Η Ελλάδα κατατάσσεται τελευταία μεταξύ των χωρών της ΕΕ στην ωριμότητα ανοιχτών δεδομένων, σύμφωνα με την έκθεση «Open Data Maturity Report 2025», παρά τη βελτίωση της συνολικής βαθμολογίας της. Η χώρα παραμένει στην κατηγορία «Beginners», με ισχυρή επίδοση στο επίπεδο πολιτικής αλλά σοβαρές υστερήσεις σε ποιότητα και λειτουργικότητα των πλατφορμών.
Η νέα ευρωπαϊκή έκθεση «Open Data Maturity Report 2025» αναδεικνύει ένα δομικό έλλειμμα του ελληνικού ψηφιακού κράτους: η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ ως προς την ωριμότητα στα ανοιχτά δεδομένα. Παρότι η συνολική βαθμολογία της αυξήθηκε στο 61,2% (από 56,2% το 2024), η χώρα έχασε έδαφος στην κατάταξη, πέφτοντας στην 27η θέση εντός ΕΕ και στην 32η θέση μεταξύ 36 ευρωπαϊκών χωρών που εξετάστηκαν.
Τι μετρά η έκθεση και γιατί έχει σημασία
Η μελέτη, που εκπονείται στο πλαίσιο της Πύλης Δημόσιων Δεδομένων της ΕΕ (data.europa.eu), αξιολογεί την πρόοδο 27 κρατών-μελών, 3 χωρών της ΕΖΕΣ και 6 υποψήφιων χωρών σε τέσσερις βασικούς άξονες: πολιτική, πλατφόρμες δεδομένων (portals), ποιότητα μεταδεδομένων και αντίκτυπο από την επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων.
Η Κομισιόν θεωρεί τα ανοιχτά, ελεύθερα προσβάσιμα δεδομένα ως κρίσιμο οικονομικό και κοινωνικό πόρο. Τροφοδοτούν νεοφυείς επιχειρήσεις, βελτιώνουν τη διαφάνεια, επιτρέπουν καλύτερο σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών και ενισχύουν την καινοτομία σε τομείς από τις μεταφορές και την ενέργεια έως την υγεία και την αστική ανάπτυξη. Συνεπώς, η θέση μιας χώρας στην κατάταξη δεν είναι τεχνικό ζήτημα, αλλά δείκτης συνολικής διοικητικής ικανότητας και ψηφιακής ωριμότητας.
«Beginners» με καλή πολιτική αλλά αδύναμη εφαρμογή
Η Ελλάδα κατατάσσεται στην κατηγορία «Beginners», μαζί με χώρες όπως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Βόρεια Μακεδονία, η Ισλανδία, το Μαυροβούνιο, η Βουλγαρία, η Μάλτα και η Αλβανία. Πρόκειται για κράτη που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο ωριμότητας ως προς τη δημοσίευση και επαναχρησιμοποίηση ανοιχτών δεδομένων.
Η εικόνα είναι αντιφατική. Η καλύτερη επίδοση της Ελλάδας καταγράφεται στην παράμετρο της πολιτικής, με βαθμολογία 82%, που αντανακλά την ύπαρξη θεσμικού πλαισίου και κεντρικού συντονισμού. Θετική είναι και η αύξηση κατά 15,9% στην παράμετρο της ποιότητας, με συνολική βαθμολογία 65,1%, η οποία συνδέεται με τη δημιουργία νέου portal που βελτιώνει την ανοιχτότητα, τη δομή και τη διαλειτουργικότητα των δημόσιων δεδομένων, σε συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή προδιαγραφή DCAT-AP.
Ωστόσο, η έκθεση καταγράφει και σοβαρές αδυναμίες. Στην παράμετρο των portals η βαθμολογία είναι μόλις 59,7%, ενώ η χαμηλότερη επίδοση εντοπίζεται σε πτυχές ποιότητας και αντίκτυπου, με βαθμολογία 37,9%. Αυτό υποδηλώνει ότι, παρά τις προσπάθειες, τα διαθέσιμα σύνολα δεδομένων παραμένουν συχνά ελλιπή, ανομοιογενή ή δύσχρηστα για ουσιαστική αξιοποίηση από επιχειρήσεις, ερευνητές και πολίτες.
Ρόλος του κράτους και το διακύβευμα για την οικονομία
Στο επίπεδο διακυβέρνησης, η έκθεση επισημαίνει ότι το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης παρέχει τεχνική βοήθεια σε τοπικούς και περιφερειακούς φορείς για τη δημοσίευση δεδομένων στο data.gov.gr. Το Τμήμα Ανοικτής Διακυβέρνησης και Διαφάνειας συνεργάζεται με τους φορείς του Δημοσίου, προσφέροντας καθοδήγηση και οργανώνοντας επιχειρησιακές και τεχνικές συζητήσεις.
Παρά τα παραπάνω, το χάσμα με τις πρωτοπόρες χώρες παραμένει μεγάλο. Αν η Ελλάδα δεν καταφέρει να μετατρέψει την καλή θεωρία σε συστηματική, υψηλής ποιότητας διάθεση δεδομένων, κινδυνεύει να μείνει εκτός του νέου κύματος ψηφιακής καινοτομίας στην Ευρώπη, περιορίζοντας δυνητικά επενδύσεις, παραγωγικότητα και εξωστρέφεια του επιχειρηματικού οικοσυστήματος.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έκθεση λειτουργεί ως «καθρέφτης» ενός ευρύτερου προβλήματος: η Ελλάδα συχνά θεσμοθετεί φιλόδοξες ψηφιακές πολιτικές, αλλά υστερεί στην εφαρμογή, στη συνέπεια και στη μέτρηση αποτελεσμάτων. Τα ανοιχτά δεδομένα δεν είναι project βιτρίνας, αλλά υποδομή για νέα επιχειρηματικά μοντέλα και καλύτερη διακυβέρνηση. Αν δεν υπάρξει υποχρεωτική τροφοδότηση του data.gov.gr από όλους τους φορείς, σαφείς δείκτες απόδοσης και κίνητρα για χρήση των δεδομένων από την αγορά, η χώρα θα συνεχίσει να βελτιώνεται στα χαρτιά αλλά να παραμένει ουραγός στην πράξη.
#ανοιχτάδεδομένα #Ελλάδα #ψηφιακήδιακυβέρνηση #ΕΕ #τεχνολογία
