Διεθνές Βραβείο Καρλομάγνου του Άαχεν για τη συμβολή του στην ευρωπαϊκή ενοποίηση και τον νέο του ρόλο στη στρατηγική ανασχεδίαση της οικονομικής αρχιτεκτονικής της ΕΕ. Η επιλογή του έρχεται σε μια στιγμή που η Ευρώπη προειδοποιείται ότι κινδυνεύει να μετατραπεί σε «πιόνι» στον παγκόσμιο γεωοικονομικό ανταγωνισμό.
Ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Μάριο Ντράγκι, ανακηρύχθηκε κάτοχος του Διεθνούς Βραβείου Καρλομάγνου για το 2026, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά επειγόντως στρατηγική απάντηση σε ένα πιο σκληρό και λιγότερο φιλικό διεθνές περιβάλλον. Η απονομή θα πραγματοποιηθεί στις 14 Μαΐου στο Άαχεν, με την επιτροπή να μιλά για «ιστορικές υπηρεσίες» του Ντράγκι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και για καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του οικονομικού μέλλοντος της Ένωσης.
Από το «whatever it takes» στο σχέδιο επιβίωσης της ΕΕ
Ο Ντράγκι θεωρείται εδώ και χρόνια «αναπόφευκτος» υποψήφιος για το Βραβείο Καρλομάγνου. Η ιστορική του δέσμευση το 2012, ως επικεφαλής της ΕΚΤ, ότι θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να σωθεί το ευρώ, πιστώνεται ευρέως με τη διάσωση του ενιαίου νομίσματος εν μέσω της κρίσης χρέους. Η μετέπειτα θητεία του ως πρωθυπουργού της Ιταλίας, επικεφαλής κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ενίσχυσε το κύρος του: οδήγησε τη χώρα μέσα από την κρίση της Covid-19 και έθεσε τις βάσεις για εντυπωσιακή ανάκαμψη, σε σημείο που η Ιταλία ανακηρύχθηκε από τον Economist «Χώρα της Χρονιάς» το 2021.
Σήμερα, όμως, ο Ντράγκι επιστρέφει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης με διαφορετική ιδιότητα: ως αρχιτέκτονας ενός φιλόδοξου σχεδίου αναθεώρησης της οικονομικής και θεσμικής λειτουργίας της ΕΕ. Η έκθεση Ντράγκι του 2024, την οποία επικαλείται ρητά η επιτροπή του βραβείου, ζητά «ριζική αλλαγή» στον τρόπο λήψης αποφάσεων και υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται σε αποσπασματική διαχείριση κρίσεων.
Προειδοποίηση για την ευρωπαϊκή κυριαρχία και την ανταγωνιστικότητα
Η επιτροπή του Βραβείου Καρλομάγνου επέλεξε να συνδέσει ευθέως την τιμητική διάκριση με το στρατηγικό διακύβευμα για την ΕΕ. Προειδοποίησε ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να καταλήξει «πιόνι στο παιχνίδι άλλων δυνάμεων» εάν δεν εξασφαλίσει την οικονομική και πολιτική της κυριαρχία. Κεντρικά εργαλεία για αυτήν την κυριαρχία θεωρούνται η ανταγωνιστικότητα και η οικονομική ισχύς, στοιχεία που βρίσκονται στον πυρήνα των προτάσεων Ντράγκι.
Η έκθεσή του, που αντιμετωπίζεται από την επιτροπή ως «οδικός χάρτης επιβίωσης» και όχι ως άλλη μία θεωρητική άσκηση των Βρυξελλών, καλεί σε διπλασιασμό των επενδύσεων σε σχέση με την περίοδο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σε εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, σε κοινά εργαλεία χρηματοδότησης και σε ταχύτερες, πιο ευέλικτες διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Ο ίδιος ο Ντράγκι είχε προειδοποιήσει ότι «ο νέος κόσμος δεν είναι φιλικός προς εμάς» και «δεν περιμένει τα αργά, συλλογικά τελετουργικά» της ΕΕ.
Η επιτροπή καλεί ρητά τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσουν «άμεσα» τις συστάσεις της έκθεσης, ανεβάζοντας τον πολιτικό πήχη: η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης παύει να είναι θεωρητική και τοποθετείται ως ζήτημα επιβίωσης σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενων γεωπολιτικών και γεωοικονομικών συγκρούσεων.
Συμβολισμός και συνέχεια της ευρωπαϊκής παράδοσης
Το Βραβείο Καρλομάγνου απονέμεται σε προσωπικότητες ή θεσμούς που συμβάλλουν καίρια στην ευρωπαϊκή ενότητα, ειρήνη και ολοκλήρωση. Τα τελευταία χρόνια έχουν τιμηθεί ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο ουκρανικός λαός, ο αρχιραβίνος Πίνχας Γκόλντσμιτ και οι εβραϊκές κοινότητες της Ευρώπης, καθώς και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η επιλογή του Ντράγκι εντάσσεται σε αυτή τη γραμμή: από την άμυνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας και αξιών, η έμφαση μετατοπίζεται στην οικονομική ανθεκτικότητα και την ικανότητα της ΕΕ να σταθεί αυτόνομος πόλος ισχύος.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η βράβευση Ντράγκι δεν είναι απλώς μια τιμητική αναγνώριση ενός «τεχνοκράτη-σωτήρα», αλλά σαφές πολιτικό σήμα ότι το ευρωπαϊκό κατεστημένο αντιλαμβάνεται πως χωρίς βαθιές αλλαγές σε επενδύσεις, βιομηχανική πολιτική και θεσμούς, η ΕΕ θα διολισθήσει σε δευτερεύοντα ρόλο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν οι εθνικές κυβερνήσεις θα αποδεχθούν το κόστος και την εκχώρηση αρμοδιοτήτων που προϋποθέτει το «σχέδιο Ντράγκι» ή αν το μήνυμα του Βραβείου Καρλομάγνου θα μείνει ακόμη μία φορά στα χαρτιά.







