Η Ελλάδα καταγράφει τις χαμηλότερες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, ανατρέποντας την εικόνα μιας από τις ακριβότερες αγορές του 2025. Ένα «κοκτέιλ» μετεωρολογικών συνθηκών, ισχυρής παραγωγής ΑΠΕ, υδροηλεκτρικών και ευέλικτων μονάδων αερίου, σε συνδυασμό με ελλείψεις στην Κεντρική Ευρώπη, δημιουργεί ένα πρωτοφανές εξαγωγικό πλεονέκτημα.
Η ελληνική χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται από τις αρχές του 2026 σε μια εντυπωσιακή φάση ανατροπής. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, η Ελλάδα έχει βρεθεί περίπου δέκα φορές στην πρώτη τριάδα των φθηνότερων αγορών ρεύματος στην ΕΕ, ενώ ήδη για πέντε ημέρες κατέγραψε τη χαμηλότερη τιμή σε όλη την ΕΕ-27. Οι τιμές κινούνται συχνά στην περιοχή των 75-90 ευρώ ανά MWh, χαμηλότερα ακόμη και από χώρες με δομικά φθηνή παραγωγή, όπως η Γαλλία με τα πυρηνικά ή οι σκανδιναβικές αγορές με τα υδροηλεκτρικά.
ΑΠΕ, υδροηλεκτρικά και «αποσύζευξη» από τα Βαλκάνια
Κεντρικό ρόλο στην τρέχουσα εικόνα παίζει η εκρηκτική άνοδος της εγκατεστημένης ισχύος από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η οποία στο τέλος του 2025 ξεπέρασε τα 17 GW, από σχεδόν 15 GW το 2024. Η αυξημένη παραγωγή ΑΠΕ επιτρέπει στην Ελλάδα να εξάγει μεγάλους όγκους ηλεκτρικής ενέργειας προς τις γειτονικές αγορές, γεμίζοντας συχνά τη διαθέσιμη ικανότητα των διασυνδέσεων.
Όταν οι διασυνδέσεις «φουλάρουν», η ελληνική αγορά παύει να είναι συζευγμένη με τις βαλκανικές, με αποτέλεσμα οι εγχώριες τιμές να διαμορφώνονται ανεξάρτητα από την ακριβότερη Βουλγαρία και Ρουμανία. Έτσι, ενώ πρόσφατα η μέση χονδρική στην Ελλάδα ήταν περίπου 110 ευρώ/MWh, στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία κινούνταν γύρω στα 160-187 ευρώ/MWh, δηλαδή έως και 67% υψηλότερα.
Η ενίσχυση της υδροηλεκτρικής παραγωγής είναι επίσης κρίσιμη. Η αποθηκευμένη ενέργεια στους ταμιευτήρες έχει αυξηθεί κατά περίπου 23% σε σχέση με πέρυσι, ενώ η υδροηλεκτρική ισχύς που μπαίνει στο σύστημα έχει φτάσει τα 2.000 MW, από λίγο πάνω από 1.200 MW τον Νοέμβριο, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 70%.
Μετεωρολογικό «δώρο» και γεωπολιτικό πλεονέκτημα
Η τρέχουσα συγκυρία ευνοεί ιδιαίτερα την Ελλάδα. Ισχυροί άνεμοι κρατούν τα αιολικά σε υψηλή παραγωγή, οι έντονες βροχοπτώσεις του Δεκεμβρίου τροφοδοτούν τα υδροηλεκτρικά, ενώ το ισχυρό ψύχος στα Βαλκάνια και ένα έλλειμμα παραγωγής στην Κεντρική Ευρώπη –με σημαντικές πυρηνικές μονάδες στη Γαλλία εκτός λειτουργίας– δημιουργούν αυξημένη ζήτηση για εισαγωγές από την ελληνική αγορά.
Πρόσθετο αποσυμπιεστικό ρόλο παίζει η Αλβανία, η οποία, χάρη στην άνοδο της δικής της υδροηλεκτρικής παραγωγής, προσφέρει ενέργεια σε πολύ χαμηλές τιμές, γύρω στα 99 ευρώ/MWh. Η Ελλάδα εισάγει περίπου 250 MW την ώρα από τη γειτονική χώρα, γεγονός που ενισχύει την ευστάθεια του συστήματος και επιτρέπει πιο επιθετική εξαγωγική στρατηγική προς τις υπόλοιπες βαλκανικές αγορές.
Ο κρίσιμος ρόλος των μονάδων φυσικού αερίου
Πίσω από τις χαμηλές τιμές βρίσκεται και μια λιγότερο ορατή αλλά δομική παράμετρος: ο μεγάλος και ευέλικτος στόλος μονάδων φυσικού αερίου. Καθώς αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ, ενισχύεται και η στοχαστικότητα –οι περίοδοι δηλαδή «σκοτεινής νηνεμίας», χωρίς ήλιο και άνεμο. Τότε, το επίπεδο και η ευελιξία των μονάδων αερίου καθορίζουν μέχρι μεγάλο βαθμό τη διαμόρφωση των τιμών.
Η Ελλάδα διαθέτει επαρκή δυναμικότητα τέτοιων μονάδων, σε αντίθεση με πολλές χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, όπως η Γερμανία, που ήδη σχεδιάζει την προσθήκη 20 GW νέων μονάδων αερίου. Το έλλειμμα ευέλικτης ισχύος εκεί εκτοξεύει τις τιμές τις ημέρες χαμηλής παραγωγής ΑΠΕ, αφήνοντας την ελληνική αγορά συχνά φθηνότερη, παρά το υψηλό κόστος καυσίμου.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σημερινή πρωτιά της Ελλάδας στο φθηνό ρεύμα είναι σε μεγάλο βαθμό συγκυριακή, αλλά φωτίζει και μια στρατηγική κατεύθυνση: συνδυασμός μαζικών ΑΠΕ, ισχυρών διασυνδέσεων, υδροηλεκτρικής «ασφάλειας» και ευέλικτων μονάδων αερίου. Το στοίχημα τώρα είναι αν η πολιτική και ρυθμιστική αρχιτεκτονική θα μετατρέψει αυτό το πρόσκαιρο πλεονέκτημα σε μόνιμο, προς όφελος όχι μόνο των εξαγωγών αλλά και των λογαριασμών των καταναλωτών.
#ενέργεια #ρεύμα #ΑΠΕ #φυσικόΑέριο
